Turkse minister ontkent dat Demirtaş wordt uitgesloten van nieuwe vredeswet

Eerder werd gemeld dat zowel Demirtaş als Abdullah Öcalan niet van de regeling zouden kunnen profiteren.

De Turkse minister van Justitie Akın Gürlek ontkent dat hij heeft gezegd dat de gevangengenomen Koerdische politicus Selahattin Demirtaş geen gebruik kan maken van de nieuwe wet rond het vredesproces. Daarmee blijft de mogelijkheid open dat Demirtaş onder de regeling kan vallen.

De ontkenning volgt op berichtgeving van journalist Abdulkadir Selvi. Hij meldde dat Gürlek tijdens een vergadering van het bestuur van de regerende AK-partij zou hebben gezegd dat zowel Demirtaş als PKK-leider Abdullah Öcalan niet van de nieuwe wet kunnen profiteren.

Fatih Atik, Ankara-correspondent van TGRT News, nam daarop rechtstreeks contact op met Gürlek. Volgens Atik ontkende de minister dat hij deze uitspraken had gedaan.

Daarmee staat niet vast dat Demirtaş wordt vrijgelaten of daadwerkelijk onder de nieuwe regeling zal vallen. Dat hangt af van de definitieve tekst van de wet en de manier waarop deze vervolgens wordt toegepast.

Wet komt steeds dichterbij

De Justitiecommissie van het Turkse parlement heeft het wetsvoorstel voor het vredesproces zaterdag 8 augustus goedgekeurd. Daarmee heeft de zogenoemde Wet ter Versterking van Nationale Solidariteit en Sociale Integratie opnieuw een belangrijke parlementaire stap gezet.

Het voorstel gaat nu verder richting behandeling door het voltallige Turkse parlement.

Commissielid İdris Şahin zei dat het parlement de juiste plaats is om tot een oplossing voor het conflict met de PKK te komen. Volgens hem zijn wel verdere stappen nodig om het vertrouwen in het proces te vergroten.

DEM-parlementariër Meral Danış Beştaş omschreef het wetsvoorstel als een mogelijkheid om tot duurzame vrede te komen. Zij benadrukte tegelijkertijd dat er nog tekortkomingen in de voorgestelde regeling zitten.

Wat regelt het voorstel?

Het wetsvoorstel bestaat uit twaalf artikelen en moet een juridisch kader creëren voor het vredesproces, de ontwapening en de ontbinding van de PKK en KCK.

Veiligheidsdiensten moeten controleren of de gewapende activiteiten daadwerkelijk zijn beëindigd. De Turkse Nationale Veiligheidsraad krijgt vervolgens een belangrijke rol bij de formele vaststelling daarvan.

De regeling kan betrekking hebben op personen die worden vervolgd of veroordeeld voor het oprichten, leiden of deelnemen aan de PKK of KCK. Ook bepaalde zaken rond financiering kunnen onder de regeling vallen.

Er gelden tegelijkertijd uitzonderingen. Zo worden bepaalde personen die zijn veroordeeld voor opzettelijke moord uitgesloten.

Voor zaken waarop een gevangenisstraf van minder dan vijftien jaar staat, kunnen onderzoeken, rechtszaken en straffen vijf jaar worden uitgesteld. Bij zwaardere straffen kan een termijn van tien jaar gelden.

Wanneer iemand gedurende deze periode geen nieuw strafbaar feit pleegt, kan de zaak uiteindelijk definitief worden afgesloten.

Positie Demirtaş nog niet duidelijk

Voor Demirtaş is daarom vooral van belang hoe zijn juridische situatie zich verhoudt tot de definitieve voorwaarden van de wet.

De voormalige co-voorzitter van de pro-Koerdische HDP zit sinds 2016 gevangen. Zijn mogelijke vrijlating is de afgelopen periode opnieuw onderdeel geworden van het politieke debat rond het vredesproces.

MHP-leider Devlet Bahçeli sprak zich eerder deze week zelfs openlijk uit voor de terugkeer van Demirtaş naar huis. Ook riep hij op tot het zogenoemde ‘recht op hoop’ voor Abdullah Öcalan.

De ontkenning van minister Gürlek betekent dat berichten dat Demirtaş op voorhand van de nieuwe regeling is uitgesloten, niet door de minister zelf worden bevestigd. Of hij daadwerkelijk van de wet kan profiteren, zal pas duidelijk worden wanneer het parlement de definitieve tekst heeft aangenomen en de regeling wordt toegepast.