PUK en New Generation zoeken gezamenlijke lijn tegen KDP-dominantie

De Patriotic Union of Kurdistan (PUK) en de oppositiepartij New Generation Movement hebben dinsdag overleg gevoerd om hun samenwerking te verdiepen. Volgens de betrokkenen is het doel om de machtsverhoudingen in zowel Erbil als Bagdad te verschuiven en de invloed van de Kurdistan Democratic Party (KDP) te begrenzen.

Talabani en Abdulwahid aan tafel
PUK-leider Bafel Talabani ontving New Generation-voorzitter Shaswar Abdulwahid in het kader van gesprekken over een politieke alliantie. Die samenwerking kan doorslaggevend worden, zowel bij de vorming van het kabinet in de Koerdische Regio als bij de keuze van de Iraakse president.

Iraakse presidentschap als inzet
Sinds 2003 is het Iraakse presidentschap in de praktijk vaak ingevuld door een kandidaat van de PUK. Abdulwahid verklaarde na het gesprek dat New Generation de presidentskandidaat van de PUK wil steunen, wat de kansen van de PUK kan versterken tegenover de rivaliserende KDP.

Akkoord over alliantie en hervormingen
Abdulwahid noemde de gesprekken “positief” en sprak van een breed akkoord over een alliantie die zowel de Koerdische Regio als Bagdad omvat. Hij zei dat de focus lag op het formaliseren van samenwerking rond regeringsvorming en institutionele hervormingen.

Regeringsvorming al maanden vastgelopen
De Koerdische Regio heeft sinds oktober 2024 nog geen nieuwe regering gevormd, omdat geen enkele partij een absolute meerderheid behaalde en de kabinetsgesprekken bleven vastzitten. In het parlement heeft de KDP 39 van de 100 zetels, de PUK 23 en New Generation 15.

Blok van 38 zetels als drukmiddel
Abdulwahid stelde dat een gezamenlijk front van PUK en New Generation de onderhandelingen zwaarder kan maken. Samen komen ze uit op 38 zetels, waarbij hij sprak over een potentieel blok van “38 tot 40” zetels, om de machtsbalans te herstellen en een kabinet te vormen dat volgens hem de levensomstandigheden van inwoners kan verbeteren.

Formele deal mogelijk deze week
Volgens Abdulwahid verwachten senior partijfunctionarissen dat de afspraken deze week officieel worden vastgelegd. Hij zei dat zijn partij “het Koerdische huis” wil herorganiseren en het gezag van overheidsinstellingen wil versterken, met als kernargument dat de samenwerking gericht is op dienstverlening aan de bevolking.

Achtergrond van het initiatief en politieke lading
De alliantie werd door Abdulwahid voorgesteld en op 15 januari aangekondigd, een dag nadat hij op borgtocht vrijkwam na bijna zes maanden detentie wegens aanklachten rond opruiing en smaad. De zaak speelde in Sulaimani, een gebied waar zowel de PUK als New Generation sterk staan. Leiders van New Generation en mensenrechtenorganisaties omschrijven de zaak als politiek gemotiveerd.

Open voor iedereen behalve de KDP
Abdulwahid zei eerder dat zijn voorstel openstaat voor alle partijen behalve de KDP. Hij koppelde dat aan concrete punten, zoals het activeren van het parlement, het aannemen van een begrotingswet, het terugbrengen van binnenlandse en grensinkomsten in het begrotingskader en meer transparantie over middelen uit Bagdad. Talabani reageerde publiekelijk dat de regio juist behoefte heeft aan het herstellen van parlementaire controle op de begroting en aan meer transparantie, en dat de PUK zich daarvoor wil inzetten.