State of Law houdt vast aan Al-Maliki: ‘kandidaat blijft staan’ ondanks ruzie binnen sjiitisch blok
De State of Law Coalition heeft maandag opnieuw verklaard dat Nouri al-Maliki haar kandidaat blijft voor het premierschap. Woordvoerder Aqeel Fatlawi zei dat er “onder geen beding” een besluit komt om Al-Maliki terug te trekken. Volgens Fatlawi is Al-Maliki niet alleen de kandidaat van State of Law, maar “tot dit moment” ook de officiële kandidaat van het bredere sjiitische Coordination Framework.
Spanning loopt op richting nieuw overleg
De uitspraak komt terwijl de interne meningsverschillen binnen het Coordination Framework toenemen. Er staat een bijeenkomst op de planning waarin juist de vraag centraal moet staan of Al-Maliki de kandidaat blijft of dat het blok naar een alternatief schuift.
Fatlawi: slechts twee leiders zouden actief tegen zijn
Fatlawi stelt dat binnen het Coordination Framework op dit moment slechts twee leiders zich expliciet verzetten tegen Al-Maliki’s kandidatuur: Ammar al-Hakim (Hikma-beweging) en Qais al-Khazali (Sadiqoun-blok). Volgens hem heeft die oppositie tot nu toe niet geleid tot een koerswijziging binnen het Framework.
‘Reguliere sessie komt eraan’
Op berichten dat bijeenkomsten binnen het blok zijn opgeschort, reageerde Fatlawi dat er de komende dagen wél een reguliere sessie zal plaatsvinden, met aanwezigheid van alle sjiitische leiders. Daarmee probeert State of Law de indruk te bestrijden dat het blok stuurloos is.
Nasr: geen consensus, besluit moet via instemming
Eerder op de dag gaf Aqeel al-Rudaini, woordvoerder van de Nasr (Victory) Alliance, juist aan dat er géén consensus bestaat over Al-Maliki. Volgens hem zullen komende gesprekken draaien om twee opties: Al-Maliki handhaven of een andere kandidaat aanwijzen. Daarbij stelde hij dat elke beslissing alleen kan worden genomen op basis van instemming van de partijen binnen het Coordination Framework.
Waarom er minder plenaire meetings zijn
Al-Rudaini zei dat het blok door de spanningen steeds vaker terugvalt op kleinere overlegvormen (drie- of vierpartijenoverleg) in plaats van volledige bijeenkomsten. Hij stelde dat de traditionele maandagse sessies onder druk staan: de meeting van vorige week zou zijn geannuleerd na herhaalde uitstelrondes door interne onenigheid. Hij noemde het huidige niveau van verdeeldheid uitzonderlijk en zei dat een volgende plenaire vergadering nog niet definitief was ingepland, terwijl onderhandelingen onder meerdere leiders doorgaan, waaronder Humam Hamoudi.
Trump-boodschap vergroot politieke druk
Het conflict rond Al-Maliki’s naam wordt verder aangescherpt door internationale druk. Na een boodschap van de Amerikaanse president Donald Trump – waarin werd gesteld dat de VS geen hulp meer zouden bieden aan Irak als Al-Maliki terugkeert – zouden sommige sjiitische partijen hun steun hebben heroverwogen. Dit voedt de vrees voor diplomatieke en economische gevolgen als het blok de kandidatuur doorzet.
Al-Maliki zelf: ‘in belang van Irakezen’
Op zondag schreef Al-Maliki op X dat “elke beslissing die we nemen in het belang van de Irakezen zal zijn.” Hij hintte daarbij niet op terugtrekking, maar liet de deur open voor interpretatie over de richting van het proces.
Hikma ontkent ‘vierpartijen-deal’
De Hikma-beweging van Ammar al-Hakim verwierp publiekelijk berichten over een vermeende vierpartijenafspraak om de steun aan Al-Maliki in te trekken. Senior Hikma-lid Fahd al-Jubouri noemde claims dat al-Hakim onderhandelt om Al-Maliki te laten vallen “onwaar en verzonnen.” Hij benadrukte dat elke stap die de eenheid van het blok raakt, via een meerderheid en op een manier die de cohesie bewaart, moet verlopen.
Drie scenario’s volgens Hikma
Al-Jubouri schetste drie uitkomsten die binnen het Coordination Framework zouden kunnen spelen:
- Al-Maliki trekt vrijwillig terug;
- een meerderheid van het Framework trekt de nominatie formeel in;
- Al-Maliki blijft kandidaat en het blok draagt collectief de politieke gevolgen.
Hij benadrukte dat al-Hakim niet solo zal handelen en geen zijdeals wil sluiten, om verdere fragmentatie te voorkomen.
Sudani’s kamp: herziening van selectie en druk tot terugtrekking
Bronnen binnen de Reconstruction and Development Alliance (gelinkt aan Mohammed Shia’ al-Sudani) zeggen dat Al-Maliki’s kandidatuur op aanzienlijke weerstand stuit, zowel intern als bij regionale en internationale actoren. Volgens die bronnen pleit het kamp voor een herziening van de manier waarop kandidaten worden aangewezen, om persoonlijke en partijbelangen minder leidend te maken. Er wordt ook gemeld dat Sudani Al-Maliki rechtstreeks heeft gevraagd zich terug te trekken en dat hij, als Al-Maliki blijft, formeel zal verklaren hem niet te steunen.
Veiligheidsdossier loopt parallel
Tegelijk liep er op veiligheidsniveau een spoedoverleg onder leiding van National Security Advisor Qasim al-Araji, op instructie van de premier. Daarbij werd gekeken naar regionale en internationale ontwikkelingen en de mogelijke impact op Irak’s binnenlandse stabiliteit. De boodschap vanuit het veiligheidsapparaat: proactief en flexibel handelen om nationale belangen en brede stabiliteit in balans te houden.
Geen nieuwe boodschap van Sistani, wel verwijzing naar 2014
Al-Rudaini verduidelijkte dat er geen nieuwe positie of boodschap is binnengekomen van grootayatollah Ali al-Sistani over Al-Maliki’s kandidatuur. Verwijzingen naar Sistani zouden vooral slaan op eerdere richtlijnen uit 2014 die in het publieke debat worden aangehaald om context te bieden en misinterpretaties te voorkomen.
Wat dit betekent voor regeringsvorming
De kwestie-Al-Maliki is uitgegroeid tot het centrale breekpunt in de vorming van Irak’s volgende regering. Het Coordination Framework, als zwaar sjiitisch parlementair blok, moet een kandidaat naar voren schuiven die voldoende steun kan verzamelen binnen het parlementaire landschap. De keuze is niet alleen intern politiek, maar beïnvloedt ook de relatie met internationale partners en de stabiliteit van het kabinet dat de komende jaren het land moet leiden.
