Akkoord Bagdad–Erbil over olie-exporten wordt verlengd
Het tijdelijke drie maanden durende akkoord tussen Bagdad en Erbil, dat sinds eind september de hervatting van olie-exporten uit de Koerdische Regio mogelijk maakt, wordt naar verwachting zonder problemen vernieuwd. Dat bevestigde Hamdi Shingali, plaatsvervangend hoofd van de Iraakse staatsoliemarketeer SOMO, tegenover Rudaw. Het huidige akkoord loopt volgens de afspraken af tegen het einde van december.
Hervatting na jarenlange stop
De exporten werden op 27 september opnieuw opgestart via een tripartiete regeling tussen de Koerdische Regionale Regering (KRG), de federale regering in Bagdad en internationale oliebedrijven die in de Regio actief zijn. De leveringen lagen sinds maart 2023 stil, nadat Irak een arbitragezaak tegen Turkije won bij een in Parijs gevestigd tribunaal, wat de exportroute via Turkije effectief blokkeerde.
Dagelijks exportniveau ligt rond 200.000 vaten
Volgens Shingali wordt momenteel ongeveer 200.000 vaten olie per dag vanuit olievelden in de Koerdische Regio naar internationale markten uitgevoerd. Met de aanstaande verlenging wil Bagdad voorkomen dat er opnieuw onzekerheid ontstaat rond volumes, logistiek en afzet.
Afspraken over minimale aanlevering aan SOMO
Binnen de voorwaarden van het akkoord heeft het KRG-ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen zich ertoe verbonden om minimaal 230.000 vaten per dag aan SOMO te leveren voor export. Daarnaast is er volgens minister Kamal Mohammed nog eens 50.000 vaten per dag gereserveerd voor binnenlandse consumptie in de Koerdische Regio. Die verdeling moet enerzijds exportopbrengsten borgen en anderzijds lokale bevoorrading ondersteunen.
Meer dan 10 miljoen vaten geëxporteerd sinds herstart
Minister Mohammed verklaarde medio november dat er sinds de hervatting, tot en met november, meer dan 10 miljoen vaten Koerdische olie via de federale overheid naar internationale markten zijn verscheept. Daarmee blijft het exportkanaal formeel onder de federale marketingstructuur, terwijl de Koerdische Regio de afgesproken volumes aanlevert.
Capaciteit pijplijn groter dan huidige uitvoer
De Turkije–Irak-pijplijn heeft volgens Mohammed een totale exportcapaciteit van 750.000 vaten per dag. Voor de stop in 2023 exporteerde de Koerdische Regio doorgaans tussen de 400.000 en 420.000 vaten per dag. Dat verschil met het huidige niveau onderstreept dat de infrastructuur in theorie meer aankan dan wat er nu dagelijks wordt uitgevoerd.
Wat verlenging praktisch betekent
Als de verlenging inderdaad “zonder probleem” wordt doorgezet, zoals SOMO aangeeft, betekent dit vooral continuïteit: de exporten blijven lopen en het mechanisme blijft intact. De volgende vraag wordt dan niet óf er export is, maar of de betrokken partijen ook ruimte zien om volumes op te schalen richting eerdere niveaus, binnen de politieke en contractuele grenzen van het huidige raamwerk.
