Koerdische Barham Salih aan het hoofd van VN-vluchtelingenorganisatie (UNHCR)

Volgens persbureau Reuters wordt de voormalige Iraakse president Barham Salih de nieuwe Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR). Met zijn benoeming kiest de VN voor het eerst in lange tijd niet voor een kandidaat uit een groot Europees donorland, maar voor een politicus met een eigen vluchtverleden.

Salih (63) is afkomstig uit Zuid-Koerdistan, een regio die decennialang werd geteisterd door onderdrukking en geweld onder het regime van Saddam Hoessein. Als Koerd ontvluchtte hij Koerdistan en studeerde hij elektrotechniek in Groot-Brittannië. Na de val van Saddam keerde hij terug en groeide uit tot een invloedrijke Koerdische politicus, met functies als vicepremier, premier van Koerdistan en uiteindelijk president van Irak (2018–2022).

In een brief van VN-secretaris-generaal António Guterres van 11 december staat dat Barham Salih per 1 januari voor vijf jaar aantreedt, onder voorbehoud van goedkeuring door het UNHCR-comité. Hij volgt de Italiaan Filippo Grandi op.

Barham Salih treedt aan in een periode van ongekende druk, het aantal vluchtelingen wereldwijd is op recordhoogte, terwijl de financiering sterk terugloopt. UNHCR heeft de begroting fors moeten verlagen en schrapt duizenden banen, ondanks groeiende noden door conflicten in onder meer Soedan en Oekraïne.

Salih zegt dat zijn Koerdische achtergrond en eigen ervaring met ballingschap zijn visie bepalen. Vluchtelingen mogen volgens hem niet vast blijven zitten in afhankelijkheid van hulp, maar moeten toegang krijgen tot onderwijs en werk. Tegelijk wil hij nieuwe financieringsbronnen aanboren, onder meer buiten het Westen, in een tijd waarin asielbeleid in veel landen verder wordt aangescherpt.