Turkse kaderwet voor vredesproces door belangrijke parlementaire commissie

De regeling is geen algemene amnestie voor de gevangenen.

Het wetsvoorstel dat het vredesproces tussen Turkije en de PKK een juridisch kader moet geven, heeft een belangrijke stap gezet. De Justitiecommissie van het Turkse parlement heeft alle twaalf artikelen van het voorstel goedgekeurd na een vergadering van ongeveer achttien uur.

Het voorstel draagt officieel de naam ‘Wet ter Versterking van Nationale Solidariteit en Maatschappelijke Integratie’. Tijdens de behandeling ontstonden meerdere stevige discussies tussen de aanwezige politieke partijen.

In de vroege uren van vrijdag werd uiteindelijk over de volledige tekst gestemd. Alle artikelen werden aangenomen, waarmee de behandeling binnen de Justitiecommissie is afgerond.

Nu richting voltallige parlement

Politieke partijen hebben tot vrijdag 11.00 uur de mogelijkheid om aanvullende opmerkingen of bezwaren bij het besluit van de commissie in te dienen.

Daarna wordt een officieel commissierapport opgesteld. Volgens de interne regels van het Turkse parlement geldt vervolgens een wachttijd van 48 uur voordat het wetsvoorstel op de agenda van de Algemene Vergadering kan worden geplaatst.

Dat betekent dat het voorstel naar verwachting binnen twee dagen door het voltallige Turkse parlement kan worden behandeld.

Goedkeuring door de Justitiecommissie betekent dus nog niet dat de wet definitief is aangenomen.

Onderdeel van vredesproces

De twaalf artikelen vormen een belangrijk juridisch onderdeel van het lopende vredesproces in Turkije.

De pro-Koerdische DEM-partij zette eerder haar handtekening onder het voorstel. Ook de regerende AK-partij en de nationalistische MHP steunen het voorstel. Vier parlementariërs van HÜDA PAR ondertekenden het eveneens. De CHP had daarnaast aangekondigd het voorstel te zullen ondertekenen.

Het wetsvoorstel moet juridische procedures vastleggen voor personen die betrokken zijn geweest bij de PKK/KCK en die in aanmerking komen voor de maatregelen uit het vredesproces.

Daaronder vallen onder bepaalde voorwaarden zaken rond lidmaatschap, leidinggeven aan de organisatie, bewuste ondersteuning, propaganda en financiering.

Geen algemene amnestie

Het voorstel betekent niet dat alle strafzaken tegen voormalige PKK-leden automatisch verdwijnen.

Opzettelijke moord gepleegd binnen organisatorische activiteiten wordt uitgesloten. Ook bepaalde misdrijven van vóór 1 juni 2005 waarop levenslange of verzwaarde levenslange gevangenisstraf staat, vallen buiten de regeling.

De bevoegde rechterlijke autoriteiten bepalen per zaak of iemand voor de regeling in aanmerking komt.

Bij misdrijven waarop maximaal vijftien jaar gevangenisstraf staat, kunnen onderzoeken en vervolgingen voor vijf jaar worden uitgesteld. Bij zwaardere zaken kan dat tien jaar zijn.

Ook de uitvoering van bestaande gevangenisstraffen kan worden uitgesteld. Bij straffen tot vijftien jaar gaat het om vijf jaar. Langere gevangenisstraffen kunnen voor tien jaar worden opgeschort.

Wanneer iemand tijdens deze periode geen nieuw strafbaar feit pleegt, kan de straf volgens het voorstel uiteindelijk als uitgevoerd worden beschouwd.

Toezicht op ontwapening

De wet voorziet ook in een speciale toezichtsstructuur voor de uitvoering van het vredesproces.

Er komt een bestuur onder leiding van de Turkse vicepresident. Daarin krijgen onder meer de ministers van Justitie, Buitenlandse Zaken, Binnenlandse Zaken en Defensie een plaats. Ook de leiding van de Turkse inlichtingendienst MIT en de Nationale Veiligheidsraad wordt betrokken.

Daarnaast moet een parlementaire commissie van zeventien leden toezicht houden op de uitvoering van de wet.

De ministeries van Defensie en Binnenlandse Zaken moeten samen met de veiligheidsdiensten procedures vaststellen voor de registratie van personen die zich overgeven en hun wapens neerleggen.

Zes maanden om aanvraag te doen

Personen die gebruik willen maken van de regeling krijgen volgens het voorstel zes maanden om schriftelijk een aanvraag in te dienen.

Die termijn begint nadat het betreffende besluit van de Nationale Veiligheidsraad in het Turkse Staatsblad is gepubliceerd.

Met de goedkeuring door de Justitiecommissie heeft het voorstel opnieuw een belangrijke parlementaire drempel genomen. De volgende grote stap is de behandeling in de Algemene Vergadering van het Turkse parlement.