Turkmeense gouverneur van Kirkuk vermindert bevoegdheden Koerdische plaatsvervanger

De nieuwe gouverneur van Kirkuk, Mohammed Samaan, heeft een nieuw administratief besluit genomen waarmee een deel van de bevoegdheden van de eerste plaatsvervangend gouverneur wordt ingeperkt. Met deze stap worden de afdelingen Eigendommen en Burgerzaken weggehaald bij het kantoor van de eerste plaatsvervangend gouverneur en rechtstreeks onder het kantoor van de gouverneur geplaatst.

Meer macht terug naar kantoor van de gouverneur
Door deze beslissing komen twee belangrijke onderdelen van het lokale bestuur opnieuw direct onder de controle van de gouverneur te staan. Daarmee zet Mohammed Samaan, die pas kort geleden aantrad, zijn eerste duidelijke stap om meer uitvoerende macht binnen het gouverneurschap zelf te centraliseren.

Breuk met eerdere bestuurslijn
De maatregel draait een eerdere beslissing van de vorige gouverneur terug. Voor zijn vertrek had Rebwar Taha een deel van de uitvoerende bevoegdheden van het gouverneurschap overgedragen aan het kantoor van de eerste plaatsvervangend gouverneur. De nieuwe leiding heeft nu besloten om die bevoegdheden opnieuw naar zich toe te trekken.

Nieuwe rol voor Rebwar Taha
Na zijn vertrek als gouverneur is Rebwar Taha zelf verdergegaan als plaatsvervangend gouverneur van Kirkuk binnen de nieuwe machtsverdeling. Door het recente besluit verliest dat kantoor nu een deel van de invloed die het eerder had gekregen. Daarmee wordt zichtbaar dat de nieuwe bestuursploeg niet alleen van personen is veranderd, maar ook van bestuurlijke aanpak.

Eerste grote ingreep van nieuwe bestuur
De aanpassing geldt als de eerste grote bestuurlijke ingreep van de nieuwe administratie in Kirkuk. Ze laat zien dat het nieuwe bestuur niet van plan is om de bestaande verdeling van bevoegdheden ongemoeid te laten. In de praktijk betekent dit dat de nieuwe gouverneur sneller grip wil krijgen op lokale middelen, dienstverlening en administratieve dossiers.

Machtswissel na omstreden akkoord
De huidige herschikking volgt direct op de recente machtswissel in Kirkuk. Op 16 april 2026 kwam de provincieraad bijeen om veranderingen in het bestuur van de provincie officieel vast te leggen. Tijdens die vergadering werd het ontslag van Rebwar Taha als gouverneur aanvaard.

Mohammed Samaan gekozen tot nieuwe gouverneur
Na het vertrek van Taha stemden twaalf van de veertien aanwezige leden van de provincieraad voor Mohammed Samaan als nieuwe gouverneur van Kirkuk. Samaan is de leider van het Iraaks-Turkmeens Front. Tijdens dezelfde vergadering werd ook Nashat Shawez benoemd tot plaatsvervangend voorzitter van de provincieraad, waarmee de nieuwe bestuurlijke structuur verder werd afgerond.

Achtergrond van de afspraak
De machtswissel in Kirkuk kwam niet uit het niets. Ze vloeit voort uit een politieke afspraak die al op 10 augustus 2024 in Bagdad werd gemaakt. In die regeling werd een model uitgewerkt voor een roulerend bestuur in Kirkuk, een provincie waar Koerden, Arabieren en Turkmenen al jaren strijden om invloed en vertegenwoordiging.

Gouverneurschap als onderdeel van bredere ruil
Volgens de beschikbare informatie maakte het gouverneurschap van Kirkuk deel uit van een bredere politieke ruil. Daarbij zou de PUK het bestuur van Kirkuk hebben afgestaan in ruil voor parlementaire steun aan haar kandidaat voor het Iraakse presidentschap. Binnen die opzet zou eerst de Turkmeense component het gouverneurschap krijgen en later een soennitisch-Arabische vertegenwoordiger de functie overnemen tot aan de volgende provinciale verkiezingen.

Andere functies als compensatie
In ruil voor het afstaan van het gouverneurschap zou de PUK meerdere andere bestuurlijke en veiligheidsfuncties hebben veiliggesteld. Daarbij wordt gesproken over het ambt van plaatsvervangend gouverneur, de leiding van de politie van Kirkuk en burgemeestersposten in Dibis en Daquq. De recente beslissing van Mohammed Samaan laat echter zien dat ook binnen die nieuwe verdeling de machtsverhoudingen nog verder worden bijgesteld.

KDP blijft proces afwijzen
De KDP heeft de overdracht van het gouverneurschap en de manier waarop de nieuwe bestuursconstructie tot stand kwam vanaf het begin scherp afgewezen. Volgens de partij is de hele gang van zaken onwettig en in strijd met de wil van de inwoners van Kirkuk. De KDP stelt dat Koerdische consensus is omzeild en dat de positie van de Koerdische Regio in Bagdad en in Kirkuk daarmee is verzwakt.

Kirkuk blijft politiek brandpunt
De nieuwe herschikking laat opnieuw zien hoe gevoelig Kirkuk blijft binnen de Iraakse en Koerdische politiek. Het gaat daarbij niet alleen om één bestuurlijke functie, maar om de bredere vraag wie de macht heeft in een provincie die voor alle betrokken partijen van groot strategisch en symbolisch belang is. Met de recente beslissing van Mohammed Samaan lijkt duidelijk dat de nieuwe fase in Kirkuk niet alleen draait om een andere naam aan de top, maar ook om een nieuwe verdeling van invloed binnen het bestuur zelf.