Koerdische journalist Sherwan Sherwani krijgt opnieuw jarenlange celstraf

De Koerdische onderzoeksjournalist Sherwan Sherwani, die sinds 2020 gevangen zit in Iraaks Koerdistan, is dinsdag door een rechtbank in Erbil veroordeeld tot een nieuwe gevangenisstraf van vierenhalf jaar. Volgens de aanklacht zou hij in de gevangenis een politieofficier hebben bedreigd. Zijn advocaten spreken van politieke inmenging en kondigen hoger beroep aan.

De aanklacht werd ingediend door een officier met de rang van majoor, op basis van artikel 229 van het Iraakse Wetboek van Strafrecht, dat belediging of bedreiging van een ambtenaar tijdens diens functie strafbaar stelt. Volgens Sherwani’s advocaat Mohammed Abdullah ontbrak overtuigend bewijs. Camerabeelden die de aanklacht zouden kunnen ondersteunen, bleken volgens de rechtbank op de betreffende dag niet te zijn opgenomen.

Lang lopende zaak
Sherwani werd in oktober 2020 gearresteerd samen met een groep journalisten en activisten die protesteerden tegen het uitblijven van salarissen door de Koerdische regionale regering (KRG). Het gezelschap werd bekend als de ‘Badinan-gevangenen’, naar de regio waar zij vandaan kwamen. In 2021 werd Sherwani veroordeeld tot zes jaar cel wegens het ‘in gevaar brengen van de nationale veiligheid’. Zijn straf werd in 2022 door president Nechirvan Barzani gehalveerd.

Sindsdien stapelen nieuwe veroordelingen zich echter op. In juli 2023 kreeg Sherwani nog eens vier jaar gevangenisstraf wegens het vervalsen van een juridisch document. In maart van dit jaar werd zijn verzoek tot voorwaardelijke vrijlating afgewezen. De nieuwe straf komt slechts twee maanden voor zijn geplande vrijlating.

Kritiek en protest
De zaak rond Sherwani heeft internationaal verontwaardiging gewekt. Diplomaten, mensenrechtenorganisaties en mediabeschermers spreken van een politiek gemotiveerd proces en wijzen op tekortkomingen in de Koerdische rechtspraak. De Koerdische autoriteiten ontkennen politieke inmenging en stellen dat het recht zijn beloop heeft.

De Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Community Peacemaker Teams (CPT), die de processen volgt, benadrukte dinsdag dat getuigenverklaringen tegenstrijdig zijn en dat gepresenteerde socialemediavideo’s onmogelijk door Sherwani zelf kunnen zijn geplaatst: de fragmenten dateren uit 2022 en 2023, terwijl hij toen al vastzat.

Ook binnen Koerdistan klonk kritiek. Oppositieleider Ali Hama Saleh van de National Stance Movement noemde de zaak ‘absurd’. „De gevangenis hangt vol camera’s. Als er sprake was van een bedreiging, laat dan één video zien die dit bewijst.”

Het Metro Center for Journalists’ Rights in Sulaimanië riep dinsdag op tot vernietiging van het vonnis. „Dit proces dient slechts één doel: het monddood maken van kritische stemmen.”