Runaki schakelt om: KRG stopt generatorcontracten nu 24/7-stroom wordt uitgerold
Sinds 15 november krijgen eigenaren van privé-dieselgeneratoren in Sulaimani, Erbil en Duhok telefoontjes dat hun overeenkomst als beëindigd geldt. In Erbil is daarnaast meegedeeld dat betalingen voor het draaien van generatoren per 1 januari 2026 stoppen.
Doel: continu netstroom en uitfasering van 7.000+ generatoren
Het Runaki-project moet 24 uur per dag netstroom leveren en de meer dan 7.000 particuliere generatoren uiterlijk eind 2026 uit bedrijf nemen. Daarmee verdwijnt een kostbare en vervuilende noodoplossing waar huishoudens en bedrijven jaren op steunden.
Onzekerheid in Halabja
In Halabja lagen nog halfjaarcontracten (1 september 2025 t/m 1 maart 2026). De districtsburgemeester zegt dat er geen formeel overheidsbesluit is verstrekt aan de gemeente of het elektriciteitsdirectoraat, terwijl exploitanten wel te horen kregen dat zij hun installaties kunnen weghalen. Hij waarschuwt voor risico’s bij uitval, vooral voor chemische-oorlogslachtoffers die afhankelijk zijn van zuurstof.
Reactie uit overheidshoek
Volgens een overheidsbron is beëindiging gedekt door een contractclausule die tussentijdse opzegging toestaat. Het merendeel van de generatoren wordt verwijderd; een “zeer klein aantal” blijft voorlopig staan in wijken met hoge piekbelasting waar storingen waarschijnlijker zijn. De bron stelt dat de gesignaleerde problemen zijn opgelost.
Milieu- en gezondheidswinst
De Milieudirectie noemt het stilleggen van generatoren een noodzakelijke stap tegen klimaatverandering en luchtvervuiling. Minder dieselverbranding betekent schonere lucht en minder gezondheidsklachten in dichtbevolkte buurten.
Wat dit praktisch betekent
Bewoners en ondernemers schakelen over op volledige netvoorziening; alleen in zwaarder belaste zones blijft tijdelijke back-up staan. Voor kritieke diensten zoals ziekenhuizen blijft noodstroomvoorziening cruciaal totdat de 24/7-levering stabiel is gebleken. De verwachting is dat storingen korter en lokaler worden, al vraagt de overgang om strakke coördinatie tussen gemeenten, netbeheer en zorginstellingen.
Volgende stappen
Runaki bouwt verder aan capaciteitsvergroting en belastingmanagement richting 2026. Ondertussen wordt contractmatig afgebouwd en verdwijnen de meeste privé-generatoren uit het straatbeeld, met zicht op stillere steden, lagere emissies en een voorspelbaarder stroomnet.
