PUK: relatie met PDK volledig vastgelopen
De politieke relatie tussen de twee grootste regeringspartijen in de Koerdische Regio, de KDP en de PUK, is volgens een hoge PUK-functionaris feitelijk ingestort. Luqman Wardi, lid van de PUK-leiding, zei dat er op dit moment geen echte politieke relatie meer bestaat tussen beide partijen en dat er alleen nog contact ontstaat wanneer internationale of regionale machten zich ertussen mengen.
Patstelling rond nieuwe regering duurt voort
De harde woorden komen op een moment waarop de vorming van het tiende kabinet van de Koerdische Regionale Regering nog altijd vastzit. Dat politieke stilstand al achttien maanden aanhoudt, vergroot de druk op beide partijen verder.
Verkiezingsuitslag bracht geen duidelijke meerderheid
Bij de parlementsverkiezingen van oktober 2024 behaalde de KDP 39 van de 100 zetels, terwijl de PUK uitkwam op 23 zetels. Omdat geen van beide partijen een meerderheid wist te behalen, moesten onderhandelingen volgen over een nieuwe coalitie. Die gesprekken zijn echter maandenlang vastgelopen door onenigheid over belangrijke functies en de verdeling van macht.
Andere partijen houden sleutelposities in handen
Naast de KDP en de PUK zijn ook andere partijen aanwezig in het parlement van de Koerdische Regio. De New Generation Movement beschikt over 15 zetels, de Kurdistan Islamic Union over 4 en de National Stance Movement over 2. Daarnaast hebben de Kurdistan Region Alliance en de Change Movement elk 1 zetel, terwijl 5 zetels zijn gereserveerd voor minderheden. Die verhoudingen maken duidelijk dat politieke samenwerking noodzakelijk blijft.
PUK zegt herhaaldelijk naar akkoord te hebben gezocht
Volgens Wardi heeft PUK-leider Bafel Talabani meerdere keren geprobeerd tot een overeenkomst te komen met de leiding van de KDP. Daarbij zouden ook meerdere ontmoetingen hebben plaatsgevonden met Masoud Barzani. Wardi stelde dat Bafel Talabani in totaal zestien keer bij Barzani op bezoek is geweest om de geschillen te helpen oplossen.
Belangrijke ontmoetingen zonder resultaat
Wardi zei verder dat vlak voor de recente regionale spanningen nog drie gesprekken plaatsvonden tussen Bafel Talabani en Masoud Barzani. Bij twee van die ontmoetingen waren ook president Nechirvan Barzani en vicepremier Qubad Talabani aanwezig. Volgens de PUK-functionaris bleek de KDP ondanks die gesprekken niet bereid om tot een akkoord te komen.
Verwijzing naar politieke verhoudingen in Bagdad
In zijn kritiek wees Wardi ook op de recente stemming in het Iraakse parlement. Volgens hem steunde de PUK eind december de kandidaat van de KDP voor de functie van plaatsvervangend parlementsvoorzitter in Bagdad. Daartegenover zou de KDP deze maand de PUK-kandidaat voor het Iraakse presidentschap niet hebben gesteund.
PUK verwijt KDP streven naar dominantie
Wardi beschuldigde de KDP ervan de politieke verhoudingen te willen domineren op basis van haar grotere aantal zetels. Volgens hem moet het machtsevenwicht in de Koerdische Regio opnieuw worden rechtgetrokken. Daarbij wees hij erop dat de PUK samen met de New Generation Movement op 38 zetels uitkomt, tegenover 39 voor de KDP. In zijn ogen is het daarom tijd voor een eerlijkere verdeling van regeringsposten.
Vervroegde verkiezingen volgens PUK geen oplossing
Op oproepen voor vervroegde verkiezingen reageerde Wardi afwijzend. Volgens hem zou zelfs een nieuwe verkiezingsronde de kern van het probleem niet veranderen, omdat de partijen uiteindelijk toch weer met elkaar aan tafel zouden moeten. Daarmee liet hij zien dat de PUK de uitweg nog altijd ziet in onderhandelingen en niet in een nieuwe stembusgang.
KDP hint opnieuw op snelle verkiezingen
Vanuit de KDP klinkt intussen een andere toon. Ahmed Kani van het Centraal Comité van de partij zei eerder dat vervroegde verkiezingen mogelijk een oplossing kunnen zijn voor de huidige impasse. Daarmee liet hij doorschemeren dat de KDP denkt bij een nieuwe verkiezing sterker uit de bus te kunnen komen.
PUK zegt open te blijven voor nieuwe gesprekken
Ondanks de zware kritiek benadrukte Wardi dat de PUK nog altijd bereid is om opnieuw in gesprek te gaan. Volgens hem kan de partij terugkeren naar de onderhandelingstafel met een nieuw voorstel. Daarmee probeert de PUK de deur naar overleg formeel open te houden, zelfs nu de onderlinge verhoudingen diep verstoord lijken.
Ontbinding van parlement niet eenvoudig
Tegelijk is duidelijk dat het ontbinden van het parlement van de Koerdische Regio niet zomaar mogelijk is. Volgens de laatste uitleg kan dat alleen onder specifieke omstandigheden, zoals het niet kunnen kiezen van een parlementaire leiding binnen de grondwettelijke termijn of wanneer op grote schaal ontslag wordt genomen.
Politieke crisis blijft zwaar wegen
De uitspraken van Wardi maken duidelijk hoe diep de crisis tussen de KDP en de PUK inmiddels zit. Terwijl de vorming van een nieuw kabinet nog altijd uitblijft, groeit de druk op beide partijen om alsnog tot een werkbare oplossing te komen. Voorlopig lijkt die doorbraak echter nog ver weg.
