Vrouwen in de schijnwerpers in Erbil

In Erbil is een bijzondere ceremonie gehouden waarin academische wereld, diplomatie en maatschappelijk initiatief samenkwamen rond één centraal thema: de groeiende rol van vrouwen in de Koerdische samenleving. De bijeenkomst, georganiseerd door het Center for Academic and Professional Advancement (CAPA) aan de American University of Kurdistan (AUK), had een dubbel doel: de presentatie van het tweede deel van het boek “The Untold” en de verdere uitbouw van internationale partnerschappen rond vrouwenleiderschap.

“The Untold”: vrouwenverhalen als vast onderdeel van de Koerdische geschiedenis
Tijdens de plechtigheid werd het tweede deel van “The Untold” officieel gepresenteerd. Deze reeks is uitgegroeid tot een belangrijk instrument om de bijdrage van Koerdische vrouwen aan de ontwikkeling van de regio vast te leggen. In de nieuwe uitgave worden de loopbanen en persoonlijke trajecten van prominente vrouwen uit verschillende delen van Koerdistan beschreven. Het boek blijft niet hangen in losse biografieën, maar laat zien hoe vrouwen nieuwe vormen van leiderschap invullen en invloed uitoefenen in uiteenlopende sectoren. Dat er nu een tweede deel verschijnt, laat zien dat er een grote rijkdom aan materiaal is én dat men bewust werkt aan een duurzaam archief van vrouwelijke prestaties.

“Pioneers”-programma: samenwerking met de VS rond vrouwenleiderschap
Parallel aan de boekpresentatie stond het “Pioneers” Women’s Leadership Certificate Program centraal, een opleidingsprogramma dat de nauwe band onderstreept tussen Koerdische instellingen en Amerikaanse overheidsorganen. Het traject wordt ontwikkeld en uitgevoerd in samenwerking met de Amerikaanse ambassade en het Amerikaanse ministerie van Financiën. Die keuze maakt duidelijk dat het niet alleen gaat om maatschappelijke zichtbaarheid, maar ook om economische en bestuurlijke slagkracht. Door het ministerie van Financiën te betrekken, ligt de nadruk nadrukkelijk op onder meer financieel management, verantwoordelijk bestuur en organisatiekunde – met als doel een generatie vrouwen op te leiden die zich zeker voelen in complexe professionele omgevingen.

Steun van KRG en KDP: van blokkade naar actieve ondersteuning
De ceremonie werd ook aangegrepen om de politieke steun voor vrouwen in de Koerdische Regio te benadrukken. Jwan Rojbayani, adjunct-hoofd van de afdeling Public Relations van de Koerdische Democratische Partij (KDP), schetste in een interview met Kurdistan24 hoe de sociale verhoudingen zijn verschoven. Volgens haar staat de Koerdische Regionale Regering (KRG), samen met haar instellingen, volledig achter vrouwen en hun deelname aan het openbare leven. Ze wees erop dat de tijd waarin culturele normen mannen de rol gaven om vrouwen “binnen” te houden, voorbij is. Waar mannen vroeger vooral als poortwachters fungeerden, treden zij nu steeds vaker op als ondersteuners. In haar woorden zijn de positie en rol van vrouwen sterk, omdat er breed wordt erkend dat hun capaciteiten gelijkwaardig zijn aan die van mannen.

Geen symboliek, maar inzet en verdienste
Rojbayani benadrukte tegelijkertijd dat vooruitgang niet vanzelf komt. Vrouwen moeten, net als mannen, investeren, doorzetten en werken om hun doelen te bereiken. Daarmee plaatst ze de opmars van vrouwen nadrukkelijk in het kader van inspanning en competentie in plaats van louter symbolische vertegenwoordiging. De boodschap is helder: kansen worden verbreed, maar succes vraagt om inzet en professionaliteit.

De praktijk in de klas en op de werkvloer
Onder de aanwezigen waren ook deelnemers en partners van het “Pioneers”-programma. Leerkracht Tavga Abdullah omschreef de opleiding als “van het grootste belang” en sprak de wens uit dat het programma wordt voortgezet en opgeschaald. Zij pleitte ervoor om vergelijkbare trajecten beschikbaar te maken in alle delen van Koerdistan, zodat niet alleen vrouwen in de hoofdstad, maar ook in kleinere steden en landelijke gebieden toegang krijgen tot hoogwaardige training.

Ervaring uit de top: meerwaarde voor leidinggevenden
Halaz Jihad, directeur van een internationale organisatie, legde uit wat het programma voor haar in de praktijk betekent. Zij beschreef het als bijzonder waardevol, vooral voor vrouwen in hogere managementfuncties. Volgens Jihad heeft de opleiding haar concrete instrumenten gegeven op het gebied van leidinggeven, besluitvorming en het aansturen van complexe processen. Haar ervaring wijst erop dat de inhoud van het programma en de samenwerking met Amerikaanse partners aansluiten bij internationale kwaliteitsnormen en direct bruikbaar zijn in het werkveld.

Sterke vrouwen, sterke families, sterke samenleving
Door de verschillende bijdragen liep één gedachte als een rode draad: de vooruitgang van individuele vrouwen werkt door in de bredere samenleving. Sprekers benadrukten dat een sterke vrouw bijdraagt aan een stabiele familie, en dat sterke families de basis vormen voor een veerkrachtige gemeenschap. Daarmee worden vrouwenrechten niet gepresenteerd als een nicheonderwerp, maar als een fundamentele bouwsteen voor veiligheid, stabiliteit en welvaart in de Koerdische Regio.

Onderwijs als motor van verandering
De centrale rol van CAPA en de American University of Kurdistan onderstreept hoe belangrijk het hoger onderwijs is in deze ontwikkeling. CAPA fungeert als organisator van de ceremonie, als uitgever en als schakel tussen Koerdische instellingen en Amerikaanse partners. Door zowel de verhalen in “The Untold” te bundelen als professionele trainingen aan te bieden, profileert het centrum zich als een broedplaats voor nieuwe ideeën en talent.

Economische en bestuurlijke macht als onderdeel van emancipatie
De samenwerking met het Amerikaanse ministerie van Financiën laat zien dat emancipatie breder wordt opgevat dan alleen juridische gelijkheid of zichtbaarheid. Financiële kennis, economische zeggenschap en moderne bestuursvaardigheden maken integraal deel uit van de agenda. Daarmee verschuift het gesprek van “rechten hebben” naar “macht kunnen uitoefenen”: vrouwen worden gestimuleerd om niet alleen deel te nemen aan het systeem, maar ook om het mede vorm te geven.

Erbil als signaalgever voor de toekomst
Aan het einde van de ceremonie bleef één gevoel overheersen: het proces is in beweging en keert niet meer terug naar de oude situatie. De getuigenissen van mensen als Jwan Rojbayani, Tavga Abdullah en Halaz Jihad schetsen een samenleving die haar genderverhoudingen actief aan het hertekenen is, met zichtbare steun vanuit de KRG en de KDP en met versterking door internationale partners. De lancering van het tweede deel van “The Untold” voegt een nieuw hoofdstuk toe aan dit verhaal: de prestaties van de huidige generatie vrouwen worden niet alleen gevierd, maar ook vastgelegd, zodat zij als voorbeeld kunnen dienen voor de leiders van morgen. In de Koerdische Regio is vrouwenleiderschap daarmee niet langer een randonderwerp, maar een vaste pijler onder het bredere ontwikkelingsbeleid.