Salih Muslim: “We willen garanties bij onderhandelingen met Damascus”

De Koerdische administratie in Noord- en Oost-Syrië (Rojava) is bereid de gesprekken met de Syrische interimregering voort te zetten, maar stelt dat Westerse landen als garanten aanwezig moeten zijn om naleving te waarborgen. Dat zei Salih Muslim, prominent lid van de Democratische Unie Partij (PYD), in een interview met Rudaw.

Volgens Muslim was het geplande overleg in Parijs met Franse en Amerikaanse vertegenwoordigers niet geannuleerd, maar uitgesteld. Damascus trok zich terug nadat de Koerdische administratie een minderhedenconferentie organiseerde die opriep tot decentralisatie. “Voor ons maakt de locatie niet uit, wat telt is dat er garanties zijn,” aldus Muslim.

Muslim benadrukte dat de Koerden niet willen afwijken van enkele fundamentele punten:

• erkenning van het Koerdisch als onderwijs- en cultuurtaal,
• behoud van de Syrische Democratische Krachten (SDF) en de interne veiligheidsdiensten (Asayish),
• bescherming van de instellingen van de Autonome Administratie,
• en het waarborgen van rechten voor vrouwen via het co-voorzitterschapssysteem.

“Wij zijn partners in dit land. Bij verkiezingen, grondwet, regering of economie moeten Koerden meedoen. Een gecentraliseerd systeem werkt niet meer; wij willen een gedecentraliseerd Syrië,” aldus Muslim.

Damascus beschuldigt de SDF ervan het akkoord van 10 maart te hebben geschonden. Dat akkoord, ondertekend door SDF-commandant Mazloum Abdi en president Ahmed al-Sharaa, voorziet in integratie van de SDF in de Syrische staatsstructuren en erkenning van de Koerden als onderdeel van Syrië.

Muslim zegt dat de Koerdische delegatie klaarstaat om naar Damascus te gaan: “De commissie is gevormd, co-voorzitters zijn benoemd. Wij wachten op hun uitnodiging. Het probleem ligt niet bij ons, maar bij hen.”

Volgens Muslim ligt het beste systeem voor Syrië in een vorm van decentralisatie, waarbij de regio’s meer zeggenschap krijgen. Hij verwees naar voorbeelden als België en Zwitserland. “Het huidige donkere centralisme is een zware last. Hoe meer macht wordt gedeeld, hoe beter,” zei hij.

De Koerdische voorstellen gaan volgens hem verder dan etnische lijnen. “Rojava is deel van Syrië, maar in onze regio leven ook Arabieren, Syriacs en Turkmenen. Het model van de ‘democratische natie’ betekent dat we samenleven zonder overheersing van de één over de ander.”

Een opvallend punt was dat Muslim bevestigde dat er rechtstreekse contacten met Turkse functionarissen bestaan, soms via het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij verwees ook naar eerdere geheime ontmoetingen met Turkse diplomaten en ambtenaren in 2013–2015, onder meer in Caïro, Istanbul en Ankara.

Volgens Muslim heeft het vredesproces tussen Ankara en de PKK ook een positief effect gehad op de relaties tussen Turkije en Rojava. “Als Turkije met de PKK in dialoog treedt, moet het ook de beschuldigingen tegen ons laten varen,” zei hij.

Muslim sprak waardering uit voor de prestaties van de Koerdische Regio in Irak (Zuid-Koerdistan), ondanks interne meningsverschillen. “Wat daar is bereikt, is een grote verworvenheid voor het Koerdische volk. We hopen dat Koerdische partijen uiteindelijk een nationaal congres organiseren dat ook maatschappelijke en religieuze instellingen omvat,” aldus Muslim.