VS legt ‘laatste aanbod’ op tafel in nucleair overleg met Iran

De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft dinsdag gezegd dat de Verenigde Staten hun definitieve en beste voorstel aan Iran hebben overgebracht. Volgens hem ligt de volgende stap nu volledig bij Teheran, terwijl Washington de druk opvoert om de vastgelopen onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma weer in beweging te krijgen en tegelijk de bredere oorlog in het Midden-Oosten te beëindigen.

Amerikaanse rode lijnen blijven onveranderd
In zijn uitleg maakte Vance duidelijk dat de Verenigde Staten vasthouden aan strikte voorwaarden voor een mogelijk akkoord. Volgens Washington moet een overeenkomst in elk geval voorzien in de verwijdering van nucleair materiaal uit Iran en in afdwingbare controles die moeten garanderen dat Iran geen kernwapen ontwikkelt.

Ruimte voor groter akkoord, maar Iran moet kiezen
Vance zei dat een breder en omvangrijker akkoord nog altijd mogelijk is, maar dat Iran dan wel bereid moet zijn om in te gaan op de Amerikaanse voorwaarden. Daarmee presenteerde hij de huidige fase als een beslissend moment waarin Teheran volgens Washington moet laten zien of het werkelijk verder wil in diplomatieke richting.

Gesprekken in Pakistan liepen vast
De vicepresident verklaarde ook dat de Amerikaanse onderhandelaars de recente gesprekken in Pakistan hebben verlaten nadat zij tot de conclusie waren gekomen dat de Iraanse delegatie niet bevoegd was om zelfstandig een akkoord te sluiten. Volgens hem konden de Iraanse vertegenwoordigers geen definitieve toezeggingen doen zonder goedkeuring van hogere leiding in Teheran.

Weekendoverleg bracht geen doorbraak
De onderhandelingen in Islamabad van afgelopen weekend leverden geen doorbraak op. Daarna besloten de Verenigde Staten hun diplomatieke inzet voort te zetten, terwijl de druk op Iran tegelijk bleef bestaan. Vance vertrok zondag uit het overleg en benadrukte opnieuw dat Washington zijn meest uitgebreide voorstel al op tafel had gelegd.

Trump zegt dat Iran weer contact zoekt
President Donald Trump verklaarde vervolgens dat Iraanse vertegenwoordigers inmiddels opnieuw contact zouden hebben gezocht en interesse zouden tonen in een hervatting van de gesprekken. Vanuit Teheran klinkt tegelijk de klacht dat Washington te vergaande eisen blijft stellen.

Uraniumverrijking blijft grootste twistpunt
Een van de belangrijkste geschilpunten blijft het Iraanse verrijkingsprogramma. De Verenigde Staten zouden streven naar een opschorting van twintig jaar, terwijl Iran een onderbreking van vijf jaar heeft voorgesteld. Dat Iraanse voorstel is door Washington afgewezen.

VS wil ook controle op voorraden
Daarnaast eisen de Verenigde Staten dat zij controle houden over de Iraanse voorraden verrijkt uranium en dat er strenge controlemechanismen worden ingevoerd. Voor Iran raakt dat direct aan gevoelige vragen over soevereiniteit en de ruimte die het land zelf wil behouden binnen een eventuele regeling.

Teheran verwijt Washington buitensporige eisen
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi legde de verantwoordelijkheid voor de impasse bij de Verenigde Staten. Volgens hem blijft Washington met buitensporige eisen komen. Teheran houdt vol dat het alleen wil onderhandelen binnen de grenzen van het internationale recht.

Bestand houdt voorlopig stand
Ondanks de diplomatieke stilstand blijft het kwetsbare bestand van twee weken dat vorige week werd afgesproken voorlopig van kracht. Dat zorgt ervoor dat er nog enige hoop bestaat op een bredere de-escalatie, al blijft de situatie uiterst fragiel.

Spanningen in de Golf lopen verder op
Tegelijk zijn de spanningen in de Golfregio de afgelopen dagen verder toegenomen. De Verenigde Staten hebben een zeeblokkade ingesteld tegen Iraanse havens. Iran noemt die stap een ernstige schending van zijn soevereiniteit en spreekt van piraterij.

Hormuz blijft strategisch drukpunt
De blokkade komt bovenop de beperkingen die Iran zelf blijft opleggen in de Straat van Hormuz. Die zeeroute blijft van groot belang voor de wereldwijde oliehandel. Daardoor blijft de crisis ook internationaal zwaar wegen, met gevolgen voor scheepvaart, energie en veiligheid.

Meer diplomatieke beweging vanuit andere landen
Ook andere landen proberen zich nadrukkelijker in het dossier te mengen. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov reisde naar Beijing na overleg met Iraanse functionarissen. Vanuit Moskou is het idee naar voren gebracht om Iraans verrijkt uranium tijdelijk in Rusland op te slaan als onderdeel van een mogelijke regeling.

Europa kijkt naar maritieme missie
De Franse president Emmanuel Macron kondigde daarnaast plannen aan voor een gezamenlijk initiatief met Groot-Brittannië om op termijn een strikt defensieve multinationale missie op te zetten voor de beveiliging van vaarroutes in de Golf. Qatar heeft ondertussen beide partijen opgeroepen om cruciale scheepvaartroutes niet als drukmiddel te gebruiken, uit vrees voor bredere economische en veiligheidsproblemen.

Crisis blijft op scherp staan
De combinatie van diplomatieke druk, militaire dreiging en grote economische belangen laat zien hoe riskant deze fase van de crisis is. De uitkomst lijkt nu in sterke mate af te hangen van de vraag of Iran bereid is opnieuw aan te schuiven onder de voorwaarden die Washington naar voren schuift.