Bagdad blokkeert teruggave landbouwgrond, Koerdistan verliest gigantisch veel grond
Een senior vertegenwoordiger van de Koerdische Regionale Regering (KRG) stelt dat invloedrijke politieke partijen in Bagdad bewust de teruggave van meer dan 300.000 dunam (zo’n 300.000.000 m2) landbouwgrond aan Koerdische eigenaren tegenhouden. Volgens hem is de vertraging een politieke keuze, bedoeld om electorale steun te behouden bij Arabische kolonisten die in het verleden in Koerdische gebieden zijn gevestigd.
Beschuldiging vanuit Artikel 140-commissie
Dijwar Fayiq, namens de KRG betrokken bij de commissie voor de uitvoering van Artikel 140 van de Iraakse grondwet, uitte de beschuldiging vrijdag in een interview met Kurdistan24. Hij zegt dat grondwettelijke afspraken en eerdere regeringsbesluiten bestaan om het dossier af te ronden, maar dat de praktijk achterblijft door politieke tegenwerking.
Wat er volgens Fayiq gebeurt op de grond
Volgens Fayiq blijven grote landbouwgebieden bezet door Arabische groepen die in Koerdische regio’s zijn gehuisvest, met stilzwijgende of actieve steun van machtige partijen in Bagdad. Hij stelt dat het proces al jaren wordt vertraagd omdat politieke actoren “tijd rekken” om de gronden niet terug te hoeven geven aan de oorspronkelijke Koerdische eigenaren.
Artikel 140 blijft het knelpunt
Het geschil draait om Artikel 140, dat is bedoeld om de status van betwiste gebieden tussen de federale overheid en de Koerdische Regio te regelen. Fayiq zegt dat de kolonisten niet bereid zijn te vertrekken, terwijl het om een groot areaal gaat dat economisch relevant is voor landbouwproductie en lokale bestaanszekerheid.
Twee soorten dossiers, één patroon van uitstel
Fayiq beschreef twee hoofdgroepen binnen het landconflict. De eerste groep betreft gronden die onder het voormalige Ba’ath-regime zijn onteigend en herverdeeld via besluiten van de Revolutionaire Commandoraad. Volgens Fayiq werd na de val van dat regime in 2012 een besluit genomen om deze gronden terug te geven aan de oorspronkelijke Koerdische eigenaren, maar is dat besluit meer dan tien jaar later nog steeds niet uitgevoerd.
Regeling met compensatie ligt stil
De tweede groep draait om gevallen waarbij een overheidscommissie is ingesteld om teruggave te organiseren. Binnen dat kader zou een oplossing zijn uitgewerkt waarbij Arabische kolonisten land in hun oorspronkelijke woongebieden krijgen, plus financiële compensatie om vertrek mogelijk te maken. Fayiq zegt dat ook dit traject is vastgelopen doordat Arabische partijen het proces blijven afremmen uit angst stemmen te verliezen als deze groepen worden verplaatst.
“Wij vertrekken niet” als harde lijn
Volgens Fayiq nemen veel bezetters, gesterkt door politieke rugdekking, een onwrikbaar standpunt in. Hij omschreef hun houding als: “Wij keren niet terug en wij verlaten de gronden niet.” Daarmee blijven juridische besluiten volgens hem in de praktijk zonder effect.
Kritiek op besluitvorming in Bagdad
Fayiq uitte scherpe kritiek op wat hij een “dictatuur van de meerderheid” noemt, waarbij besluitvorming structureel in één richting wordt gestuurd. Hij spreekt van een dubbele standaard: wanneer maatregelen de Arabische achterban zouden helpen, zouden ze volgens hem snel en zonder aarzeling worden uitgevoerd, maar zodra Koerdische rechten centraal staan, wordt de uitvoering uitgesteld of geblokkeerd.
Waarschuwing: deel van de grond kan verloren gaan
De KRG-vertegenwoordiger waarschuwde dat de gevolgen van de impasse blijvend kunnen zijn. Door voortdurende administratieve en politieke obstakels acht hij het mogelijk dat een aanzienlijk deel van het bezette land uiteindelijk niet terugkeert. Hij noemde daarbij een scenario waarin 30 procent van de bezette gronden niet wordt teruggegeven aan de Koerden.
Oproep tot Koerdische eensgezindheid
Met het oog op de komende parlementaire periode riep Fayiq Koerdische partijen op om als één blok op te treden rond Artikel 140. Volgens hem is een gezamenlijke koers noodzakelijk om besluiten die Koerdische belangen schaden te corrigeren en om grondwettelijke en juridische rechten binnen het federale Iraakse kader actief terug te claimen.
Blijvende bron van spanning tussen Erbil en Bagdad
De uitspraken onderstrepen hoe kwetsbaar eigendomsrechten in betwiste gebieden blijven en hoe sterk oplossingen afhangen van politieke verhoudingen. Zolang honderden duizenden dunams bezet blijven en teruggavemechanismen niet worden uitgevoerd, blijft dit dossier een belangrijk spanningspunt binnen Irak.
