PKK-ontwapening bij Sulaimani markeert nieuwe fase in vredesproces; reacties van leiders
Breed draagvlak onder Koerdische en Turkse leiders, maar wederkerigheid cruciaal
SULAIMANI, KOERDISTAN REGIO – In een ceremonie bij de Jasana-grot ten oosten van Sulaimani hebben dertig PKK-strijders vrijdag hun wapens vernietigd. Het symbolische gebaar, bijgewoond door DEM-partijleiders, Turkse parlementariërs en Koerdische autoriteiten, vormt de eerste stap in een breder ontwapeningsproces na vier decennia conflict.
Koerdistan-president Nechirvan Barzani kwalificeerde de actie als “een belangrijke en hoopvolle stap” richting duurzame vrede. “We bevestigen onze volledige inzet om dit proces te steunen, inclusief noodzakelijke logistieke ondersteuning,” stelde hij in een verklaring. Barzani benadrukte dat succes afhangt van gezamenlijke inspanning: “Vrede dient iedereen: Turkije, de regio en alle betrokken partijen.” Hij erkende expliciet de rol van Turkije’s president Erdoğan en MHP-leider Devlet Bahçeli.
Die boodschap van wederkerigheid werd herhaald door Ahmet Türk, veteraan binnen de Koerdische beweging. “Dialoog vergít actie van beide kanten. Zonder concrete tegenprestaties van Ankara riskeert dit proces vertraging,” aldus Türk tegen Kurdistan24. Hij prees tevens PKK-leider Abdullah Öcalan voor diens omslag naar politieke oplossingen en Masoud Barzanis bemiddeling.
Turks signaal
Bahçeli, wiens nationalistische MHP regeringspartner is in Ankara, sprak van “het begin van het einde voor een duister tijdperk”. Zijn partij initieerde het vredesoverleg in oktober 2023, inclusief het opmerkelijke voorstel om gevangen PKK-leider Öcalan in het Turkse parlement te laten spreken.
Regionaal enthousiasme
Ook de Patriottische Unie van Koerdistan (PUK), heersend in Sulaimani, onderschreef het belang van de ceremonie in haar machtsbasis. “Bloedvergieten lost geen conflicten op – onderhandelingen zijn het enige pad,” tweette PUK-leider Bafel Talabani. Zijn broer Qubad Talabani, plaatsvervangend premier van de Koerdische Regio, noemde Sulaimani “een stad die bruggen bouwt” en benadrukte de historische lading van de gebeurtenis.
Voorwaarden voor succes
Tegelijk klonken waarschuwingen. Leyla Zana, iconisch Koerdisch politica uit Turkije, eiste tijdens haar aanwezigheid bij de ceremonie aanpassing van Turkse antiterreurwetgeving: “We accepteren niet dat Koerdische politieke aspiraties als terrorisme worden bestempeld.” De KCK (koepelorganisatie van de PKK) stelde dat Ankara nu “meetbare stappen” moet zetten.
Historische context
De PKK, sinds 1984 in gewapend conflict met Turkije, kondigde in mei 2025 ontbinding aan na een oproep van Öcalan. De groep schoof daarbij haar oorspronkelijke streven naar onafhankelijkheid bij, erkend als terreurorganisatie door Turkije, de VS en EU, en focust nu op culturele en politieke rechten binnen Turkije. Het ontwapeningsproces verloopt onder strenge beveiliging en zal naar verwachting deze zomer verdergaan.
