President Barzani en Ali al-Zaidi bespreken snelle regeringsvorming en oplossing voor geschillen

KDP-leider Masoud Barzani heeft zaterdag in Pirmam de Iraakse premier-in-wording Ali Falih al-Zaidi ontvangen, samen met een delegatie van het sjiitische Coördinatiekader. Tijdens het overleg stond de vorming van de nieuwe Iraakse regering centraal, naast de vraag hoe de aanhoudende geschillen tussen Erbil en Bagdad op basis van de grondwet kunnen worden aangepakt.

Nadruk op grondwet en politieke termijnen
Volgens de boodschap die na afloop naar buiten kwam, benadrukten beide kanten dat de vorming van het federale kabinet binnen de constitutionele termijnen moet worden afgerond. Daarbij werd ook gewezen op het belang van de verkiezingsuitslag en de politieke rechten van alle betrokken partijen binnen het proces.

Barzani wijst op noodzaak van wettelijk kader
Tijdens de ontmoeting gaf Barzani een overzicht van de recente politieke ontwikkelingen en stelde hij dat de uitvoering van de Iraakse grondwet de belangrijkste sleutel blijft voor het oplossen van de bestuurlijke problemen van het land. In zijn visie kunnen stabiliteit en duurzame samenwerking alleen ontstaan wanneer alle partijen zich aan het wettelijke kader houden.

Al-Zaidi wil nieuwe fase openen
Van zijn kant liet al-Zaidi weten dat hij de spanningen uit eerdere regeringsperiodes wil achterlaten en een nieuwe fase wil openen in de verhouding tussen de federale overheid en de Koerdische Regio. Daarmee probeerde hij een signaal af te geven dat zijn kandidatuur moet leiden tot een andere politieke sfeer tussen Bagdad en Erbil.

Vraag om terugkeer van de KDP in federaal proces
Een belangrijk deel van het gesprek ging over de rol van de KDP in de federale politiek. De delegatie van het Coördinatiekader vroeg de KDP om opnieuw actief deel te nemen aan het parlementaire en politieke proces in Bagdad, zodat de vorming van de nieuwe regering sneller kan worden afgerond.

Eerste belangrijke stap na zijn benoeming
De komst van al-Zaidi naar Erbil geldt als zijn eerste grote politieke stap sinds hij naar voren is geschoven om de volgende Iraakse regering te vormen. Daarmee lijkt Bagdad duidelijk te erkennen dat een werkbare federale regering moeilijk tot stand kan komen zonder Koerdische betrokkenheid en medewerking.

Ontvangst in Erbil
Bij zijn aankomst op de luchthaven van Erbil werd al-Zaidi ontvangen door premier Masrour Barzani. Zijn bezoek aan de Koerdische Regio omvat ook afzonderlijke ontmoetingen met president Nechirvan Barzani en met premier Masrour Barzani. Daarmee probeert hij in korte tijd brede afstemming te bereiken met de Koerdische leiding.

Belangrijke dossiers op tafel
Volgens de beschikbare politieke signalen draait het bezoek niet alleen om regeringsvorming, maar ook om andere openstaande dossiers tussen Erbil en Bagdad. Daarbij gaat het onder meer om de slepende salariskwestie van ambtenaren in de Koerdische Regio en om de uitvoering van artikel 140 rond de betwiste gebieden. Deze onderwerpen blijven van groot belang voor de stabiliteit van de relatie tussen beide regeringen.

Kandidatuur na intern overleg in Bagdad
Ali al-Zaidi kreeg de opdracht om een regering te vormen nadat hij de steun van het sjiitische Coördinatiekader had veiliggesteld. Zijn kandidatuur kwam tot stand na intern overleg binnen het sjiitische kamp, toen duidelijk werd dat er geen eenvoudige overeenstemming bestond over een andere naam. Uiteindelijk werd hij naar voren geschoven als compromisfiguur die binnen het blok acceptabel genoeg werd geacht.

Profiel van al-Zaidi
Al-Zaidi geldt als een onafhankelijke technocraat met een academische achtergrond in publiek en constitutioneel recht. Juist dat profiel lijkt voor verschillende partijen aantrekkelijk, omdat hij zich kan presenteren als iemand die buiten de klassieke machtsblokken staat, terwijl hij toch voldoende steun heeft gekregen om het premierschap na te streven.

KDP-boycot blijft meewegen
De gesprekken in Erbil vinden plaats tegen de achtergrond van de boycot van de KDP in Bagdad. Binnen de partij wordt benadrukt dat het gaat om een boycot en niet om een volledige terugtrekking. Daarmee wil de KDP duidelijk maken dat zij protesteert tegen wat zij ziet als schendingen van constitutionele afspraken en van het principe van partnerschap tussen de belangrijkste Iraakse componenten.

Verdeling van ministeries wordt cruciaal
Tegelijk wordt tijdens de onderhandelingen al gesproken over de verdeling van ministeries in een nieuw kabinet. Die verdeling zal een belangrijke rol spelen in de uiteindelijke steun voor de regering van al-Zaidi. Voor de Koerdische partijen blijft vooral van belang welke posten zij krijgen en in hoeverre hun constitutionele positie binnen Irak wordt gerespecteerd.

Regionale en internationale aandacht
De Iraakse regeringsvorming trekt ook buiten Irak veel aandacht. Vanuit verschillende kanten wordt de opkomst van al-Zaidi gevolgd, omdat de samenstelling van de nieuwe regering gevolgen zal hebben voor de binnenlandse stabiliteit en voor de positie van Irak in een bredere regionale context. Dat maakt de gesprekken in Erbil extra belangrijk.

Erbil als sleutel in de volgende fase
Het overleg in Pirmam laat zien dat Erbil opnieuw een centrale rol speelt in een beslissende fase van de Iraakse politiek. De komende gesprekken moeten uitwijzen of al-Zaidi erin slaagt voldoende vertrouwen op te bouwen om een regering te vormen die niet alleen in Bagdad, maar ook in de Koerdische Regio op draagvlak kan rekenen.