SDF-functionaris roept coalitie op om Aqtan-gevangenis over te nemen wegens verslechterende situatie

Een hoge veiligheidsfunctionaris van de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) heeft de internationale gemeenschap en de door de Verenigde Staten geleide coalitie tegen Islamitische Staat (IS) dringend opgeroepen om de al-Aqtan-gevangenis in Raqqa onder internationaal beheer te plaatsen. Volgens de SDF is de humanitaire en veiligheidssituatie in en rond de gevangenis ernstig verslechterd en niet langer houdbaar.

Chiya Kobani, hoofd van de veiligheid van de al-Aqtan-gevangenis, deed de oproep donderdag in een videoboodschap. Hij stelde dat de SDF de verantwoordelijkheid voor de inrichting niet langer kan dragen en internationale garanties nodig heeft om zich veilig terug te trekken naar door de SDF gecontroleerde gebieden in noordoost-Syrië (Rojava).

“De omstandigheden hebben een kritiek punt bereikt. Water en elektriciteit zijn afgesloten, brandstof is uitgeput en de voedselvoorraden raken snel op,” verklaarde Kobane. “Wij vragen een internationale partij of de internationale coalitie om de gevangenis over te nemen, zodat wij onder internationale garanties veilig kunnen terugkeren.”

Escalatie van spanningen
Sinds medio januari zijn het Syrische Arabische leger en aan Damascus gelieerde gewapende groeperingen opgerukt in gebieden die voorheen onder controle stonden van de SDF, waaronder delen van Oost-Aleppo, Deir ez-Zor, Raqqa en de overwegend Koerdische provincie Hasaka. Deze ontwikkelingen hebben geleid tot toenemende spanningen en veiligheidszorgen in de regio.

Onder Koerden in Rojava bestaat grote bezorgdheid over berichten dat pro-Damascusfacties betrokken zouden zijn geweest bij ontsnappingen van IS-leden uit eerdere detentiecentra. In deze context meldde het Amerikaanse Centraal Commando (CENTCOM) woensdag dat 150 IS-strijders vanuit Rojava naar Irak zijn overgebracht, met plannen om dit aantal op te voeren tot circa 7.000.

Kritieke situatie in gevangenis
De al-Aqtan-gevangenis herbergt ongeveer 2.000 IS-gevangenen, waaronder een aanzienlijk aantal buitenlandse strijders uit onder meer Saudi-Arabië, Oezbekistan en Egypte. Veel van hen worden beschouwd als zeer gevaarlijk. Hoewel het Syrische leger de stad Raqqa onder controle heeft, wordt de gevangenis momenteel bewaakt door de Asayish (interne veiligheidsdiensten) en de Volksbeschermingseenheden (YPG), beide gelieerd aan de SDF.

Volgens Kobani bleven SDF-eenheden aanwezig bij de gevangenis ondanks hevige aanvallen, uit humanitaire overwegingen. “Wij wisten dat er een IS-gevangenis was en dat de gevangenen een bedreiging vormen voor de mensheid. Daarom hebben wij besloten te blijven en de inrichting te beschermen,” zei hij. Tegelijkertijd waarschuwde hij dat de gevangenis momenteel onder directe en zware aanvallen ligt.

Journalisten ter plaatse bevestigen de ernstige tekorten. Voedselvoorraden zijn vrijwel uitgeput en bestaan grotendeels uit droog voedsel, zonder brood. Daarnaast zouden IS-gevangenen tijdens de eerste fase van de gevechten hebben geprobeerd te ontsnappen. Een poort werd daarbij geforceerd, maar de situatie werd uiteindelijk onder controle gebracht.

Oproep tot internationale verantwoordelijkheid
De al-Aqtan-gevangenis werd gebouwd door de internationale coalitie en toevertrouwd aan de beveiliging van de SDF. De meeste gevangenen werden in 2019 gearresteerd tijdens de slag om Baghouz, het laatste bolwerk van IS in Syrië, dat op 23 maart 2019 door de SDF werd bevrijd.

Kobani benadrukte dat de SDF haar verantwoordelijkheid tot het uiterste heeft genomen, maar dat de situatie nu onhoudbaar is. “Wij vragen een internationale partij om de verantwoordelijkheid voor deze gevangenis op zich te nemen en onze veilige terugkeer te garanderen,” aldus Kobani.