Trump ziet binnen dagen akkoord tussen Iran en Israël

>>> Donald Trump zegt dat er binnen enkele dagen een groot akkoord tussen Iran en Israël bereikt kan worden, terwijl beide landen hun directe aanvallen voorlopig hebben stopgezet.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft dinsdag gezegd dat er binnen enkele dagen een groot akkoord in het Midden-Oosten bereikt zou kunnen worden. Volgens hem bevinden de onderhandelingen om de recente escalatie tussen Iran en Israël te beëindigen zich in de laatste fase.

Snelle doorbraak mogelijk

Bij terugkeer van een bezoek aan een NBA-finale zei Trump tegen journalisten dat er gewerkt wordt aan een zeer goede overeenkomst. Op de vraag of zo’n akkoord binnen dagen of weken verwacht kan worden, antwoordde hij dat het volgens hem binnen twee of drie dagen mogelijk moet zijn.

Geweld tussen Iran en Israël tijdelijk gestopt

De uitspraken van Trump volgden op de aankondiging van Iran en Israël dat de directe gevechten voorlopig waren gestopt. Daarmee kwam een korte maar gevaarlijke uitwisseling van raketaanvallen tot stilstand, nadat de spanningen opnieuw de vrees hadden aangewakkerd voor een bredere oorlog in de regio.

Achtergrond van de nieuwe confrontatie

De jongste escalatie begon nadat Iran zondag raketten richting Israël afvuurde. Teheran koppelde die aanval aan de aanhoudende Israëlische militaire operaties tegen Hezbollah in Libanon. Israël reageerde vervolgens met aanvallen op doelen binnen Iran, ondanks pogingen van Trump om verdere escalatie te voorkomen.

Iran koppelt bestand aan Libanon

Na de Israëlische aanvallen volgde nog een nieuwe golf van Iraanse raketten, waarna Teheran een staakt-het-vuren aankondigde. Iraanse functionarissen hebben de afgelopen periode herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat de houdbaarheid van hun bestand met de Verenigde Staten nauw verbonden blijft met de ontwikkelingen in Libanon. Volgens Teheran kan voortzetting van Israëlische aanvallen op Hezbollah opnieuw leiden tot militaire reactie.

Waarschuwingen over en weer

Maandag liet Iran weten dat het de aanvallen zou hervatten als Israël zijn operaties in Libanon voortzet. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu reageerde daarop met de waarschuwing dat Israël met volle kracht zal antwoorden als Iran opnieuw raketten afvuurt. Daarmee bleef de spanning, ondanks het tijdelijke stilvallen van de directe gevechten, op hoog niveau.

Libanon blijft brandpunt

Ook de Israëlische minister van Defensie maakte duidelijk dat militaire operaties tegen Hezbollah door zullen gaan, los van het bestand met Iran. Daarmee blijft Libanon een centraal strijdtoneel in de bredere regionale crisis, terwijl juist daar een van de gevoeligste obstakels ligt voor een duurzamer akkoord.

Trump dringt aan op einde van het geweld

Trump had eerder al publiekelijk opgeroepen om onmiddellijk te stoppen met schieten. Daarbij stelde hij dat de laatste vredesonderhandelingen in beweging zijn, zolang onkunde of domheid het proces niet blokkeren. Met die woorden probeerde hij zowel druk uit te oefenen als vertrouwen uit te stralen richting het onderhandelingstraject.

Netanyahu houdt vast aan harde lijn

Netanyahu verdedigde intussen de Israëlische positie door te zeggen dat Israël volledig het recht heeft zichzelf te verdedigen en dat het dat recht ook zal blijven uitoefenen wanneer dat nodig is. Daarmee liet hij zien dat Israël geen ruimte ziet om veiligheidskwesties los te koppelen van de diplomatieke ontwikkelingen.

Dodelijk geweld in Libanon gaat door

Ondanks de afgenomen directe spanning tussen Iran en Israël bleef het geweld in Libanon doorgaan. Bij Israëlische luchtaanvallen vielen meerdere doden in Tyrus, het district Nabatieh en Marwanieh. Daarmee werd opnieuw duidelijk dat de regionale rust nog ver weg is, ook als de frontale botsing tussen Teheran en Tel Aviv tijdelijk afneemt.

Onrust onder burgers

In Teheran en Tel Aviv bleef de onzekerheid groot. In de Iraanse hoofdstad bleef het straatbeeld gespannen, met rijen bij tankstations en een voelbare nervositeit onder inwoners die vrezen voor nieuwe aanvallen. Ook in Israël zochten burgers opnieuw schuilplaatsen op zodra sirenes afgingen. De wapenstilstand bracht daardoor wel tijdelijke verlichting, maar nog geen echt gevoel van veiligheid.

Diplomatie loopt door via bemiddelaars

De recente spanningen komen op een gevoelig moment in de diplomatieke inspanningen van regionale bemiddelaars, met name Pakistan. Vanuit Iraanse zijde werd benadrukt dat het diplomatieke spoor nog altijd actief is, al werd tegelijk erkend dat nieuwe militaire incidenten de gesprekken kunnen beïnvloeden. Ook vanuit Teheran werd opnieuw gezegd dat Iran aan de onderhandelingstafel blijft zitten.

Energiezorgen blijven zwaar wegen

De onrust in de regio bleef ook voelbaar op de energiemarkt. De olieprijzen schoten aanvankelijk omhoog uit vrees voor verdere escalatie en verstoringen in de aanvoer. Hoewel de prijzen later iets terugliepen, bleef de markt onrustig. De oorlog heeft de energiestromen in de regio al zwaar geraakt, mede doordat Iran de olie- en gasstromen via de Straat van Hormuz sterk heeft teruggeschroefd en de Verenigde Staten hun blokkade van Iraanse havens handhaven.

Kans op akkoord, maar onzekerheid blijft

Met zijn voorspelling dat er binnen enkele dagen een deal kan liggen, heeft Trump de hoop op een bredere regeling opnieuw aangewakkerd. Toch blijven grote spanningen bestaan rond Libanon, Israël en Iran. Daardoor zal pas in de komende dagen blijken of het huidige bestand werkelijk kan uitgroeien tot een steviger akkoord, of opnieuw ten onder gaat aan militair en politiek wantrouwen.