>>> Volgens de informatie die naar buiten is gekomen, zou het gouverneurschap van Kirkuk zijn ingezet in ruil voor steun aan Nizar Amedi, terwijl de KDP stelt dat hiermee Koerdische eenheid en de positie van de Koerdische Regio in Bagdad zijn verzwakt.

PUK maakt deal: Gouverneur van Kirkuk afgestaan aan Turkmeens en Arabische partijen

14 april 2026

Redactie 4 min read

Binnen de Iraakse politiek is nieuwe spanning ontstaan rond de manier waarop Nizar Amedi tot president van Irak werd gekozen. Volgens de informatie die naar buiten is gekomen, zou de Patriottische Unie van Koerdistan hebben ingestemd met het afstaan van het gouverneurschap van Kirkuk aan Turkmeense en soennitisch-Arabische partijen, in ruil voor parlementaire steun aan haar presidentskandidaat.

Ruil tussen federale steun en lokaal bestuur
De kern van de afspraak zou zijn geweest dat de PUK extra steun kreeg voor de verkiezing van Amedi, terwijl daar op provinciaal niveau politieke concessies tegenover stonden. Daarmee zou een gevoelig bestuurspost in Kirkuk zijn ingezet om een federale toppositie in Bagdad veilig te stellen. In politieke kring wordt dit gezien als een ingrijpende ontwikkeling, omdat Kirkuk al jarenlang een van de meest beladen dossiers binnen de Koerdische kwestie in Irak is.

Uitvoering vanaf juni
Volgens de geschetste regeling zou de overdracht van het gouverneurschap in juni beginnen. Eerst zou de functie voor zeven maanden in handen komen van de Turkmeense component. Daarna zou het bestuur worden overgedragen aan soennitisch-Arabische vertegenwoordigers, die de post zouden behouden tot aan de volgende verkiezingen voor de provincieraad.

PUK zou andere posten terugvragen
In ruil voor het opgeven van het gouverneurschap zou de PUK meerdere andere functies binnen de provincie hebben opgeëist. Het zou daarbij gaan om de positie van plaatsvervangend gouverneur, het bevel over de politie van Kirkuk en de burgemeestersposten van Dibis en Daquq. Daarmee lijkt de partij te hebben geprobeerd de eigen invloed in de provincie op andere manieren te behouden.

Onvrede binnen Koerdische kring
De berichten over deze deal hebben geleid tot grote onvrede binnen Koerdische politieke kringen. De kritiek komt niet alleen van andere partijen, maar zou ook binnen de PUK zelf leven. Tegenstanders zien de afspraak als een zware politieke prijs voor het binnenhalen van het presidentschap en vrezen dat daarmee langdurige Koerdische belangen in Kirkuk onder druk komen te staan.

KDP reageert fel
Vanuit de KDP kwam snel stevige kritiek. Ali Hussein, lid van het politbureau van de partij en hoofd van het organisatiebureau voor Suleimani en Halabja, maakte duidelijk dat het bezwaar van de KDP zich niet richt op Nizar Amedi als persoon en ook niet op de PUK als partij. Volgens hem draait het geschil om een politiek principe dat sinds 2003 de machtsverdeling in Irak bepaalt.

Principe van Koerdische vertegenwoordiging
Volgens Hussein is het presidentschap van Irak traditioneel een Koerdische functie, net zoals het premierschap toekomt aan sjiitische Arabieren en het voorzitterschap van het parlement aan soennitische Arabieren. Vanuit die logica vindt de KDP dat Koerdische partijen eerst gezamenlijk één kandidaat hadden moeten aanwijzen, voordat daarover in Bagdad afspraken werden gemaakt. In zijn visie verzwakt elke andere route de positie van de Koerdische Regio.

Kritiek op afspraken met Arabische partijen
De KDP verwijt de PUK dat zij buiten Koerdische eenheid om steun heeft gezocht bij Arabische partijen. Volgens Hussein hebben die partijen hun eigen belangen vooropgesteld en in ruil voor hun steun een hoge politieke prijs gevraagd. Kirkuk is volgens hem het duidelijkste voorbeeld van die prijs. Daarmee is de presidentsverkiezing voor de KDP uitgegroeid tot een veel breder vraagstuk over Koerdische vertegenwoordiging en politieke slagkracht in Bagdad.

Kirkuk blijft een rode lijn
In zijn reactie noemde Hussein Kirkuk het hart van Koerdistan. Hij stelde dat de positie van gouverneur daar een gezamenlijke Koerdische boodschap moet uitstralen, juist omdat de provincie van groot belang is voor de uitvoering van artikel 140 van de Iraakse grondwet, voor het tegengaan van nieuwe vormen van Arabisering en voor de bescherming van Koerdische boeren in de betwiste gebieden.

Veiligheid en politieke verdeeldheid
Hussein legde ook een verband tussen de verdeeldheid in Bagdad en de verslechterde veiligheidssituatie in de Koerdische Regio. Volgens hem zou een gezamenlijke Koerdische lijn sterker hebben gestaan tegenover de krachten die verantwoordelijk zijn voor de aanhoudende bombardementen op de regio. Daarmee gaf hij aan dat de gevolgen van deze politieke afspraken volgens de KDP verder reiken dan alleen de presidentsverkiezing.

Geen terugtrekking uit Bagdad
Op berichten dat KDP-vertegenwoordigers zich uit Bagdad zouden hebben teruggetrokken, ontkende Hussein dat sprake was van een formele terugtrekking. Volgens hem ging het om intern overleg op verzoek van president Barzani, zodat de partijleiding de situatie kon beoordelen en verdere stappen kon bespreken.

Nieuwe fase in de Koerdische politiek
De ontwikkeling rond het presidentschap en Kirkuk laat zien dat de verhoudingen tussen de twee grootste Koerdische partijen opnieuw onder zware druk staan. Voor de KDP gaat het om de bescherming van de positie van de Koerdische Regio binnen Irak. Voor de PUK lijkt het presidentschap een belangrijke politieke doorbraak. Daardoor dreigt de spanning tussen beide partijen verder door te werken in dossiers die voor de Koerden van groot gewicht blijven.