Turkse MIT ontmoet PKK in Qandil

>>> Er is een nieuwe fase zichtbaar in het vredesproces tussen Turkije en de PKK, nu de DEM-partij bevestigt dat er contacten zijn tussen de Turkse inlichtingendienst MIT en PKK-vertegenwoordigers in Qandil.

Er lijkt een nieuwe fase te zijn aangebroken in het vredesproces tussen Turkije en de PKK. De aanleiding is een verklaring van Tülay Hatimoğulları, covoorzitter van de DEM-partij, die bevestigde dat er contacten zijn tussen de Turkse inlichtingendienst MIT en PKK-vertegenwoordigers in Qandil. Tegelijk maakte zij duidelijk dat haar partij geen zicht heeft op de precieze inhoud van die gesprekken.

DEM-partij bevestigt contacten, maar kent inhoud niet
Hatimoğulları reageerde op berichten in Turkse media over ontmoetingen tussen MIT-functionarissen en PKK-vertegenwoordigers in Qandil. Volgens haar vinden die contacten inderdaad plaats. Over de inhoud van die gesprekken zei zij echter dat de DEM-partij daar maar beperkt zicht op heeft. Daarmee blijft onduidelijk wat er concreet op tafel ligt en hoe ver beide kanten werkelijk staan.

Twijfels over tempo van het proces
Volgens Hatimoğulları verloopt het vredesproces nog altijd traag. Zij stelde dat het op dit moment niet vaststaat of de lopende contacten voldoende zullen zijn om de huidige stilstand te doorbreken. Daarmee liet zij zien dat er wel beweging is, maar dat het vertrouwen in een snelle doorbraak nog beperkt blijft.

Qandil werkt aan eigen routekaart
De nieuwe ontwikkelingen volgden op berichtgeving in Turkije waarin werd gesteld dat een delegatie van MIT in contact staat met PKK-functionarissen in Qandil. Daarbij zou aan de PKK zijn gevraagd om binnen enkele dagen een eigen routekaart, plannen en eisen rond ontwapening voor te leggen. Volgens die lijn zouden de voorstellen van de PKK daarna worden vergeleken met de voorwaarden van de Turkse staat, waarna moet blijken of er ruimte is voor een gezamenlijke volgende stap.

Ontwapening blijft centraal dossier
De vraag hoe ontwapening praktisch en politiek moet verlopen, blijft daarmee een van de belangrijkste dossiers in het hele traject. De huidige gesprekken lijken zich vooral te richten op de manier waarop die fase moet worden vormgegeven en onder welke voorwaarden het bredere vredesproces verder kan gaan.

Proces begon in oktober 2024
Het huidige initiatief rond vrede en ontbinding van de PKK begon in oktober 2024. Toen riep Devlet Bahçeli, leider van de MHP, Abdullah Öcalan op om een oproep te doen tot ontbinding van de PKK. Dat vormde het begin van een nieuwe politieke fase waarin de discussie over ontwapening en afbouw opnieuw centraal kwam te staan.

Oproep van Öcalan veranderde het traject
Op 27 februari 2025 volgde vervolgens de oproep van Öcalan om de gewapende strijd te beëindigen en de PKK op te heffen. Die stap werd door veel betrokkenen gezien als een belangrijk kantelpunt in het traject.

PKK besloot zichzelf te beëindigen
Daarna besloot de PKK tijdens haar twaalfde congres, dat plaatsvond op 4 en 5 mei 2025, om haar organisatorische bestaan te beëindigen. Daarmee werd het politieke proces in een nieuwe fase gebracht, waarin de aandacht verschoof van de principiële beslissing naar de praktische uitvoering ervan.

Veel hangt nu af van volgende gesprekken
Ondanks die grote stappen blijft het proces volgens Hatimoğulları in een trage en onzekere fase zitten. De aandacht verschuift nu steeds meer naar de gerapporteerde gesprekken in Qandil en naar de vraag of er daadwerkelijk overeenstemming kan ontstaan over ontwapening, voorwaarden en de bredere toekomst van het proces.

Voorzichtige beweging, maar geen duidelijkheid
De bevestiging van de contacten tussen MIT en de PKK laat zien dat de lijnen nog open zijn. Tegelijk blijft het onduidelijk of die gesprekken zullen uitmonden in echte vooruitgang. Daarmee blijft het vredesproces voorlopig balanceren tussen voorzichtige beweging en blijvende stilstand.