VS waarschuwt Irak: beteugel milities of dreig met fragmentatie en isolement
De Amerikaanse speciaalgezant voor Irak, Mark Savaya, heeft donderdag een duidelijke boodschap gestuurd aan de Iraakse politieke elite: als gewapende groeperingen buiten staatscontrole blijven opereren, dreigt het land terug te vallen in chaos en internationale isolatie.
Savaya, die zijn verklaring publiceerde op het sociale netwerk X, omschreef het huidige moment als cruciaal voor de toekomst van Irak. “Geen enkel land kan slagen zolang gewapende groepen concurreren met de staat en haar gezag ondermijnen,” schreef hij. Zijn waarschuwing valt samen met de achtste verjaardag van de overwinning op ISIS en de recente parlementaire verkiezingen, momenten die hij aanhaalde om de urgentie te benadrukken.
Volgens Savaya heeft de aanwezigheid van parallelle militaire structuren Irak verzwakt, de economie gesmoord en het land beperkt in het beschermen van zijn nationale belangen. Hij benadrukte dat het herstel van stabiliteit en soevereiniteit afhankelijk is van de assertie van staatsgezag en een “realistische en evenwichtige aanpak” die het land uit regionale conflicten houdt.
De VS lijken met hun harde taal een duidelijk signaal af te geven: steun is afhankelijk van concrete hervormingen in de veiligheidssector en het beteugelen van door Iran gesteunde milities. “Over de afgelopen drie jaar heeft Irak laten zien dat echte stabiliteit mogelijk is wanneer de overheid zich richt op nationale prioriteiten,” aldus Savaya. “Dit opkomende pad mag niet verstoord worden.”
De verantwoordelijkheid ligt volgens hem volledig bij de Iraakse leiders. Hun beslissingen in de komende periode bepalen of Irak vooruitgaat richting soevereiniteit en kracht, of terugvalt in fragmentatie en verval. Het alternatief, waarschuwde hij, is helder: economische achteruitgang, politieke verwarring en internationale isolatie.
Ook andere hoge Amerikaanse functionarissen hebben recent de harde lijn bevestigd. Gabriel Soma, adviseur van president Donald Trump, waarschuwde eerder deze week dat de voortgaande proliferatie van milities “ernstige maatregelen” kan uitlokken, waaronder economische embargo’s. “Als de VS toestaan dat Irak milities bewapend houdt, kan dit op termijn leiden tot een burgeroorlog,” zei hij.
In Washington wordt het beleid eveneens met wetgevende instrumenten ondersteund. Zo riep Republikeins Congreslid Joe Wilson woensdag op om Amerikaanse hulp te koppelen aan stappen van Bagdad tegen door Iran gesteunde groepen. Wilson bekritiseerde Iran voor het verkrijgen van “totale controle” over Iraakse instellingen en pleitte voor een internationale audit van oliehandel om de financiering van deze facties te stoppen.
Savaya sloot zijn verklaring af met een voorwaardelijke steunverklaring: onder leiding van Trump is de VS volledig bereid Irak te ondersteunen tijdens deze kritieke fase. “Mijn team en ik zijn toegewijd om nauw samen te werken met Iraakse leiders om een sterke staat, een stabiele toekomst en een soeverein Irak te verzekeren,” aldus Savaya. Voor de Iraakse regering komt het moment van beslissen nu. Met een groeiende internationale ongeduld en dreigende economische sancties staat het land voor een historische keuze die de koers van de natie voor jaren zal bepalen.
