PUK en Nieuwe Generatie willen machtsbalans in Koerdische Regio hervormen
In de overeenkomst beloven beide partijen samen te werken aan een eigen begrotingswet voor de Regio, sterker parlementair toezicht, eerlijke verdeling van functies en volledige transparantie rond olie- en niet-olie-inkomsten.
De Patriottische Unie van Koerdistan en Nieuwe Generatie hebben een strategisch politiek akkoord gesloten dat volgens beide partijen gericht is op democratie, betere dienstverlening, bescherming van burgerrechten en versterking van goed bestuur.
De overeenkomst moet de machtsverhoudingen binnen de Koerdische Regio opnieuw in balans brengen en de samenwerking tussen politieke, parlementaire en bestuurlijke instellingen versterken.
Reactie op politieke en economische problemen
Volgens de partijen komt het akkoord voort uit de huidige politieke en economische uitdagingen in de Koerdische Regio en Irak.
PUK en Nieuwe Generatie zeggen te willen werken aan een nieuw bestuursmodel dat is gebaseerd op rechtvaardigheid, institutioneel evenwicht en transparant beheer van financiële inkomsten. Daarmee willen zij het vertrouwen van burgers in officiële instellingen vergroten.
Nieuwe politieke blokvorming
Een belangrijk doel van de overeenkomst is het vormen van een politiek blok dat in deze fase gezamenlijk optreedt.
De partijen willen samenwerken bij de vorming van officiële instellingen en streven naar besluitvorming op basis van consensus, evenwicht en partnerschap.
Transparantie over inkomsten
De overeenkomst legt veel nadruk op financieel toezicht en transparantie. PUK en Nieuwe Generatie willen dat de Koerdische Regio een eigen begrotingswet krijgt, zodat inkomsten en uitgaven duidelijker worden vastgelegd.
Daarbij gaat het om olie-inkomsten en inkomsten buiten de oliesector. Beide partijen willen dat publieke middelen eerlijk en controleerbaar worden beheerd.
Beperking van machtsmonopolie
De partijen stellen dat het bestuurssysteem zo moet worden hervormd dat machtsconcentratie wordt beperkt.
Daarbij willen zij toezicht, verantwoording en institutionele controle versterken. Ook benadrukken zij het belang van een duidelijke scheiding tussen wetgevende, uitvoerende, controlerende en rechterlijke macht.
Samenwerking in het Koerdische parlement
Binnen het Koerdische parlement willen de PUK en Nieuwe Generatie hun standpunten op elkaar afstemmen.
Zij willen gezamenlijk wetsvoorstellen steunen die politieke hervorming, institutionele versterking en financiële transparantie bevorderen. Ook moeten gezamenlijke commissies worden gevormd om hervormingen te volgen en prestaties te beoordelen.
Parlement als controlerende macht
De overeenkomst wil de rol van het Koerdische parlement als wetgevende en controlerende instelling versterken.
De partijen willen wetten herzien die volgens hen niet langer voldoen, evenals besluiten die buiten het parlement om zijn genomen en negatieve gevolgen hebben gehad voor het inkomen en dagelijks leven van burgers.
Focus op dienstverlening en inkomen
PUK en Nieuwe Generatie willen wetsvoorstellen voorbereiden die de levensstandaard van burgers verbeteren.
Daarbij noemen zij vooral gezondheid, onderwijs, dienstverlening, belastingen en heffingen. Ook willen zij werken aan lagere lasten voor burgers en betere toegang tot publieke voorzieningen.
Concrete sociale en economische punten
In een volgend kabinet willen de partijen samenwerken aan meerdere maatregelen.
Zij noemen onder meer het teruggeven van een deel van ingehouden salarissen en spaargelden van ambtenaren, het openen van bankrekeningen voor werknemers, huwelijksleningen voor jongeren en verlaging van elektriciteitsprijzen en andere diensten.
Ook willen zij belastingen en heffingen voor handelaren en kleine ondernemers verlagen.
Banen en arbeidsmarkt
De overeenkomst besteedt aandacht aan werkgelegenheid voor afgestudeerden van universiteiten en instituten.
PUK en Nieuwe Generatie willen een instelling oprichten die zich bezighoudt met ambtelijke dienst, werving en arbeidskansen. Daarnaast willen zij oplossingen vinden voor de dossiers van leraren, tijdelijke werknemers en contractmedewerkers.
Gezamenlijke inzet in Bagdad
Ook in het Iraakse parlement willen de partijen hun standpunten beter coördineren.
De focus ligt op de rechten van de Koerdische Regio binnen het federale systeem, waaronder de begroting, financiële aanspraken, de rechten van burgers in de Regio, de betwiste gebieden en het dossier van de Peshmerga.
Vorming van de nieuwe KRG
Voor de vorming van de volgende Koerdische regering pleiten de partijen voor een kabinet dat is gebaseerd op machtsbalans, politieke evenwichtigheid en daadwerkelijke samenwerking.
Zij willen een eerlijke verdeling van functies en bestuurlijke verantwoordelijkheden. Ook moet er volledige transparantie komen bij het innen en beheren van olie- en niet-olie-inkomsten.
Onafhankelijk financieel toezicht
De overeenkomst voorziet in een onafhankelijk mechanisme voor financieel toezicht.
Dat moet helpen om transparantie, controle en verantwoording te waarborgen. Ook willen de partijen de rol van toezichthoudende instanties, de rechterlijke macht en integriteitscommissies versterken, zonder partijpolitieke inmenging.
Grondwet voor de Koerdische Regio
PUK en Nieuwe Generatie zeggen samen te willen werken met andere politieke partijen en instellingen om een grondwet voor de Koerdische Regio op te stellen en goed te keuren.
Die grondwet moet volgens de overeenkomst de positie van de Regio, de rechten van burgers, democratische processen en burgerlijke vrijheden beschermen.
Hervorming van besluitvorming
De partijen willen een algemeen hervormingsprogramma starten om de besluitvorming binnen regering en parlement transparanter te maken.
Daarbij moeten de bevoegdheden van de premier, vicepremier en ministers duidelijk worden afgebakend. Ook willen zij hoge benoemingen laten plaatsvinden volgens normen van goed bestuur.
Ruimte voor bredere deelname
De overeenkomst laat ruimte voor deelname van andere politieke en maatschappelijke krachten aan het hervormingsproces.
Volgens PUK en Nieuwe Generatie is bredere betrokkenheid nodig om politieke continuïteit, institutionele stabiliteit en publieke steun voor hervormingen te versterken.
Gezamenlijke commissie voor uitvoering
Voor de uitvoering van het akkoord wordt een gezamenlijke commissie gevormd met vertegenwoordigers van beide partijen.
Deze commissie moet de toepassing van de afspraken volgen. Ook zullen periodieke vergaderingen worden gehouden om de voortgang te beoordelen en eventuele tekortkomingen vast te stellen.