Iraaks parlementslid wilt Yezidische troepen (YBS) integreren in Iraakse leger

Iraaks parlementslid Murad Ismael heeft maandag gepleit voor het integreren van de Sinjar Resistance Units (YBS) en andere jezidische gewapende formaties in de officiële Iraakse veiligheidsinstellingen, binnen een nationaal en niet-politiek kader. Volgens Ismael is dit essentieel om duurzame stabiliteit in Sinjar te bereiken en om de veiligheid van burgers niet langer afhankelijk te maken van wisselende machtsblokken.

Onder Defensie, Binnenlandse Zaken of direct onder de premier
Ismael stelde dat de jezidische formaties kunnen worden ondergebracht bij het Iraakse ministerie van Defensie, het ministerie van Binnenlandse Zaken, of een andere officiële structuur die rechtstreeks rapporteert aan het kantoor van de premier, als opperbevelhebber van de strijdkrachten. Daarmee pleit hij voor een duidelijke commandolijn en een formele status, zodat Sinjar niet langer in een grijs gebied blijft hangen.

‘Probleem verschuiven is geen oplossing’
Volgens het parlementslid creëert het verplaatsen van YBS van de ene onstabiele veiligheidsconstructie naar de andere geen stabiliteit, maar verlegt het enkel de druk. De kern, zo betoogde hij, is dat burgerveiligheid niet aan politieke of geopolitieke agenda’s gekoppeld moet zijn, maar stevig onder staatsgezag moet vallen.

Ontstaan na ISIS-aanval en genocide
De YBS en de Êzîdxanê Protection Forces (Êzîdxanê) ontstonden na de ISIS-aanval op Sinjar in 2014. In die periode werden duizenden jezidi’s vermoord en werden grote aantallen mensen ontvoerd. De Verenigde Naties hebben de campagne tegen de jezidische gemeenschap omschreven als genocide. De vorming van jezidische zelfverdedigingseenheden werd door veel families gezien als een noodzaak om herhaling te voorkomen en de gemeenschap beter te beschermen.

Band met PKK en onduidelijke status binnen PMF
In de jaren daarna ontwikkelden sommige van deze groepen organisatorische banden met de PKK. Een deel werd via uitzonderlijke besluiten ondergebracht binnen de Popular Mobilization Forces (PMF), maar volgens de berichtgeving functioneert slechts een beperkt deel effectief binnen dat kader. Andere eenheden bleven grotendeels autonoom opereren of behielden een status die juridisch en institutioneel onduidelijk is.

Druk van buitenaf: Turkse luchtaanvallen
De formaties in Sinjar werden de afgelopen jaren herhaaldelijk getroffen door Turkse luchtaanvallen, omdat Ankara hen als PKK-gelieerde structuren ziet. Die aanvallen hebben de veiligheidsdynamiek in het gebied verder gespannen gemaakt, en vergroten de druk op Bagdad om met een heldere, officiële oplossing te komen die de burgerveiligheid waarborgt.

Sinjar-akkoord 2020 en beschuldigingen van obstructie
Daarnaast liggen deze groepen onder vuur vanwege beschuldigingen dat zij de uitvoering van het Sinjar-akkoord van 2020 tussen Bagdad en Erbil belemmeren. Dat akkoord beoogt gewapende groepen uit het district te verwijderen en de administratieve en veiligheidsstructuren opnieuw te organiseren. Voor de jezidische gemeenschap is juist die reorganisatie gevoelig: stabiliteit vraagt om orde, maar ook om garanties dat Sinjar niet opnieuw onbeschermd achterblijft.

YBS: ‘niet gelinkt aan PKK’ en ontwikkelingen rond ontwapening
In maart verwelkomde de YBS de oproep van de gevangen PKK-leider Abdullah Öcalan om de wapens neer te leggen en stelde de groep niet aan de PKK verbonden te zijn. Later kondigde de PKK aan zichzelf te willen ontbinden en de gewapende strijd tegen de Turkse staat te beëindigen, als reactie op Öcalans oproep. In de regio wordt dit gezien als een ontwikkeling die ruimte kan scheppen voor een andere veiligheidsarchitectuur rond Sinjar, mits de jezidische gemeenschap niet opnieuw in een vacuüm belandt.

Bagdad wil stabiliteit zonder veiligheidsvacuüm
Volgens bronnen die met Shafaq News spraken, past deze ontwikkeling in bredere afspraken onder leiding van Bagdad om stabiliteit in Sinjar te bevorderen, een veiligheidsvacuüm te voorkomen en jezidi’s binnen een officiële veiligheidsstructuur onder toezicht van de regering te houden. Ismael’s oproep sluit daarbij aan: niet door jezidische veiligheid weg te duwen, maar door die te verankeren in een nationale structuur met duidelijke regels en verantwoordelijkheid.