SDF waarschuwt voor “Baath-mentaliteit” in vieringen rond val Assad
De door Koerden geleide Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) hebben dinsdag scherp uitgehaald naar wat zij “provocerende en vijandige” uitlatingen noemen van met Damascus gelieerde gewapende groepen. Die uitingen waren gericht tegen de SDF en de bevolking van Noord- en Oost-Syrië (Rojava) tijdens vieringen van de eerste verjaardag van de val van Bashar al-Assad.
Vieringen van regimeval, maar ook nieuwe spanningen
In een verklaring in de vroege uren van dinsdag stelde de SDF dat in verschillende delen van Syrië “feestelijke taferelen” waren te zien naar aanleiding van de ondergang van het Baath-regime. Volgens de SDF weerspiegelen deze vieringen de diepe wens van Syriërs om een autoritair hoofdstuk af te sluiten en een fase van vrijheid, rechtvaardigheid en volkswil te openen. Tegelijkertijd, zo waarschuwt de organisatie, werden die momenten overschaduwd door incidenten waarbij gewapende groepen dreigende leuzen scandeerden tegen Rojava en haar troepen.
Provocatieve leuzen door troepen onder Defensie-ministerie
De SDF zegt dat de betreffende leuzen afkomstig waren van strijders die verbonden zijn aan eenheden onder het Syrische ministerie van Defensie. In de verklaring wordt geen enkele groep bij naam genoemd, maar de SDF stelt dat deze optredens “het denken van precies dat Baath-regime oproepen waartegen het Syrische volk in opstand is gekomen”. Dat zulke uitingen zouden komen van formaties die formeel onder Damascus vallen, plaatst de overgangsautoriteiten volgens de SDF voor een duidelijke keuze: ofwel is dit onderdeel van een bewuste lijn, ofwel toont het aan dat men zijn eigen strijdkrachten niet onder controle heeft.
Bedreigingen van omstreden commandant Abu Amsha
De spanningen werden verder aangewakkerd door een video die de afgelopen dagen viraal ging. Daarin is Mohammad Hussein al-Jassim, beter bekend als Abu Amsha, te zien terwijl hij zegt “alleen nog op instructies te wachten”, een uitspraak die breed wordt opgevat als een directe dreiging richting de SDF. Abu Amsha was voorheen een prominente commandant binnen een door Turkije gesteunde gewapende groep en heeft nu een brigade onder de nieuwe Syrische veiligheidsstructuur onder zijn hoede. Zijn vroegere formatie, de inmiddels opgeheven Sultan Suleiman Shah-divisie, wordt in verband gebracht met misstanden tegen Koerdische inwoners van Afrin en andere gebieden, en met de moord op de Koerdische politica Havrin Khalaf in 2019.
SDF: volksopstand mag geen vrijbrief zijn voor nieuwe haatcampagnes
In haar verklaring stelt de SDF dat de gebeurtenissen van maandag een test zijn voor de overgangsautoriteiten in Damascus. De organisatie benadrukt dat het Syrische volk de oude inciterende en sektarische retoriek juist heeft verworpen. Wanneer opnieuw haatdragende taal tegen de bevolking van Noord- en Oost-Syrië wordt gebruikt, en dat ook nog uit de gelederen van officiële eenheden, krijgen Syriërs volgens de SDF het signaal dat bepaalde kringen vasthouden aan hetzelfde denken dat het land jaren in geweld en onderdrukking heeft gehouden.
Achtergrond: offensief tegen Assad en strijd rond Manbij
De huidige spanningen moeten worden gezien tegen de achtergrond van de snelle machtswisseling van vorig jaar. Aan het einde van het jaar voerden door Ankara gesteunde milities hun aanvallen tegen de SDF op, terwijl een opstand onder leiding van, inmiddels ontbonden, Hay’at Tahrir al-Sham (HTS) in enkele dagen het regime van Assad ten val bracht. In die turbulente fase verloor de SDF de strategische stad Manbij aan deze groepen, maar wist zij op andere fronten stand te houden.
Akkoord van maart en fragiel staakt-het-vuren
In maart ondertekenden SDF-opperbevelhebber Mazloum Abdi en interim-president Ahmed al-Sharaa – de voormalige leider van HTS, een belangrijk akkoord waarin onder meer een landelijk staakt-het-vuren is opgenomen. Sindsdien is het aantal frontale aanvallen sterk afgenomen, maar door Turkije gesteunde formaties blijven geregeld kleine aanvallen uitvoeren op frontlijnen waar zij en de SDF tegenover elkaar staan. Volgens de SDF ondermijnt dit herhaaldelijk de inspanningen om de overgang naar een stabieler politiek kader te laten slagen.
Verbod op feestvieringen en kritiek uit Damascus
Opvallend is dat de SDF zelf de publieke vieringen van de val van Assad in hun gebieden heeft verboden, onder verwijzing naar veiligheidsrisico’s. De beslissing moest volgens de organisatie escalatie voorkomen in een tijd waarin de regionale veiligheidssituatie uiterst gevoelig blijft. De maatregel heeft kritiek opgeleverd vanuit Damascus, waar men het verbod presenteert als bewijs dat Rojava niet in lijn zou handelen met de rest van het land. Voor de SDF bevestigen de recente provocatieve uitingen aan de kant van Damascus echter juist de noodzaak om waakzaam te blijven en de bevolking van Noord- en Oost-Syrië te beschermen tegen nieuwe golven van intimidatie.
