‘Vrouw, leven, vrijheid’: massale protesten in Rojava tegen vrouwengeweld
In drie steden van Noord- en Oost-Syrië (Rojava), plus Aleppo, trokken op 25 november duizenden vrouwen en mannen de straat op voor de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen. Onder één gezamenlijke boodschap: “We strijden tegen de autoritaire mentaliteit en bouwen aan een vrij en gelijk leven”, riepen deelnemers op tot een structurele aanpak van geweld en discriminatie.
Marsen en slogans
In Qamishlo en omliggende plaatsen (Tel Hamis, Tirbê Spiyê, Amuda, Tel Kocher, Jel Agha, Derik en Girkê Legê) vertrok een massamars vanaf de Industriële Bakkerij-rotonde richting het Haytham Kajo-stadion. Spandoeken droegen leuzen als “Vrouwen zijn leven, dood het leven niet”, “Samen tegen geweld” en “Wij bestaan, wij zijn strijdende vrouwen”. De menigte scandeerde “Jin, jiyan, azadî” en “Nee tegen geweld”.
Boodschap uit Qamishlo
Bij aankomst in het stadion groeide de mars uit tot een protestbijeenkomst. Reihan Luqo (Kongra Star-coördinatie) noemde 25 november een dag van vastberadenheid en herdacht gevallen activisten. Ze stelde dat vrouwenverzet doorslaggevend blijft voor rechten en identiteit. Vivian Behou (co-voorzitter Uitvoerende Raad Jazira) benadrukte dat bescherming van vrouwen een maatschappelijke plicht is en dat vrouwen in Noord- en Oost-Syrië bewezen hebben verandering te kunnen leiden.
Kunst als aanklacht
De bijeenkomst sloot af met een theatervoorstelling van de Martyr Yusra-groep (Hilal Zerin-centrum), die opriep tot het opeisen van rechten en het afwijzen van geweld.
Zenobia-mars in Raqqa, Tabqa en Deir ez-Zor
De Zenobia Women’s Assembly organiseerde een grote mars van de Panorama-rotonde naar het Vrije Vrouwen-plein in Raqqa, met deelname van civiele en militaire instellingen en vertegenwoordigers van de Autonome Administratie, onder wie Avin Sweid en Adalat Omer. Na een moment van stilte zei woordvoerder Khod al-Issa dat Syrische vrouwen cruciaal zijn in de strijd tegen geweld, en wees zij op schendingen in Afrin, Tel Abyad en Ras al-Ayn. Ze riep op tot veilige terugkeer, waardig leven en rechtsvervolging van daders, en groette vrouwelijke strijders binnen YPJ en SDF.
Kobanê: ‘Dag van verzet’
In Kobanê liep een mars van het Martyr Agid-plein naar het Vrije Vrouwen-plein. Nadia Hesso (Kongra Star, Sheran) noemde 25 november een dag van verzet en stelde dat geweld tegen vrouwen de samenleving als geheel treft. Ze hekelde machtsstructuren die vrouwenrechten uithollen en riep op tot een vredig en gelijkwaardig samenleven. De mars eindigde met leuzen tegen geweld en voor vrijheid.
Aleppo: brede deelname uit wijken
In de wijken Sheikh Maqsoud en Ashrafiyeh organiseerde Kongra Star met de Young Women’s Union een massamars. Rehana Alo (Kongra Star-coördinatie, Aleppo) verwees naar de erfenis van de Mirabal-zussen en onderstreepte dat zonder vrouwenemancipatie geen echte maatschappelijke bevrijding mogelijk is. Ze bekritiseerde repressie tegen vrouwen in de regio en pleitte voor inclusieve beleidskeuzes. Shams Ali Eddin (Young Women’s Union) riep op om patriarchale en commercialiserende systemen die vrouwen marginaliseren, principieel te weerstaan.
Kern van de oproep
De organisatoren stelden dat het bestrijden van geweld geen slogan mag blijven maar een dagelijkse inzet vergt, van wetgeving en bescherming tot participatie van vrouwen in alle sectoren. De slotboodschap: een nieuw Syrië begint met volledige erkenning van vrouwenrechten, een grondwet die beschermt en wetten die geweld strafbaar stellen.
