Iran wijst Amerikaanse voorwaarden voor vrede wederom af

Minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi verklaarde dat Washington aanvankelijk een document met vijftien punten presenteerde.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi heeft nieuwe details gegeven over de onderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten tijdens en na de veertig dagen durende oorlog.

Volgens Araghchi stuurde Washington aanvankelijk een document met vijftien punten naar Teheran. Iran zag dat voorstel volgens hem als een overeenkomst die neerkwam op overgave en wees het af. Na maanden van onderhandelingen kwamen beide landen uiteindelijk tot een memorandum met veertien punten.

Araghchi sprak dinsdag uitgebreid over de militaire en diplomatieke gevolgen van de oorlog met de Verenigde Staten en Israël. Ook ging hij in op de Iraanse visie op veiligheid en samenwerking in de regio.

Iran zou vooraf als verzwakt zijn gezien
Volgens Araghchi hadden economische en binnenlandse problemen vóór de oorlog internationaal het beeld gecreëerd dat Iran sterk was verzwakt.

Hij stelde dat sommige landen ervan uitgingen dat het Iraanse bestuur binnen enkele dagen zou instorten. De veertig dagen durende oorlog zou die verwachting volgens hem hebben veranderd.

Araghchi zei dat Iran gedurende die periode standhield tegen de Verenigde Staten en Israël. Volgens hem gebeurde dat terwijl de Iraanse luchtverdediging zwaar was getroffen en Iran dagelijks werd gebombardeerd.

Tegelijkertijd bleef Iran volgens hem raketaanvallen uitvoeren op Israëlische doelen en Amerikaanse militaire bases.

Hij stelde ook dat Iraanse veiligheidsdiensten hun werkzaamheden voortzetten nadat verschillende bases waren vernietigd. Volgens Araghchi werkten veiligheidseenheden ’s nachts vanuit voertuigen, bussen en locaties onder bruggen.

Eerste Amerikaans voorstel afgewezen
Volgens Araghchi vroeg Washington tijdens de eerste twee weken van de oorlog niet om een staakt-het-vuren. Hij stelde dat Donald Trump in die fase een onvoorwaardelijke overgave van Iran eiste.

Rond 22 of 23 maart zou de Amerikaanse houding volgens hem zijn veranderd. Araghchi zei dat Washington onderhandelingen begon te zoeken nadat duidelijk werd dat de oorspronkelijke Amerikaanse doelstellingen niet werden bereikt.

Daarna ontving Iran volgens hem een Amerikaans voorstel met vijftien punten. Teheran wees dat document af.

Iran wilde volgens Araghchi ook geen tijdelijk staakt-het-vuren. De Iraanse regering eiste dat de oorlog volledig zou worden beëindigd.

Na drie maanden akkoord over veertien punten
Na ongeveer drie maanden onderhandelen bereikten Iran en de Verenigde Staten volgens Araghchi uiteindelijk overeenstemming over een memorandum met veertien punten.

Pakistan trad tijdens het eerste deel van de gesprekken op als bemiddelaar. Later nam Qatar die rol over.

Araghchi zei dat president Masoud Pezeshkian en parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf de onderhandelingen volledig steunden.

Volgens de minister bevat het uiteindelijke memorandum geen Iraanse overgave en wijkt het sterk af van het eerste voorstel van de Verenigde Staten.

Iran wil andere veiligheidsstructuur in Golfregio
Araghchi ging ook in op de gevolgen van de oorlog voor de veiligheid in de Golfregio.

Volgens hem heeft het conflict laten zien dat de aanwezigheid van buitenlandse strijdkrachten en militaire bases geen garantie biedt voor veiligheid. Hij stelde zelfs dat Amerikaanse bases tijdens de oorlog zelf een veiligheidsrisico werden.

Landen zonder Amerikaanse militaire bases zouden volgens hem uiteindelijk veiliger zijn geweest dan landen waar zulke bases wel aanwezig zijn.

Araghchi pleitte daarom voor een regionaal systeem van gezamenlijke veiligheid. Economische samenwerking moet daar volgens hem een belangrijk onderdeel van worden.

Hij stelde dat grote economische verschillen tussen landen een duurzame vrede in de regio moeilijker maken.

Buurlanden volgens Iran geen doelwit
Volgens Araghchi stuurde Iran vanaf de eerste dag van de Amerikaanse aanvallen berichten naar landen in de regio.

Daarin maakte Teheran volgens hem duidelijk dat Amerikaanse militaire bases wel konden worden aangevallen, maar dat de bevolking en het grondgebied van buurlanden geen doelwit waren.

Araghchi zei dat Iran goede betrekkingen bleef onderhouden met landen in Centraal-Azië, de Kaukasus, Afghanistan, Pakistan, Turkije en Irak.

Verschillende van deze landen zouden Iran tijdens de oorlog hebben geholpen. Daarbij ging het volgens hem vooral om medische middelen, geneesmiddelen en ondersteuning bij reizen.

Meer ruimte voor Iraanse grensprovincies
Araghchi presenteerde daarnaast een Iraans initiatief dat hij omschreef als ‘provinciale diplomatie’.

Daarbij moeten Iraanse provincies langs de grens meer mogelijkheden krijgen om rechtstreeks economische en commerciële contacten te onderhouden met aangrenzende provincies in buurlanden.

Volgens de minister zijn dergelijke mogelijkheden in het verleden onvoldoende benut.

Het initiatief past binnen de bredere koers die Araghchi tijdens het interview schetste. Iran wil regionale handel verder uitbreiden en deze economische samenwerking combineren met een gezamenlijke veiligheidsstructuur.