Wederom onrecht richting Koerdische boeren in Kirkuk: Geen toegang tot eigen akkers

Koerdische boeren ten zuidoosten van Kirkuk melden dat zij tijdens het graanzaaiseizoen wederom hun akkers niet mogen bewerken. Volgens hen ploegen kolonisten uit de Baath-tijd hun percelen in. “Een tractor van een Arabische kolonist ploegt het erfgoed van mijn voorouders voor mijn ogen,” zegt Mohammed Amin uit het dorp Tirkashkan (Laylan), die benadrukt dat eerdere waarschuwingen van het lokale bestuur worden genegeerd.

Wet op teruggave blijft liggen
In januari stemde het Iraakse parlement voor een wet die onteigende gronden van Koerden en Turkmenen moet teruggeven, circa 300.000 donum (ongeveer 750 km²) in Kirkuk en andere betwiste gebieden. Na de intrekking van Baath-decreten in juli 2023 ligt de bal nu bij de Raad van State; daarna moet het kabinet de wet bekrachtigen.

‘Uitvoering vergt volledige coördinatie’
Abdullah Mirwais, voorzitter van de landbouwcommissie van de provincieraad, zegt dat uitvoering “volledige coördinatie in Bagdad” vereist en waarschuwt dat verdere vertraging “aanzienlijke schade” veroorzaakt. Hij dringt aan op snelle ondertekening door de ministerraad zodat de wet “op de grond” kan worden toegepast.

Doorlopende contracten voeden spanningen
Tegelijkertijd verwijten boeren de landbouwdirectie in Kirkuk dat contracten met kolonisten worden verlengd. Volgens boerenvertegenwoordiger Sheikh Najat Talabani (Daquq) vergroot dit de kans op confrontaties. De directie stelt dat uitvoeringsinstructies nog ontbreken en dat zij de wet daarom niet kan toepassen.

Rechtszaken tegen rechtmatige eigenaren
In Topzawa meldt boerenvertegenwoordiger Sami Ghafur dat procedures juist tegen Koerdische en Turkmeense grondeigenaren doorlopen. Hij roept de Hoge Raad van Justitie op gerechtelijke stappen op te schorten totdat de instructies van de landrestitutiewet gepubliceerd zijn. In Daquq behandelde de rechtbank recent zaken tussen kolonisten en Koerdische boeren, evenals een zaak na een incident met een legerofficier die landbouw verhinderde.

Achtergrond van het landconflict
Onder het Baath-regime werden vanaf 1975 dorpen tot ‘oliezone’ verklaard en bewoners hun landrechten ontnomen; met decreet 949 (1977) werden gronden aan kolonisten toegewezen. Na 2003 moest artikel 140 van de grondwet deze demografische ingrepen corrigeren. Door trage uitvoering blijven boeren echter seizoen na seizoen klem zitten.

Noodzakelijke volgende stappen
Boeren en bestuurders vragen om duidelijke uitvoeringsregels, een stop op contractverlengingen die strijdig zijn met de wet, en tijdelijke opschorting van rechtszaken tegen oorspronkelijke eigenaren. Snelle, transparante implementatie, met respect voor rechten van Koerden en Turkmenen, is essentieel om rust op het land te herstellen en het zaaiseizoen te redden.