Bashar al-Assad ter dood veroordeeld door rechtbank

Ook zijn broer Maher al-Assad en voormalig veiligheidsfunctionaris Atef Najib zijn volgens berichten ter dood veroordeeld.

Een Syrische rechtbank heeft voormalig president Bashar al-Assad dinsdag bij verstek ter dood veroordeeld. De rechtbank acht hem schuldig aan onder meer moord met voorbedachten rade, marteling, willekeurige detentie en misdaden tegen de menselijkheid.

Rechter Fakhreddin al-Aryan sprak het vonnis op 11 augustus uit. Assad was zelf niet aanwezig bij de rechtszaak.

Ook zijn broer Maher al-Assad en voormalig veiligheidsfunctionaris Atef Najib zijn volgens berichten dinsdag ter dood veroordeeld voor misdrijven die verband houden met het Syrische conflict.

Rechtbank spreekt van ernstige misdrijven

Volgens het vonnis draaide de zaak om verschillende zware misdrijven die tijdens het bewind van Assad zijn gepleegd.

De rechtbank noemt onder meer systematische marteling, willekeurige opsluiting en moord met voorbedachten rade. Ook werd Assad verantwoordelijk gehouden voor de opzettelijke moord op kinderen.

De rechtbank omschreef de gepleegde misdrijven als “ernstig en barbaars” en legde uiteindelijk de doodstraf op.

Omdat Assad bij verstek is veroordeeld, betekent het vonnis niet dat de straf onmiddellijk kan worden uitgevoerd. Assad bevindt zich buiten Syrië en de beschikbare informatie maakt niet duidelijk hoe de Syrische autoriteiten het vonnis kunnen afdwingen.

Ook is nog niet duidelijk welke mogelijkheden er bestaan om tegen de uitspraak in beroep te gaan.

Proces tegen voormalige machthebbers

De uitspraak maakt deel uit van bredere pogingen van de nieuwe Syrische autoriteiten om voormalige hoge functionarissen ter verantwoording te roepen.

Het conflict in Syrië begon in 2011 met protesten tegen het bewind van Assad en ontwikkelde zich vervolgens tot een jarenlange oorlog.

Tijdens die oorlog werden door internationale organisaties en onderzoekscommissies op grote schaal ernstige mensenrechtenschendingen gedocumenteerd. Daarbij werden verschillende strijdende partijen beschuldigd van misdrijven, terwijl het voormalige Syrische regime verantwoordelijk werd gehouden voor grootschalige repressie, marteling en aanvallen op burgers.

Na de val van Assad en zijn vertrek uit Syrië kwam de vraag naar vervolging van voormalige machthebbers nadrukkelijker op de agenda.

Uitvoering straf blijft onzeker

De veroordeling vormt daarmee een belangrijke juridische ontwikkeling, maar de praktische gevolgen zijn voorlopig beperkt.

Assad is buiten Syrië en werd niet persoonlijk berecht. Het vonnis creëert daardoor vooral een formele Syrische rechterlijke uitspraak over zijn verantwoordelijkheid voor een aantal van de zwaarste misdrijven uit zijn regeringsperiode.

Of Assad uiteindelijk daadwerkelijk voor een Syrische rechtbank zal verschijnen en wat er met de opgelegde doodstraf gebeurt, hangt af van verdere juridische en politieke ontwikkelingen.