Turkse hof handhaaft celstraf voor oud-HDP-parlementslid om gebruik van ‘meneer Öcalan’

>>> Een Turks beroepshof heeft de gevangenisstraf van drie maanden tegen voormalig HDP-parlementslid Çağlar Demirel gehandhaafd.

Een Turkse beroepsrechter heeft de gevangenisstraf van drie maanden tegen voormalig HDP-parlementslid Çağlar Demirel in stand gelaten. De zaak draaide om een toespraak uit 2016, waarin zij de benaming ‘meneer Öcalan’ gebruikte. Volgens het hof is de eerdere uitspraak juridisch correct en blijft de veroordeling daarom overeind.

Zaak begon rond toespraak uit 2016
Demirel kwam onder juridisch vuur te liggen vanwege een speech die zij in juli 2016 hield in de provincie Antalya, in een periode waarin zij nog parlementslid was. Jaren later werd eerst haar parlementaire onschendbaarheid onderwerp van discussie, waarna in 2022 een formeel onderzoek volgde. Uiteindelijk mondde dat uit in een strafzaak die in 2025 werd afgerond.

Aanklacht draaide om verheerlijken van misdaad
De Turkse justitie verweet Demirel dat zij zich schuldig had gemaakt aan het verheerlijken van misdaad en criminelen. In de rechtszaak stelde de aanklagende kant dat haar formuleringen in de toespraak niet konden worden gezien als neutrale politieke taal, maar als een vorm van legitimering van Abdullah Öcalan en zijn daden.

Demirel verwees in verdediging naar vrede en dialoog
Tijdens het proces voerde Demirel aan dat haar woorden in de context van vrede, politieke dialoog en een mogelijke oplossing van het Koerdische vraagstuk moeten worden gelezen. Volgens haar bevatte de speech geen strafbaar element en ging het om politieke uitingen die thuishoren in een democratisch debat.

Rechtbank zag in woorden wel strafbaar feit
De rechtbank in Antalya oordeelde uiteindelijk anders en stelde dat zowel de inhoud van de toespraak als de gebruikte bewoordingen wel degelijk strafbaar waren. Daarbij werd zwaar getild aan het gebruik van de aanspreekvorm ‘meneer Öcalan’. De rechtbank legde daarop een gevangenisstraf van drie maanden op.

Motivering van de veroordeling
In de schriftelijke onderbouwing werd aangevoerd dat Demirel volgens de rechtbank de aard van de organisatie en de achtergrond van Öcalan terzijde schoof en hem neerzette op een manier die zijn daden volgens de rechter in een ander licht plaatste. Ook werd geoordeeld dat haar uitspraken konden worden opgevat als een poging om zijn positie politiek te normaliseren en zijn rol te legitimeren.

Beroep leverde geen wijziging op
De advocaten van Demirel gingen tegen het vonnis in beroep, maar zonder succes. Het bevoegde hof oordeelde dat er procedureel en inhoudelijk geen onregelmatigheden waren in de eerdere uitspraak. Volgens het hof was het bewijsmateriaal voldoende, was de juridische kwalificatie juist en was de opgelegde straf in lijn met de wet.

Zaak gaat nu door naar hoogste rechter
Na de bevestiging van het vonnis zal het dossier worden doorgestuurd naar het Hof van Cassatie, dat zich als volgende instantie over de zaak zal buigen. Daarmee is de juridische strijd nog niet volledig afgesloten, maar de veroordeling van Demirel staat voorlopig wel overeind.

Nieuwe druk op politieke taal rond Koerdisch dossier
De zaak onderstreept opnieuw hoe gevoelig uitlatingen over Abdullah Öcalan en het bredere Koerdische vraagstuk in Turkije blijven. Tegelijk laat het zien dat politieke formuleringen die door Koerdische politici in een context van dialoog en vrede worden gebruikt, door de Turkse rechter nog steeds op een harde manier juridisch kunnen worden geïnterpreteerd.