President Barzani: Iran bood Irak hulp aan bij ontwapening gewapende groepen

Volgens Barzani hebben Iraanse functionarissen hem tot twee keer toe gevraagd deze officiële boodschap over te brengen aan premier Ali al-Zaidi.

Iran is bereid de Iraakse regering te helpen om alle wapens onder controle van de staat te brengen. Dat heeft president Nechirvan Barzani van de Koerdische Regio woensdag gezegd in een interview met de Iraakse zender Al-Sharqiya.

Volgens Barzani hebben Iraanse functionarissen hem tot twee keer toe gevraagd deze boodschap over te brengen aan de Iraakse premier Ali al-Zaidi.

„Iraanse functionarissen zeiden: breng deze boodschap over aan premier Ali al-Zaidi: wij zijn bereid hem hierbij te helpen”, aldus Barzani.

Volgens de president benadrukten de Iraanse functionarissen dat dit het officiële standpunt van Teheran is. Iran zou bereid zijn ondersteuning te bieden wanneer Baghdad daar als buurland om vraagt.

Baghdad wil wapens onder staatscontrole

De uitspraken komen op een belangrijk moment. De Iraakse regering heeft 30 september als deadline gesteld voor het onder staatscontrole brengen van wapens van gewapende groepen.

Premier al-Zaidi beloofde bij zijn aantreden in mei al hervormingen van de veiligheidssector. Een belangrijk onderdeel daarvan is dat gewapende macht uitsluitend onder verantwoordelijkheid van officiële staatsinstellingen moet vallen.

In juni werd daarnaast een commissie ingesteld die zich bezighoudt met het loskoppelen van politieke partijen en gewapende facties van de Popular Mobilization Forces (PMF).

De PMF ontstond in 2014 tijdens de strijd tegen Islamitische Staat (IS). De organisatie werd later officieel onderdeel van het Iraakse veiligheidsapparaat en wordt door de staat gefinancierd.

Binnen de PMF bevinden zich echter verschillende facties die nauwe banden onderhouden met Iran. Daaronder vallen onder meer Asa’ib Ahl al-Haq, Kata’ib Hezbollah, Harakat Hezbollah al-Nujaba en Kata’ib Sayyid al-Shuhada.

Niet alle groepen willen ontwapenen

Een deel van de gewapende groepen heeft aangegeven bereid te zijn mee te werken aan de plannen van Baghdad. Andere facties stellen voorwaarden.

Zij wijzen onder meer op de aanwezigheid van buitenlandse militairen in Irak. Volgens deze groepen moeten buitenlandse troepen eerst vertrekken voordat zij bereid zijn hun wapens op te geven of volledig onder staatscontrole te plaatsen.

Dat maakt de boodschap vanuit Teheran opvallend. Verschillende groepen waarop de Iraakse ontwapeningsplannen betrekking hebben, onderhouden juist nauwe politieke en militaire banden met Iran.

Dezelfde facties voerden onder de naam Islamic Resistance in Iraq sinds het uitbreken van de regionale oorlog honderden aanvallen uit op doelen die volgens hen verbonden waren aan de Verenigde Staten.

Deadline van 30 september blijft staan

De Iraakse regering heeft benadrukt dat de deadline van 30 september niet wordt uitgesteld. Premier al-Zaidi gaf dinsdag bovendien opdracht om een wetsvoorstel op te stellen waarmee het staatsmonopolie op wapens juridisch moet worden vastgelegd.

De parlementaire commissie voor Veiligheid en Defensie heeft steun uitgesproken voor maatregelen die de positie van de officiële Iraakse veiligheidsinstellingen versterken.

Met de boodschap die volgens Barzani vanuit Teheran is overgebracht, zegt Iran nu bereid te zijn Baghdad bij dat proces te ondersteunen. Hoe eventuele Iraanse hulp er concreet uit zou zien, is niet bekendgemaakt.