Erdogan noemt Koerden ‘broeders’ en spreekt over ‘nieuwe fase’ in relatie met Koerdistan

In een interview met Al Jazeera sprak Erdogan over Koerden als „onze broeders en zusters” en prees hij de houding van de Koerdische Regio tijdens de oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft zich opvallend positief uitgelaten over de Koerden en het vredesproces in Turkije. In een uitgebreid interview met Al Jazeera sprak hij over Koerden in de Koerdische Regio als „onze broeders en zusters” en benadrukte hij de samenwerking tussen verschillende volkeren in de regio.

Zijn uitspraken komen op een belangrijk moment. Het Turkse parlement heeft onlangs een wettelijk kader aangenomen voor het vredesproces met de PKK. Tegelijkertijd probeert Ankara zijn relaties met de Koerdische Regio en de nieuwe machthebbers in Syrië verder vorm te geven.

Erdogan prijst houding Koerdische Regio

Erdogan sprak positief over de houding van de Koerdische Regio tijdens de oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten. Volgens hem heeft de Koerdische leiding voorkomen dat haar grondgebied werd gebruikt voor aanvallen op buurlanden.

Daarmee zou volgens Erdogan verdere onrust zijn voorkomen die ook de Koerdische bevolking had kunnen raken.

„Het zal steeds duidelijker worden wat voor bloedig en verraderlijk plan we samen als Turken, Koerden, Arabieren en Iraniërs hebben verijdeld”, zei Erdogan.

Dat Erdogan Koerden op deze manier expliciet betrekt bij zijn regionale visie valt samen met de veranderingen die momenteel binnen Turkije plaatsvinden.

Vredesproces krijgt wettelijk kader

Het Turkse parlement heeft deze week wetgeving aangenomen die een juridisch kader moet bieden voor de volgende fase van het vredesproces.

De regeling biedt onder voorwaarden mogelijkheden om vervolgingen en gevangenisstraffen in PKK-gerelateerde zaken op te schorten. Daarmee probeert Ankara een juridische basis te creëren voor ontwapening, terugkeer en maatschappelijke re-integratie.

Erdogan heeft daarbij aangegeven samen te willen werken met de pro-Koerdische politieke vertegenwoordiging in het parlement.

De ontwikkelingen volgen op de oproep van PKK-leider Abdullah Öcalan om de gewapende strijd te beëindigen en het Koerdische vraagstuk via politieke en democratische middelen voort te zetten.

Toch blijven belangrijke discussiepunten bestaan. Koerdische partijen hebben onder meer gevraagd om duidelijkheid over de positie van Öcalan, politieke vrijheden en de mogelijkheid voor voormalige PKK-leden om zonder vervolging aan het democratische proces deel te nemen.

Erdogan kondigt bezoek aan Syrië aan

Tijdens het interview maakte Erdogan ook bekend dat hij van plan is Syrië binnenkort persoonlijk te bezoeken.

„Syrië zal niet alleen worden gelaten en we zullen alles doen wat binnen onze mogelijkheden ligt om de stabiliteit te ondersteunen”, zei hij.

Een bezoek zou plaatsvinden terwijl Damascus en de door Koerden geleide autoriteiten in Noordoost-Syrië werken aan de uitvoering van hun akkoord over de integratie van militaire, veiligheids- en civiele instellingen.

Voor Ankara is vooral de toekomstige positie van de Syrian Democratic Forces (SDF) van groot belang.

Steun voor Makkah-akkoord

Erdogan sprak daarnaast zijn steun uit voor het Makkah-akkoord en de afspraken over gezamenlijke veiligheid.

Volgens hem geeft het akkoord een belangrijke boodschap af aan de internationale gemeenschap. De deelnemende landen zouden gezamenlijk moeten optreden wanneer een van hen van buitenaf wordt aangevallen.

De uitspraken passen bij de bredere Turkse inzet om de samenwerking met landen in het Midden-Oosten verder uit te bouwen.

Nieuwe fase, maar uitkomst nog onzeker

De combinatie van het vredesproces in Turkije, Erdogans positieve woorden over de Koerdische Regio en de ontwikkelingen in Syrië wijst op een duidelijke verandering in Ankara’s benadering van de Koerdische kwestie.

Of deze koers ook tot een duurzame verandering leidt, moet nog blijken. Eerdere vredespogingen tussen Ankara en de Koerdische beweging liepen uiteindelijk vast. De komende periode zal daarom vooral afhangen van de concrete uitvoering van de nieuwe wet en de politieke ruimte die daarna ontstaat.