Ramadan zonder rust: wanneer macht zwaarder weegt dan recht in Kirkuk

Door de hoofdredacteur van Koerdistan Vandaag

Het is nu een dag later. Opnieuw ben ik wakker voor de suhoor.
De tafel staat klaar, het water is ingeschonken, de stad is stil zoals een Ramadan-ochtend hoort te zijn. Maar in mijn hoofd is het niet stil. Want terwijl wij ons voorbereiden op het vasten, zijn er Koerdische gezinnen in Kirkuk die deze dagen niet denken aan bezinning, maar aan wat er gisteren gebeurde toen soldaten hun huizen binnenkwamen.

Dat beeld laat mij niet los, in de wijk Newroz stonden Iraakse militairen, voor de bewoners Arabische soldaten die namens de centrale macht kwamen, plotseling in woonhuizen van Koerdische families. Niet als gasten. Niet als beschermers. Maar als een macht die kwam vertellen dat deze mensen misschien geen recht hadden om daar te wonen. Moeders moesten hun kinderen vasthouden terwijl er werd geschreeuwd. Dat gebeurde in de maand waarin juist rechtvaardigheid en barmhartigheid centraal zouden moeten staan.

Voor Koerden voelt zoiets niet als een incident. Het raakt aan een diep wantrouwen dat door de geschiedenis is gegroeid. Te vaak hebben Koerden gezien dat staatsmacht, welke regering dan ook, niet als bescherming kwam, maar als druk. Onder Saddam Hoessein was die onderdrukking openlijk en brutaal. Vandaag heet het anders, klinkt het anders, maar wanneer militairen burgerwijken binnentrekken om Koerdische gezinnen te verwijderen, voelt het voor veel mensen als een pijnlijke herhaling van een oud patroon.

De namen van leiders veranderen. Systemen veranderen. In de regio duiken telkens nieuwe machtsfiguren op, zoals Jolani in Syrie heeft laten zien hoe snel gezag kan verschuiven. Maar de gewone Koerd vraagt niet om nieuwe machthebbers. Hij vraagt om rust, om erkenning, om het simpele recht om in zijn eigen huis te leven zonder dat uniformen aan de deur verschijnen.

Dit gaat niet om een strijd tussen volkeren. Dit gaat om staatsmacht die zorgvuldig moet omgaan met een volk dat al te vaak het gevoel heeft gehad dat het moest vechten om te mogen blijven bestaan. Wanneer militair gezag wordt ingezet tegen burgers in plaats van voor hun veiligheid, wordt dat vertrouwen opnieuw beschadigd.

Kirkuk is een stad met een Koerdische historische en culturele identiteit, hoe complex haar bevolkingssamenstelling ook is. Wie daar stabiliteit wil, moet juist extra gevoelig zijn voor dat verleden. Geen militair optreden in civiele kwesties. Geen acties die de indruk wekken dat Koerdische aanwezigheid ter discussie staat. Recht moet zichtbaar via rechtbanken komen, niet via laarzen in woonkamers.

Ramadan herinnert gelovigen eraan dat macht zichzelf moet begrenzen. Dat rechtvaardigheid zwaarder weegt dan gezag. Wat er in Kirkuk gebeurde, was het tegenovergestelde: macht zonder vertrouwen.

Terwijl de zon straks weer opkomt en de vastendag begint, hopen Koerdische gezinnen niet op politieke verklaringen, maar op iets veel fundamentelers: dat zij nooit meer wakker hoeven te worden van soldaten die hun bestaan in twijfel trekken.

Dat is geen politieke eis.
Dat is een menselijke.