SDF en YPJ worden onderdeel van Syrisch leger: “Dit moet een permanente staakt-het-vuren zijn”
Ilham Ahmed, medevoorzitter van het departement Buitenlandse Relaties van de Autonome Administratie, heeft vrijdag de hoofdlijnen van een nieuw akkoord met de Syrische regering toegelicht. Volgens haar is het document bedoeld als kader voor een permanent staakt-het-vuren en voor het inbedden van de SDF en YPJ in de militaire structuur van Syrië, om zo verdere escalatie en burgerslachtoffers te voorkomen.
Waarom dit akkoord nu wordt gepresenteerd
Ahmed stelde tijdens een persconferentie dat de overeenkomst is ondertekend om bloedvergieten te stoppen en een duurzaam bestand af te dwingen. Ze waarschuwde dat uitsluitend vertrouwen op gewapende strijd geen garantie biedt op het beëindigen van oorlog. In haar uitleg verwees ze naar maanden van zware gevechten en plannen die volgens haar gericht waren op het terugdraaien van de verworvenheden van de Autonome Administratie. Ze zegt dat bemiddelende landen, Koerdische publieke steun, de Koerdische Regionale Regering en andere betrokken spelers hebben bijgedragen aan het beschermen van gebied, grenzen en bestaande resultaten.
Van confrontatie naar integratie
Volgens Ahmed draait het akkoord om het verleggen van de koers: weg van permanente confrontatie en richting afspraken die integratie mogelijk maken. De kern is volgens haar het creëren van rust op de lange termijn, met een duidelijke prioriteit op de bescherming van burgers.
Militaire uitvoering: brigades in Hasakah en Kobane
Ahmed zei dat de integratie van de SDF in het Syrische leger inmiddels de fase van uitvoering heeft bereikt. Het plan zou voorzien in de vorming van drie brigades in Hasakah en Kobane, specifiek gekoppeld aan de regio en opgenomen in het Syrische defensiesysteem. Als onderdeel daarvan zouden eenheden van het Syrische leger Hasakah en Qamishlo binnenkomen.
YPJ binnen dezelfde structuur
Over de Women’s Protection Units (YPJ) zei Ahmed dat deze onderdeel zijn van de SDF en dat hun inzet wordt meegenomen in de brigades die onder het akkoord worden gevormd. Daarmee zou de positie van vrouwelijke eenheden binnen de veiligheidsstructuur formeel worden meegenomen in de afspraken.
Asayish blijft in de regio
Voor de interne veiligheid benadrukte Ahmed dat de Asayish in de regio blijft en een officiële status krijgt. Ze stelde expliciet dat er geen andere macht komt die de Asayish moet vervangen, waarmee de lokale veiligheidsstructuur volgens haar behouden blijft.
Terugtrekking van opgerukte groepen en afbakening lijnen
Ahmed stelde verder dat gewapende groepen die de afgelopen weken zijn opgerukt, op basis van garanties van bemiddelende landen moeten terugkeren naar hun eerdere posities. Ook zouden de contactlijnen tussen het Syrische leger en de SDF in het akkoord duidelijk zijn afgebakend om nieuwe incidenten te beperken.
Grensposten en luchthavens: Damascus, maar met lokale uitvoering
Volgens Ahmed komen grensovergangen en luchthavens onder formele autoriteit van de Syrische staat, maar moeten ze in de praktijk worden beheerd door lokaal personeel. Werknemers zouden uitdrukkelijk inwoners van de regio moeten zijn, zodat controle en uitvoering niet loskomen van de lokale realiteit.
Semalka blijft open
Ahmed bevestigde dat de Semalka-overgang open blijft en dat dit expliciet in het akkoord is vastgelegd. Medewerkers daar zouden een formele overheidsstatus krijgen. Tegelijk gaf ze aan dat er nog discussie is over technische details rond grensbeheer en dat de dialoog hierover doorgaat, met als inzet dat bescherming van grenspunten in handen van lokale autoriteiten blijft.
Internationale garanties en kritiek op de VS
Ahmed zei dat internationale actoren, met name de Verenigde Staten en Frankrijk, veiligheidsgaranties hebben toegezegd en toezicht zullen houden op de uitvoering. Tegelijk was ze kritisch over de politieke rol van Washington in de onderhandelingen, die zij “negatief” noemde en onder de verwachtingen vond, zeker gezien de doorslaggevende rol van de SDF in de strijd tegen ISIS. Ze riep daarnaast op om steun te geven aan een conceptwet in het Amerikaanse Congres (gelinkt aan senator Lindsey Graham) die Koerdische rechten en garanties moet versterken.
Terugkeer van ontheemden en wederopbouw
Ahmed plaatste veel nadruk op het humanitaire luik. Ze zei dat er gesprekken lopen om terugkeer van ontheemden mogelijk te maken naar hun oorspronkelijke gebieden, waaronder Afrin, het platteland van Aleppo, Sheikh Maqsoud en Ashrafieh. Volgens haar is dit een kernonderdeel van het akkoord en direct verbonden aan herstel en wederopbouw van de regio.
Bestuur, onderwijs en Koerdische taalrechten
Op bestuursniveau zei Ahmed dat de benoeming van de gouverneur van Hasakah onder de bevoegdheid van de Autonome Administratie blijft vallen. Ook zou het onderwijs opnieuw worden ingericht op een manier die Koerdisch als officiële onderwijstaal behoudt. Ze kondigde aan dat er een presidentieel decreet wordt verwacht dat diploma’s en certificaten die in het Koerdisch zijn behaald officieel erkent. Tegelijk stelde ze dat er opmerkingen zijn over eerdere decreten en dat er overleg is om bepalingen te wijzigen.
Rechten moeten in de grondwet, niet alleen in decreten
Ahmed benadrukte dat decreten op zichzelf onvoldoende zijn om rechten te beschermen. Volgens haar moeten Koerdische rechten breed en duidelijk in de Syrische grondwet worden verankerd, zodat ze niet afhankelijk blijven van tijdelijke politieke wil.
Nieuwe politieke fase in Syrië
Tot slot stelde Ahmed dat Syrië een nieuwe fase ingaat met verkiezingen en een politiek-constitutioneel traject waarin macht gedeeld moet worden en alle onderdelen van de samenleving moeten meedoen. Ze zei dat de Koerdische strijd hiermee een nieuwe vorm krijgt: minder militair, meer politiek, juridisch en constitutioneel, met als doel de rechten en offers van de Koerdische gemeenschap te beschermen en om te zetten in blijvende garanties.
