Rapport: miljoenenverlies en twijfel over veiligheid bij Iraqi Airways door dubieuze onderhoudsdeals
Een nieuw rapport stelt ernstige misstanden aan de kaak bij Iraqi Airways. Bronnen op Baghdad International Airport zeggen dat de luchtvaartmaatschappij weliswaar Ministerieel Besluit nr. 855 uit 2024 had goedgekeurd, waarin expliciet staat dat reparatie en onderhoud moeten worden uitgevoerd door internationaal gecertificeerde bedrijven, maar dat dit in de praktijk niet is nageleefd.
Contracten met onbekende partijen zonder internationale accreditatie
Volgens documenten sloot Iraqi Airways contracten af met twee weinig bekende bedrijven, aangeduid als Aet en Level Aero. Deze bedrijven zouden niet internationaal geaccrediteerd zijn, terwijl het ministeriële besluit juist verplichtte om met gecertificeerde partijen te werken. Daarmee rijst de vraag hoe deze contracten door interne controles zijn gekomen en wie er bestuurlijk verantwoordelijkheid droeg.
Kosten per motor tot 14 miljoen dollar, 60 miljoen vooruit betaald
In het rapport wordt gesproken over onderhoudskosten per straalmotor tussen de 12 en 14 miljoen dollar. Voor het herstellen van de motoren van slechts vier toestellen zou al 60 miljoen dollar vooruit zijn betaald. Waarnemers noemen dit bedrag opvallend hoog en verdacht, zeker in verhouding tot de beperkte output en de huidige staat van de vloot.
25 toestellen buiten dienst en onderdelen ‘onderling gewisseld’
De gevolgen zijn volgens de bronnen zichtbaar: 25 toestellen van Iraqi Airways zouden momenteel buiten gebruik zijn. Daarnaast wordt gesteld dat er systematisch onderdelen tussen vliegtuigen zijn uitgewisseld. Dat creëert een situatie waarin zelfs toestellen die “in reparatie” zijn, niet per definitie weer veilig of volledig luchtwaardig worden verklaard.
Internationale veiligheidsnormen blijven buiten bereik
Het rapport waarschuwt dat Irak onder deze omstandigheden onvoldoende kan voldoen aan internationale luchtvaartveiligheidsstandaarden. Dit zou mede verklaren waarom Europese beperkingen op Iraakse luchtvaartmaatschappijen aanhouden. Het gaat dus niet alleen om financiële schade, maar ook om structurele consequenties voor toegang tot internationale markten.
Schade aan reputatie en strategische sector
Experts benadrukken dat het verlies niet beperkt blijft tot de staatskas. De reputatie van Iraqi Airways en daarmee van de Iraakse luchtvaartsector staat onder druk. Dat kan jarenlang doorwerken in partnerships, verzekeringskosten, leasingmogelijkheden en de bereidheid van internationale partijen om met Irak samen te werken.
Breder patroon van zwakke controle en corruptierisico’s
De onthullingen passen in een breder beeld van problemen in Iraakse staatsinstellingen, waar politieke instabiliteit, zwakke toezichtstructuren en beperkte transparantie al langer bijdragen aan inefficiëntie. In meerdere sectoren zijn in het verleden voorbeelden genoemd van opgeblazen contracten, weglekkende middelen en gebrekkige verantwoording.
Luchtvaart blijft afhankelijk van externe audits
In de luchtvaartsector is dit extra gevoelig, omdat veiligheidssystemen en naleving van internationale regels niet kunnen worden ‘gecompenseerd’ met tijdelijke oplossingen. Herhaalde problemen rond onderhoud, inkoop en compliance hebben er volgens betrokkenen toe geleid dat Irak sterk afhankelijk blijft van buitenlandse inspecties en audits.
Oproep tot structurele hervorming en echte accountability
Waarnemers stellen dat alleen structurele hervormingen, strikte naleving van internationale standaarden en effectieve controle- en verantwoordingsmechanismen herhaling kunnen voorkomen. Zonder die veranderingen blijft het risico bestaan dat financiële verspilling en operationele problemen zich blijven opstapelen, met directe gevolgen voor veiligheid en internationale geloofwaardigheid.
