UNHCR roept op tot stoppen van oorlog tussen SDF en Syrische regering, meer dan 100.000 ontheemden

De strijd in Noord- en Noordoost-Syrië (Rojava) moet stoppen zodat hulpverleners burgers veilig kunnen bereiken, zegt Rula Amin, woordvoerder van UNHCR voor het Midden-Oosten en Noord-Afrika. In een gesprek met Rudaw benadrukte zij maandag dat de toegang tot getroffen gebieden door de onveiligheid en beperkingen op beweging ernstig wordt belemmerd.

Meer dan 100.000 mensen ontheemd
Volgens Amin verblijven in de oostelijke provincie Hasaka alleen al ruim 4.000 gezinnen in zogenoemde collectieve opvanglocaties. Daarnaast zouden duizenden families tijdelijk onderdak hebben gevonden bij familieleden of in gastgemeenschappen. Ze waarschuwde dat schattingen spreken van meer dan 100.000 ontheemden in Noordoost-Syrië, maar dat exacte cijfers moeilijk te bevestigen zijn zolang de situatie onzeker blijft.

Fragiel bestand en ISIS-dossiers
De ontheemding speelt zich af terwijl er een kwetsbare wapenstilstand geldt die door de Verenigde Staten is bemiddeld en op dinsdag is ingegaan. Deze afspraak was bedoeld om vijftien dagen aan rust te creëren, onder meer om de overdracht van ISIS-gedetineerden uit gevangenissen onder beheer van de Koerdisch geleide Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) naar Irak mogelijk te maken.

Nieuwe spanningen na gevechten in januari
Het bestand volgde op zware gevechten die halverwege januari oplaaiden, nadat het Syrische Arabische leger en gelieerde gewapende groepen oprukten naar gebieden die eerder op ISIS waren heroverd door de SDF. De Koerdisch geleide troepen stellen dat het bestand sindsdien herhaaldelijk is geschonden en spreken over tientallen incidenten. Ook meldde de SDF ernstige gebeurtenissen in de omgeving van Kobane, een stad met grote symbolische waarde voor Koerden in Syrië.

Hulp bereikt Kobane met moeite
UNHCR zegt dat het leveren van hulp onder de huidige omstandigheden complex blijft door militaire aanwezigheid op wegen en voortdurende controleposten. Amin gaf aan dat er zondag een gezamenlijke hulpkonvooi richting Kobane en Ain al-Arab vertrok, met 24 vrachtwagens die onder andere voedsel, basisgoederen, winterkleding, dekens en materialen voor noodonderkomens vervoerden. Volgens haar gebeurde dit na afstemming met betrokken partijen, waaronder de Syrische autoriteiten.

Grote tekorten in opvang en dorpen
Mensen die vastzitten in de conflictzone hebben volgens UNHCR dringend water, voedsel, elektriciteit en verwarming nodig. In Hasaka zouden ontheemden verspreid zitten over meer dan 140 collectieve opvanglocaties, waar de kou de druk vergroot. Amin stelt dat veilige routes voor hulporganisaties cruciaal zijn, zodat hulp niet incidenteel blijft maar structureel kan worden opgeschaald.

Winter verergert de humanitaire crisis
De huidige winteromstandigheden maken het voor gezinnen moeilijker om met ontheemding om te gaan. UNHCR zegt meldingen te ontvangen over stroom- en internetuitval en soms ook watertekorten in en rond Kobane. Over berichten dat kinderen door de kou zijn overleden, verklaarde Amin dat UNHCR geen bevestigde gegevens heeft om die specifieke meldingen te staven, maar dat de risico’s voor gezinnen in tenten en overvolle schuilplekken duidelijk toenemen door sneeuw en zware kou.

Qamishli vangt veel Koerdische gezinnen op
Binnen de regio groeit Qamishli uit tot een belangrijk opvangpunt voor Koerdische families die vluchten uit frontgebieden en nieuw betwiste zones. Onofficiële schattingen spreken over circa 5.000 nieuwkomers in de stad in de afgelopen tien dagen, wat de druk op huisvesting en basisvoorzieningen verder verhoogt.

UNHCR blijft aanwezig ondanks geldtekort
Amin benadrukte dat UNHCR al jaren actief is in Syrië en hulp levert aan mensen die door geweld moesten vluchten. Teams blijven volgens haar aanwezig in onder meer Qamishli, Hasaka, Deir ez-Zor en Raqqa, ondanks beperkte financiering. Tegelijk herhaalde ze de kernboodschap: veiligheid en stabiliteit zijn de grootste behoefte van burgers en ontheemden, en alleen een duurzame vermindering van spanningen kan nieuwe vluchtgolven stoppen en terugkeer mogelijk maken.