Voormalige Ba’atist-functionaris voor de rechter in Bagdad om misdrijven tegen Koerden

Ajaj Ahmed Hardan, een voormalige functionaris van de beruchte Nugra Salman-gevangenis in Zuid-Irak, moet donderdag voor een strafrechtbank in Bagdad verschijnen. Hij wordt in verband gebracht met zware misdrijven tegen Koerdische gevangenen tijdens de Anfal-campagne van het voormalige Ba’ath-regime.

Decennia ondergedoken
Hardan wist jarenlang uit handen van justitie te blijven. Na de val van het Ba’ath-regime in 2003 zou hij zijn eigen dood in scène hebben gezet. Daarna vluchtte hij naar Syrië en leefde hij later onder een valse identiteit in de Iraakse provincie Salahaddin.

Getuigen uit Koerdistan
Voor het proces zijn honderden nabestaanden en overlevenden uit de provincies Duhok, Erbil, Sulaimani en Diyala uitgenodigd. Zij kunnen in de rechtbank verklaren over de gebeurtenissen in Nugra Salman en de rol die Hardan daar volgens overlevenden speelde.

Nugra Salman als plaats van lijden
De gevangenis Nugra Salman lag in de provincie Muthanna, dicht bij de grens met Saudi-Arabië. Tijdens de Anfal-periode werden daar duizenden Koerdische gevangenen vastgehouden. Gevangenen kregen te maken met honger, gebrek aan medische zorg, mishandeling en zware psychologische druk.

Overplaatsing van gevangenen
Toen Hardan in 1989 zijn functie opnam, zouden honderden Arabische gevangenen uit Nugra Salman zijn weggehaald. In hun plaats kwamen duizenden gevangenen uit de Koerdische Regio en Diyala. Volgens overlevenden veranderde de gevangenis daarna in een plek waar veel families hun dierbaren verloren.

Verhalen van overlevenden
Een van de getuigen is Ata Ibrahim, die als kind naar Nugra Salman werd gebracht. Hij was elf jaar oud toen zijn familie daar terechtkwam. Zijn kleine zus overleed door honger, terwijl meerdere familieleden levend zouden zijn begraven. Ibrahim heeft aangegeven dat hij in de rechtbank tegen Hardan wil getuigen.

Selectie van getuigen
Vanuit Garmian zijn meerdere personen opgeroepen om te verklaren. Daarbij is vooral gekeken naar overlevenden die zelf in Nugra Salman gevangen zaten en hun ervaringen duidelijk kunnen voorleggen aan de rechtbank.

Arrestatie na onderzoek
Hardan werd in augustus 2025 opgepakt na een maandenlange inlichtingenoperatie. Die operatie kwam op gang na verklaringen van een Anfal-overlevende die als kind in Nugra Salman gevangen zat en misdrijven beschreef die aan Hardan worden toegeschreven.

Bekentenissen na arrestatie
Na zijn arrestatie verklaarden Iraakse veiligheidsdiensten dat Hardan meerdere misdrijven had bekend. Daarbij ging het onder meer om marteling, uithongering en massamoorden op Koerdische gevangenen, van wie velen later in massagraven werden teruggevonden.

Onderdeel van de Anfal-campagne
De zaak tegen Hardan staat in het bredere kader van de Anfal-campagne, die tussen februari en september 1988 door het Ba’ath-regime onder Saddam Hoessein werd uitgevoerd. Tijdens die campagne werden Koerdische dorpen verwoest, burgers gedeporteerd en tienduizenden Koerden gedood. De aanval op Halabja groeide uit tot een van de bekendste symbolen van dit geweld.