Qubad Talabani: “Dringend wet nodig op regulatie olie- en gasbronnen”

De plaatsvervangend premier van de Koerdische Regio, Qubad Talabani, benadrukte woensdag tijdens het MERI Forum 2025 in Erbil dat Irak dringend een wet nodig heeft die het beheer van olie- en gasbronnen reguleert. Volgens hem zou een duidelijke juridische basis niet alleen de Koerdische Regio, maar het hele land ten goede komen en buitenlandse investeringen stimuleren.

Een wet die vertrouwen schept
De beoogde olie- en gaswet, die al sinds 2007 onderwerp van debat is, moet de ontwikkeling en het beheer van olievelden in Irak wettelijk vastleggen. Ondanks meerdere pogingen is de wet nooit aangenomen. Talabani stelde dat een dergelijk kader ook provincies als Basra en Anbar zou helpen en het vertrouwen van internationale oliebedrijven kan vergroten. “Hoe kan een land met 46 miljoen inwoners, dat afhankelijk is van olie-inkomsten, nog steeds geen wet hebben om deze sector te regelen?” vroeg hij zich af.

Meningsverschillen tussen Erbil en Bagdad
Sinds 2007 heeft de Koerdische Regionale Regering (KRG) haar eigen wet gebruikt om contracten met internationale oliebedrijven te sluiten, verwijzend naar de autonomie die de Iraakse grondwet haar biedt. Bagdad daarentegen eist volledige zeggenschap over oliecontracten en export, waarbij alle inkomsten in de federale schatkist moeten worden gestort. In 2022 verklaarde het Iraakse Hooggerechtshof de Koerdische olie- en gaswet ongrondwettig en eiste dat de KRG haar contracten zou annuleren en de export aan Bagdad zou overdragen. De KRG verwierp die uitspraak en bleef zelfstandig opereren totdat in maart 2023 de export via de Turkse haven Ceyhan werd stilgelegd na een internationaal arbitragerechtelijk besluit in Bagdads voordeel. Begin deze maand werd de export hervat na een tijdelijke overeenkomst.

Twee wetsvoorstellen, één impasse
In 2023 presenteerden zowel de federale regering als de KRG hun eigen ontwerpversie van de olie- en gaswet. De onderhandelingen liepen echter vast door meningsverschillen over toezicht, verdeling van inkomsten en de rol van de regio’s binnen federale instellingen. Talabani drong erop aan dat deze politieke patstelling doorbroken moet worden: alleen een nationale wet kan een einde maken aan de uiteenlopende interpretaties die sinds 2017 voor spanningen zorgen.

Waarschuwing voor te grote olieafhankelijkheid
Naast het pleidooi voor een wet waarschuwde Talabani ook voor de risico’s van een economie die volledig draait op olie. “Wat gebeurt er als de olieprijs zakt tot onder de 45 of 50 dollar per vat? Dan treft de crisis niet alleen de Koerdische salarissen, maar ook die van Basra,” zei hij. Hij riep de Iraakse regering op om een plan te ontwikkelen dat het land beschermt tegen prijsschommelingen op de oliemarkt.

Naar een meer diverse economie
Economen in Bagdad benadrukken eveneens het belang van economische hervormingen. Volgens Mazhar Mohammed Salih, financieel adviseur van premier Sudani, werkt de federale regering aan een reeks maatregelen om de afhankelijkheid van olie te verminderen. Die omvatten belastinghervormingen, aanpassingen van dienstverleningskosten en modernisering van douaneprocedures. Deze koers, die ook door Koerdische leiders wordt gesteund, moet Irak in staat stellen een stabielere en meer gediversifieerde economie op te bouwen.