VS trekken luchtverdediging en laatste troepen eind september terug uit Koerdistan
De ontwikkeling roept vragen op over de bescherming van de Koerdische Regio, die sinds eind februari meer dan duizend keer is getroffen door raketten en drones uit Iran en door met Teheran verbonden groepen in Irak.
Volledige terugtrekking gepland voor 30 september
De Verenigde Staten zullen hun resterende troepen en defensiesystemen tegen het einde van september uit de Koerdische Regio terugtrekken.
Dat heeft Qasim al-Araji, veiligheidsadviseur van de Iraakse premier Ali al-Zaidi, zondag verklaard.
Volgens Araji valt ook de nog aanwezige luchtverdediging in Hewlêr onder de terugtrekking.
De gefaseerde verplaatsing van militair personeel en materieel is volgens hem inmiddels begonnen.
Akkoord tussen Baghdad en Washington wordt uitgevoerd
Araji zei dat de internationale coalitietroepen Irak op 30 september volledig moeten hebben verlaten.
Die datum volgt uit een akkoord dat in 2024 tussen Baghdad en Washington werd bereikt.
Volgens Araji hebben de Verenigde Staten laten weten dat zij bereid zijn de afspraken volledig uit te voeren en zich binnen de afgesproken termijn terug te trekken.
Ook luchtverdedigingssystemen verdwijnen
De Amerikaanse aanwezigheid in de Koerdische Regio omvatte de afgelopen periode verschillende systemen voor bescherming tegen raketten en drones.
De Verenigde Staten hebben inmiddels acht Patriot-luchtverdedigingsbatterijen naar Jordanië verplaatst.
Ook het Britse Rapid Sentry-systeem is volgens de aangeleverde informatie naar Cyprus overgebracht.
De resterende systemen in Hewlêr zullen eveneens verdwijnen wanneer de coalitietroepen zich terugtrekken.
Zorgen over bescherming van Koerdische Regio
De terugtrekking vindt plaats terwijl de Koerdische Regio nog altijd wordt geconfronteerd met raket- en droneaanvallen.
Amerikaanse en Britse eenheden hebben vanuit de basis bij de luchthaven van Hewlêr verschillende luchtverdedigings- en antidronesystemen ingezet om het gebied te beschermen.
De aangekondigde terugtrekking roept daarom vragen op over de bescherming van Hewlêr en andere delen van de Koerdische Regio na 30 september.
Volgens officiële cijfers is de regio sinds het uitbreken van de oorlog tegen Iran eind februari meer dan duizend keer getroffen door drones en raketten uit Iran en door met Teheran verbonden groepen in Irak.
Amerikaanse slachtoffers ondanks luchtverdediging
Ondanks de aanwezige defensiesystemen zijn volgens de aangeleverde informatie in de afgelopen maanden minstens vijf Amerikaanse militairen en contractmedewerkers omgekomen bij aanvallen.
Dat onderstreept de omvang van de veiligheidsdreiging waarmee de regio en buitenlandse troepen te maken hebben gehad.
Terugtrekking gekoppeld aan ontwapening gewapende groepen
De deadline van 30 september valt samen met de termijn die premier Ali al-Zaidi heeft gesteld voor het onder staatscontrole brengen van wapens van met Iran verbonden gewapende groepen.
Verschillende van deze groeperingen hebben hun bereidheid tot ontwapening gekoppeld aan het volledige vertrek van Amerikaanse troepen uit Irak.
Araji zegt dat de gesprekken daarover positief verlopen.
Volgens hem moet na het vertrek van de coalitie een mechanisme worden afgesproken waarmee alle wapens onder controle van de Iraakse staat en de opperbevelhebber van de strijdkrachten komen.
Speciale commissie voert gesprekken
Binnen het regerende Coordination Framework is hiervoor een speciale commissie opgericht.
Volgens Araji werkt deze commissie onder direct toezicht van premier al-Zaidi.
De gesprekken met gewapende facties zouden volgens hem goed verlopen en er zou sprake zijn van een positieve verstandhouding.
Baghdad wees verlenging Amerikaanse aanwezigheid af
De uitspraken van Araji volgen enkele dagen nadat Baghdad meldde dat al-Zaidi een voorstel had afgewezen om een deel van de Amerikaanse coalitietroepen na 30 september in Irak te laten blijven.
Daarmee lijkt de federale regering vast te houden aan de oorspronkelijke terugtrekkingsdatum.
Niet alle milities willen ontwapenen
Tegelijk is het nog onzeker of alle gewapende groepen hun wapens daadwerkelijk zullen neerleggen.
Volgens de aangeleverde informatie hebben vijf facties, waaronder Kata’ib Hezbollah, Sayyid al-Shuhada en Harakat al-Nujaba, geweigerd volledig te ontwapenen.
Sommige van deze groepen hebben aanvullende voorwaarden gesteld.
Daaronder vallen de terugtrekking van Turkse troepen uit Irak en zelfs de ontbinding van de Peshmerga.
De Iraakse regering probeert deze eisen via gesprekken te behandelen, terwijl de deadline voor zowel de Amerikaanse terugtrekking als het ontwapeningsproces snel dichterbij komt.