Selahettin Demirtas wederom veroordeeld: 17 maanden cel bovenop huidige straf
Een Turkse rechtbank heeft dinsdag een aanvullende gevangenisstraf opgelegd aan Selahattin Demirtaş, de voormalige medevoorzitter van de pro-Koerdische HDP die al jaren vastzit. De nieuwe straf verlengt zijn detentie met bijna anderhalf jaar, in een zaak die draait om beschuldigingen van belediging van president Recep Tayyip Erdoğan.
Uitspraak in Mersin: 1 jaar, 5 maanden en 15 dagen
Het 14e Zware Strafhof in Mersin legde Demirtaş een straf op van één jaar, vijf maanden en vijftien dagen. De veroordeling heeft betrekking op toespraken die hij volgens de aanklacht tussen 2015 en 2016 hield in Mersin en in Amed (Diyarbakir). In de beslissing, die volgens de tekst op 6 januari 2026 is afgerond, oordeelde de rechtbank dat de inhoud van die toespraken als belediging van de president kan worden aangemerkt.
Demirtaş niet aanwezig in de rechtszaal
Demirtaş, 52 jaar, kon niet zelf deelnemen aan de zitting in Mersin omdat hij vastzit in de gevangenis van Edirne in het noordwesten van Turkije. Autoriteiten zouden zijn aanwezigheid hebben geweigerd met een verwijzing naar veiligheidsoverwegingen, waardoor alleen zijn advocaten hem in de zaal vertegenwoordigden.
Verzoek om extra voorbereidingstijd afgewezen
Tijdens de zitting vroegen de advocaten om extra tijd om een volledige verdediging op te stellen tegen het standpunt van het Openbaar Ministerie. De rechter wees dat af en stelde dat er in eerdere fases al voldoende tijd was geboden. De verdediging tekende daar direct bezwaar tegen aan en sprak van een aantasting van het recht op een eerlijk proces.
Poging tot wisseling van rechter mislukt
Na de afwijzing van uitstel vroeg de verdediging ook om een wisseling van rechter. Ook dat verzoek werd volgens de berichtgeving zonder verdere ruimte afgewezen, wat de spanning rond de procedure verder opvoerde.
Advocaat: haast door verjaring
Advocaat Özgür Özbek zei tegen AFP dat in deze zaak meerdere beschuldigingen van belediging van de president zijn samengevoegd, gebaseerd op toespraken van ongeveer tien jaar geleden. Hij stelde dat de snelle uitspraak vooral te maken heeft met zorgen over verjaringstermijnen, en dat een beslissing nemen om die reden, voordat de zaak volledig is uitgekristalliseerd, juridisch problematisch is.
Beroep aangekondigd
De advocaten van Demirtaş hebben aangekondigd in beroep te gaan. Volgens de verdediging heeft de snelheid waarmee de rechtbank naar een oordeel toewerkte het proces onder druk gezet en de kwaliteit van de procedure aangetast.
Langlopend juridisch traject sinds 2016
Demirtaş werd in november 2016 gearresteerd en zit sindsdien vast, ondanks internationale oproepen tot zijn vrijlating. In Turkije groeide hij eerder uit tot een invloedrijke Koerdische politicus die een breed publiek aansprak en een herkenbare stem werd in het debat over democratie, rechten en samenleven.
Eerdere zware straffen, waaronder de Kobani-zaak
De nieuwe veroordeling komt bovenop een reeks eerdere straffen. In mei 2024 kreeg Demirtaş in de zogenoemde Kobani-zaak een straf van 42 jaar. Daarnaast werd hij in 2021 veroordeeld tot drieënhalf jaar gevangenisstraf vanwege kritiek op de aanpak van de regering rond een incident uit 2015, toen Turkse gevechtsvliegtuigen een Russisch militair toestel neerhaalden bij de Syrische grens.
EHRM-besluiten blijven punt van wrijving
De Europese mensenrechtenrechter (EHRM) heeft eerder uitspraken gedaan waarin om zijn vrijlating werd gevraagd en de zaken tegen hem als politiek gemotiveerd werden geïnterpreteerd, maar de Turkse autoriteiten volgen die lijn niet en zetten procedures voort. Daardoor blijft zijn detentie een gevoelig thema in de relatie tussen de Turkse rechtsgang en internationale juridische kaders.
Effect op debat over een nieuw vredestraject
De timing van de uitspraak valt samen met berichten over een binnenlands debat over het mogelijk herstarten van een vredes- of dialoogproces. Tegelijk wijzen waarnemers erop dat het doorzetten van straffen tegen prominente Koerdische politici zoals Demirtaş vragen oproept over het vertrouwen en de ruimte die nodig is voor echte de-escalatie.
Demirtaş blijft symbool voor veel aanhangers
Ondanks jaren in de gevangenis behoudt Demirtaş volgens de berichtgeving stevige steun onder zijn achterban, mede door zijn consequente inzet voor politieke rechten en een inclusieve koers. Met het aangekondigde hoger beroep blijft de juridische strijd doorgaan, terwijl zijn totale strafpakket hem voorlopig buiten het actieve politieke leven houdt.
