Cemil Bayık: “PKK wil geen amnestie, maar democratische hervormingen”
PKK-leider benadrukt noodzaak tot structurele hervormingen in Turkije
De Koerdische Arbeiderspartij (PKK) streeft niet naar amnestie van de Turkse staat, maar eist ingrijpende juridische en grondwettelijke hervormingen die moeten leiden tot meer democratie en rechten voor minderheden. Dat heeft Cemil Bayik, medevoorzitter van de uitvoerende raad van de overkoepelende PKK-structuur KCK (Koerdische Gemeenschappenunie), donderdag verklaard.
In een interview met het PKK-gelieerde medium Yeni Yaşam zei Bayik:
“Wij vragen geen amnestie. Wij willen dat de wetten veranderen… In Turkije bestaan nog steeds antidemocratische wetten. Niet alleen voor Koerden, maar voor alle democratische en linkse krachten moeten er vrijheidswetten komen. De huidige grondwet faalt. Zelfs Turkse politici geven dat toe.”
Grondwet uit coup-tijdperk onder vuur
De Turkse grondwet, opgesteld na de militaire staatsgreep van 1980, wordt al langer bekritiseerd vanwege het gebrek aan erkenning van minderheden. Artikel 66 stelt dat “iedereen die door staatsburgerschap aan Turkije gebonden is, als Turk wordt beschouwd”, waarmee de Koerden als etnische groep onzichtbaar blijven in het juridische systeem.
President Recep Tayyip Erdoğan heeft herhaaldelijk opgeroepen tot het opstellen van een nieuwe grondwet. Analisten suggereren dat zijn recente toenadering tot de PKK deels bedoeld is om steun van Koerden te winnen voor een grondwetswijziging, een stap die mogelijk ook zijn politieke toekomst veiligstelt. De huidige grondwet beperkt presidenten namelijk tot twee termijnen, terwijl Erdoğan al zijn tweede termijn heeft afgerond.
Vredesproces nadert parlementaire fase
De uitspraken van Bayik komen op een moment dat er significante vooruitgang wordt geboekt in de vorming van een parlementaire commissie die het vredesproces tussen Ankara en de PKK in goede banen moet leiden. De PKK kondigde eerder deze maand aan zichzelf te zullen ontbinden en de wapens neer te leggen, waarmee een einde komt aan een decennialange gewapende strijd tegen de Turkse staat.
Een eerste groep PKK-strijders legde symbolisch hun wapens neer tijdens een ceremonie. President Erdoğan bevestigde maandag dat het demobilisatieproces nauwlettend wordt gevolgd en dat de vorming van de parlementaire commissie in de afrondende fase zit. “Binnenkort zal er parlementaire voortgang zichtbaar zijn,” verklaarde hij.
Brede politieke steun, met één uitzondering
Volgens DEM-partijparlementariër Sezai Temelli zal de commissie uit 35 leden bestaan en mogelijk al deze week bijeenkomen. Hij benadrukte dat de voornaamste taak van de commissie is om “juridische en politieke garanties te bieden voor het ontwapeningsproces”.
De commissie heeft brede steun binnen het parlement, met uitzondering van de ultranationalistische IYI-partij, die zich tegen de onderhandelingen keert.
Terugkeer naar Turkije blijft gevoelig
Ondanks de vredesgesprekken heerst er nog veel onzekerheid onder PKK-leden over hun toekomst. In gesprekken met Rudaw verklaarden strijders uit het Koerdische gebied van Duhok (in Zuid-Koerdistan) dat zij bang zijn voor vergelding bij terugkeer naar Turkije. Velen van hen kiezen er voorlopig voor in de bergen te blijven.
