Koerdische families aangevallen bij terugkeer naar Serêkaniyê
Volgens getuigen riepen sommige aanvallers dat zij geen Koerden in de stad zouden accepteren.
De terugkeer van honderden Koerdische families naar Serêkaniyê (Ras al-Ayn) is maandag uitgelopen op geweld. Families die na bijna zeven jaar ontheemding naar hun woonplaats wilden terugkeren, werden geconfronteerd met aanvallen en intimidatie. De terugkeer is daarop tijdelijk stilgelegd.
De families vertrokken vanuit onder meer het Washokani-kamp bij Hesekeh. Hun terugkeer maakt deel uit van afspraken tussen de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) en Damascus over de terugkeer van ontheemden.
Volgens betrokkenen bestond de terugkerende groep uit honderden huishoudens en ongeveer honderd voertuigen.
Families aangevallen bij terugkeer
Een van de terugkerende inwoners vertelde aan The New Region dat hij door drie personen met stokken en wapens werd aangevallen. Hij wist uiteindelijk terug te keren naar Hesekeh.
Volgens hem riepen sommige aanvallers dat zij geen Koerden in de stad zouden accepteren. Ook zouden na het geweld verschillende mensen vermist of gewond zijn geraakt. Over het precieze aantal slachtoffers bestaat nog geen duidelijkheid.
De Syrische veiligheidsdiensten gaven een andere lezing van de gebeurtenissen. Volgens de Internal Security Forces ontstond een conflict nadat verschillende families zonder voldoende voorafgaande coördinatie naar hun woningen terugkeerden en daar in conflict kwamen met huidige bewoners.
De autoriteiten zeggen dat zij hebben ingegrepen en dat de rechten en veiligheid van de terugkerende families moeten worden beschermd.
Arrestaties na geweld
Mehmud Xelil, plaatsvervangend directeur van de veiligheidsdienst in de provincie Hesekeh, maakte later bekend dat meerdere personen die bij het geweld betrokken zouden zijn, zijn opgepakt.
De zoektocht naar andere betrokkenen en het onderzoek naar de gebeurtenissen gaan door.
Volgens Xelil wordt niet toegestaan dat partijen de situatie gebruiken om chaos te veroorzaken. De terugkeer van nieuwe konvooien naar Serêkaniyê is voorlopig opgeschort.
Deze moet worden hervat zodra de situatie stabiel is en de veiligheid van terugkerende inwoners kan worden gegarandeerd.
Woede onder Koerden
De aanval leidde tot grote woede onder Koerden in Noord- en Oost-Syrië.
In Hesekeh verzamelden boze Koerdische jongeren zich bij een gebouw van de veiligheidsdiensten. Op verzoek van demonstranten werd daar een Syrische vlag verwijderd.
Ook in Hesekeh vonden protesten plaats. Daar haalden demonstranten een Syrische vlag bij een gebouw van de veiligheidsdiensten naar beneden en werd een overheidsbanner verwijderd.
Daarnaast verschenen berichten over mogelijke mobilisatie van Arabische stammen vanuit Deir ez-Zor richting Hesekeh. Deze berichten zijn vooralsnog niet bevestigd.
Mazloum Abdi roept op tot kalmte
SDF-commandant Mazloum Abdi veroordeelde de aanval op de terugkerende Koerdische families en beloofde dat de verantwoordelijken ter verantwoording zullen worden geroepen.
Tegelijkertijd riep hij de Koerdische bevolking op tot terughoudendheid.
Abdi zei de woede binnen de Koerdische gemeenschap te begrijpen, maar waarschuwde dat mensen zich niet moeten laten meeslepen in onverantwoordelijke acties.
Daarmee probeert de SDF verdere escalatie tussen Koerdische en Arabische gemeenschappen te voorkomen.
Zeven jaar geleden verdreven
Serêkaniyê kwam in oktober 2019 onder controle van het Turkse leger en door Türkiye gesteunde Syrische gewapende groepen. Tijdens het offensief werden grote aantallen inwoners uit de stad en omliggende gebieden verdreven.
Veel Koerdische families wonen sindsdien elders in Noord- en Oost-Syrië. Alleen al in het Washokani-kamp verblijven volgens VN-gegevens 16.352 ontheemden, voornamelijk afkomstig uit Serêkaniyê en omgeving.
De terugkeer van deze inwoners werd opnieuw mogelijk door de overeenkomst die Damascus en de SDF op 29 januari 2026 sloten. Daarin werd onder meer afgesproken dat ontheemde Koerdische en Arabische inwoners naar hun oorspronkelijke woonplaatsen moeten kunnen terugkeren.
Begin augustus vonden gesprekken plaats tussen het bestuur van Hesekeh en inwoners van Serêkaniyê om de terugkeer voor te bereiden.
Probleem rond huizen en grond
Een belangrijk probleem is wat er sinds 2019 met woningen, winkels en landbouwgrond van verdreven inwoners is gebeurd.
De uit Serêkaniyê afkomstige Koerdische journalist Hisham Arafat stelt dat strijders die in 2019 het gebied binnentrokken zich samen met hun families in achtergelaten Koerdische woningen hebben gevestigd. Ook zouden winkels en landbouwgrond zijn overgenomen.
Daardoor ontstaat bij terugkeer direct een conflict over eigendom.
Volgens Arafat ontbreekt nog altijd een onafhankelijk en effectief mechanisme waarmee oorspronkelijke eigenaren hun eigendommen kunnen terugkrijgen en gedwongen of onrechtmatige eigendomsoverdrachten kunnen worden teruggedraaid.
Mensenrechtenactivist Bassam al-Ahmad stelt dat daarom onderzocht moet worden wie verantwoordelijk was voor de aanvallen en waarom onvoldoende veiligheidsmaatregelen waren getroffen.
Volgens hem moeten terugkerende inwoners kunnen rekenen op een vrijwillige, waardige en vooral veilige terugkeer.
Terugkeer opnieuw onzeker
Het geweld van maandag maakt duidelijk hoe kwetsbaar het terugkeerproces naar Serêkaniyê blijft.
Een terugkerende inwoner zei na de aanval dat het moeilijk is om opnieuw naar de stad te gaan zolang er geen duidelijke veiligheidsgaranties bestaan.
Voor veel families was maandag juist bedoeld als het einde van bijna zeven jaar gedwongen verblijf buiten hun woonplaats. In plaats daarvan is hun terugkeer opnieuw onzeker geworden.
De komende periode zal moeten blijken of Damascus en de autoriteiten in Noord- en Oost-Syrië voldoende veiligheid en eigendomsbescherming kunnen bieden om de terugkeer alsnog voort te zetten.