Syrië verwijdert Koerdische rechters uit Afrin
Het Syrische ministerie van Justitie heeft eind augustus een reeks ingrijpende besluiten uitgevaardigd die de rechterlijke macht in Afrin drastisch veranderen. Volgens decreet nr. 1479 en een aanvullende administratieve order zijn vrijwel alle Koerdische rechters en gerechtelijke medewerkers overgeplaatst naar Aleppo of andere regio’s. Hun plaatsen worden ingenomen door Arabische rechters en administratief personeel. In Afrin zelf bleven slechts enkele Koerden achter, voornamelijk in ondergeschikte functies zoals archief en administratie.
Gevolgen voor Koerdische eigendomsrechten
Lokale bronnen spreken van een systematische poging tot “Arabiseringsbeleid” van de rechterlijke macht. Voor veel Koerden vormt dit een ernstige bedreiging, omdat de rechtbanken de enige officiële weg waren om eigendommen terug te vorderen die tijdens eerdere militaire campagnes en gedwongen hervestigingen in beslag werden genomen. De vrees leeft dat met de nieuwe samenstelling van de rechtbanken deze claims definitief zullen worden geblokkeerd.
Uitgebreide herschikkingen in Afrin en omliggende districten
De veranderingen betreffen niet alleen Afrin-stad, maar ook de districten Jindires, Maabatli, Sharran en Rajo. Talrijke Koerdische magistraten zijn vervangen door Arabische juristen, waaronder enkele die eerder disciplinaire straffen kregen wegens corruptie. Lokale rechtbanken in Bulbul en Maabatli zijn bovendien gedegradeerd tot basisinstellingen met beperkte bevoegdheden.
Kritiek op selectieve rechtspraak
Uit documenten die zijn ingezien door lokale media blijkt dat de weinige vonnissen die wél worden uitgevoerd vooral betrekking hebben op de teruggave van huizen aan Koerdische eigenaren, mits deze nog niet in gebruik zijn genomen door Arabische gezinnen. In gevallen waar Koerdisch eigendom al opnieuw is toegewezen, krijgen oorspronkelijke eigenaren geen gehoor bij de rechtbanken. Juristen en activisten beschouwen dit als een duidelijk voorbeeld van selectieve toepassing van de wet.
Bezoek van de Syrische interim-president
Opvallend is dat de besluiten zijn uitgevaardigd kort na een bezoek van overgangspresident Ahmad al-Sharaa aan Afrin. Tijdens die reis sprak hij met vertegenwoordigers van de Koerdische Nationale Raad (KNCS) en beloofde hij juist stappen te zetten om geconfisqueerde eigendommen aan Koerdische families terug te geven. Hij gaf aan dat zijn regering wil optreden tegen mensenrechtenschendingen zoals landonteigeningen, willekeurige arrestaties en belastingheffingen door milities. De nieuwe gerechtelijke besluiten lijken echter in tegenspraak te zijn met die toezeggingen.
Analyse: justitie als instrument van beleid
Volgens waarnemers weerspiegelen de maatregelen een bredere strategie om Afrin’s demografische en institutionele karakter te veranderen. Door Koerdische professionals te verwijderen en te vervangen door extern aangestelde Arabische rechters, verliest de Koerdische gemeenschap niet alleen juridische zeggenschap, maar ook toegang tot gerechtelijke bescherming van haar rechten. Daarmee wordt de rechterlijke macht een instrument van politieke en demografische sturing, in plaats van een waarborg voor rechtvaardigheid.
