Onzekerheid blijft over Koerdische rechten in Afrin, geen akkoord over herstel

In de overwegend Koerdische stad Afrin, in het noordwesten van Syrië, blijft de situatie rond culturele en taalkundige rechten zorgwekkend. Ondanks gesprekken tussen de Koerdische administratie in Noordoost-Syrië (Rojava) en de nieuwe regering in Damascus, is er nog geen akkoord bereikt over het herstel van de rechten van de Koerdische bevolking in de regio. Nadat Afrin in 2018 onder controle kwam van door Turkije gesteunde milities, werd het Koerdisch onderwijs beperkt tot slechts één uur per week. Nu heeft de interim-regering, die in december aantrad na de val van het Assad-regime, de Koerdische taal volledig uit het lesprogramma verwijderd.

Signaal van uitsluiting
Volgens Fawzi Shingali, lid van de Syrisch-Democratische Raad (SDC) van Rojava, is de verwijdering van het Koerdisch uit het onderwijs niet slechts een administratieve wijziging, maar een symbolische uitsluiting. “Het Koerdisch werd maar één uur per week onderwezen, maar het schrappen van dat uur stuurt een duidelijk signaal,” verklaarde hij. Ook de beslissing om het Koerdische nieuwjaarsfeest Newroz niet langer op te nemen in de nationale feestdagenlijst wordt door veel Koerden gezien als een bewuste poging tot marginalisering.

Gebrek aan vooruitgang in Afrin
Ondanks dat de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) en de nieuwe Syrische regering meerdere afspraken hebben gemaakt, is de situatie in Afrin niet verbeterd. De Koerdische bevolking ervaart nog steeds beperkingen in onderwijs, bestuur en culturele expressie. Sheikh Said Zade, een Koerdisch parlementslid dat recentelijk werd verkozen tot lid van het nieuwe Syrische parlement, erkende dat het onderwijsstelsel in het land inmiddels volledig gecentraliseerd is. “De nieuwe leerplannen uit Damascus worden overal ingevoerd, ook in gebieden die ooit ‘bevrijd’ werden genoemd. Het Koerdisch komt niet voor in het nationale curriculum,” zei hij, al benadrukte hij dat er “tijd nodig is om de taal toe te voegen.”

VN benadrukt belang van taalrechten
De Verenigde Naties hebben zich inmiddels ook uitgesproken over de kwestie. VN-woordvoerder Farhan Haq verklaarde dat het secretariaat-generaal op de hoogte is van berichten over het verdwijnen van Koerdisch taalonderwijs in Afrin. “De secretaris-generaal is van mening dat iedereen het recht heeft om zijn eigen taal te spreken en te leren,” aldus Haq. Hij riep de Syrische autoriteiten op om “de fundamentele taalrechten van alle bevolkingsgroepen te beschermen.”

Strijd om culturele erkenning gaat door
Voor de Koerdische gemeenschap in Afrin is het verlies van hun taal in het onderwijs een pijnlijke herinnering aan de voortdurende strijd voor erkenning binnen Syrië. Terwijl Rojava en Damascus voorzichtig onderhandelen over politieke en militaire integratie, blijft het vraagstuk van culturele en linguïstische rechten onopgelost — een kwestie die voor veel Koerden symbool staat voor de bredere zoektocht naar gelijkheid en respect binnen het Syrische staatsverband.