SDF-functionaris waarschuwt: ISIS-cellen hergroeperen in heel Syrië

Sheikhmous Ahmed, verantwoordelijk voor vluchtelingen- en ontheemdenzaken in Noord- en Oost-Syrië, waarschuwde maandag dat ISIS-cellen zich opnieuw organiseren en weer actiever worden in verschillende delen van Syrië. Volgens hem neemt de dreiging toe, juist nu er grote verschuivingen plaatsvinden rond kampen en detentie.

Kampen blijven veiligheidsrisico, ondanks verplaatsingen
Ahmed koppelt de groeiende risico’s aan de langdurige aanwezigheid van families die gelinkt worden aan ISIS in kampen in noordoost-Syrië. Hij stelt dat zulke kampen het beheersen én definitief ontmantelen van resterende ISIS-netwerken moeilijker maken, omdat de problematiek telkens blijft terugkeren in nieuwe vormen.

Ongeveer 7.000 ISIS-gerelateerde families in Al-Hol genoemd
In zijn toelichting noemde Ahmed dat er in Al-Hol jarenlang ongeveer 7.000 families van ISIS-strijders verbleven. Hij omschreef dit als een zware last voor de regio en een serieuze veiligheidsdreiging, omdat radicalisering, onderlinge intimidatie en de invloed van clandestiene netwerken in en rond zulke locaties de stabiliteit ondermijnen.

Kritiek op internationale terughoudendheid
Ahmed uitte kritiek op het uitblijven van grootschalige repatriëring door landen waarvan onderdanen in deze kampen verblijven. Volgens hem is er internationaal nog steeds onvoldoende bereidheid om burgers die aan ISIS gelinkt zijn terug te nemen, waardoor het dossier blijft slepen en de regio met de gevolgen blijft zitten.

Damascus zou terugkeer van Syrische families niet faciliteren
Daarnaast stelde Ahmed dat de Syrische autoriteiten niet meewerken om Syrische families die aan ISIS gelinkt zijn terug te laten keren naar hun gebieden van herkomst. Volgens hem bemoeilijkt dit de ontruiming van kampen en het beperken van veiligheidsrisico’s, omdat er geen werkbare route wordt geboden voor gecontroleerde terugplaatsing en toezicht.

Al-Hol gesloten na overname en herhuisvesting
Zijn waarschuwing komt op een moment dat Syrische autoriteiten hebben aangekondigd dat Al-Hol is gesloten nadat bewoners zijn verplaatst. Een door de overheid aangestelde kampfunctionaris stelde dat zowel Syrische als niet-Syrische families zijn overgebracht. Al-Hol, gelegen in het woestijngebied van de provincie Hasakah, gold jarenlang als het grootste kamp voor familieleden van vermoedelijke ISIS-leden.

Tienduizenden bewoners en tientallen nationaliteiten
Het kamp huisvestte eerder naar schatting ongeveer 24.000 mensen, vooral Syriërs, naast Irakezen en duizenden buitenlandse onderdanen afkomstig uit tientallen nationaliteiten. In de afgelopen periode veranderde het beheer: na bestuurlijke verschuivingen in noordoost-Syrië kwam Al-Hol onder controle van Damascus, waarna verplaatsingen op gang kwamen.

Doorzoekingen en overdracht naar andere locaties
Volgens de kampadministratie zijn tenten doorzocht om te controleren of er niemand achterbleef. Een deel van de resterende bewoners werd naar een kamp in Akhtarin (noordelijk Aleppo) gebracht. Over andere bestemmingen werden weinig details gedeeld. Hulpverleners die eerder actief waren in Al-Hol zouden het terrein inmiddels hebben verlaten, terwijl materiaal en tijdelijke voorzieningen zijn afgebouwd en weggehaald.

‘Vrouwen en kinderen hebben ondersteuning nodig’
De kampbeheerder benadrukte dat het vooral ging om vrouwen en kinderen die ondersteuning nodig hebben bij re-integratie. De sluiting van Al-Hol markeert daarmee het einde van een plek die jarenlang symbool stond voor de nasleep van ISIS—maar volgens Ahmed is de kernuitdaging daarmee niet verdwenen.

Detentie- en overdrachtsdossier schuift door naar Irak
Parallel hieraan speelt het detentiedossier: de afgelopen week meldde het Amerikaanse leger dat de overdracht van duizenden ISIS-verdachten naar Irak is afgerond, nadat zij jarenlang vastzaten in gevangenissen die door Koerdische autoriteiten werden beheerd in noordoost-Syrië. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat overgebrachte gedetineerden kwetsbaar kunnen zijn voor verdwijning, oneerlijke processen en mishandeling, wat extra spanning toevoegt aan een toch al gevoelig veiligheidsvraagstuk.

Koerdische oproepen tot repatriëring bleven vaak beperkt
Koerdische autoriteiten hebben herhaaldelijk gevraagd dat landen hun burgers terughalen uit kampen en detentiecentra, maar veel staten namen slechts beperkte aantallen terug, vaak onder verwijzing naar veiligheids- en binnenlandse politieke overwegingen. Volgens Ahmed houdt die terughoudendheid het probleem in stand en bemoeilijkt het het ontmantelen van resterende ISIS-structuren.

Afrin: 400 families zouden al teruggekeerd zijn
Naast de ISIS-problematiek meldde Ahmed dat tot nu toe 400 ontheemde families uit Afrin naar hun gebieden zijn teruggekeerd. Over de timing, route en voorwaarden gaf hij geen verdere details.

Nieuwe fase, maar dreiging blijft
De sluiting van Al-Hol en de verplaatsing van bewoners betekenen een grote administratieve verschuiving in noordoost-Syrië. Toch is de centrale waarschuwing van Ahmed duidelijk: zolang de situatie rond families en gedetineerden niet structureel wordt opgelost, blijft er ruimte voor ISIS om zich opnieuw te organiseren, en kan de dreiging zich verspreiden, ook buiten de gebieden waar de kampen en gevangenissen lagen.