PJAK pleit in Brussel voor democratisch zelfbestuur in Iran

Tijdens een conferentie in het Europees Parlement in Brussel heeft PJAK gepleit voor democratisch zelfbestuur in Iran als basis voor een nieuwe politieke toekomst.

In het Europees Parlement in Brussel wordt momenteel de conferentie Weaving a Democratic Iran Together gehouden. Tijdens het eerste panel, dat in het teken stond van de rol van volkeren en gemeenschappen in de opbouw van een democratisch Iran, sprak ook Siyamend Moini, lid van de Presidentiële Raad van PJAK.

Kritiek op Iraanse staatsstructuur

Moini stelde dat Iran zich in een uiterst gevoelige fase bevindt en waarschuwde dat de ontwikkelingen van nu de toekomst van het hele Midden-Oosten kunnen beïnvloeden. Volgens hem is de moderne Iraanse staat meer dan een eeuw geleden opgebouwd op basis van culturele, taalkundige en politieke assimilatie van volkeren als de Koerden, Beloetsjen, Turkmenen, Arabieren en Armeniërs. In zijn visie zijn deze groepen stelselmatig buitengesloten van echte politieke deelname, terwijl economische ontwikkeling vooral ten goede kwam aan het centrum van de macht.

Na 1979 bleef onderdrukking bestaan

Volgens Moini leefde na de revolutie van 1979 de hoop op vrijheid, pluralisme en gelijke rechten voor alle volkeren in Iran. Hij zei echter dat de Islamitische Republiek de centralistische logica van het vorige systeem heeft behouden en daarnaast religieuze onderdrukking centraal heeft gesteld. In zijn woorden werd religie gebruikt als instrument om tegenstanders te onderdrukken en seculiere delen van de samenleving naar de marge te duwen.

Jin, Jiyan, Azadî als keerpunt

Moini verwees uitvoerig naar de opstand die ontstond na de dood van Jina Amini in 2022. Volgens hem ontstond de beweging Jin, Jiyan, Azadî in Koerdistan en groeide zij uit tot de belangrijkste uitdaging voor het centralistische en onderdrukkende systeem in Iran. In zijn visie heeft deze opstand laten zien dat Koerdistan niet alleen een voortrekkersrol speelt in de strijd voor verandering in Iran, maar ook een bredere politieke kracht is in het Midden-Oosten.

Koerdistan als motor van verandering

Volgens Moini heeft de opstand duidelijk gemaakt dat Koerdistan weet welke richting het uit wil en welke krachten nodig zijn om die toekomst vorm te geven. Hij stelde dat de vraag naar democratisering, naar meer ruimte voor vrouwen en naar gelijke rechten voor verschillende volkeren de kern raakt van het Iraanse centralistische systeem, zowel in religieuze als in seculiere vorm.

PJAK schuift model van zelfbestuur naar voren

Moini zei dat PJAK in deze fase inzet op radicale democratie en daarom het project van democratisch zelfbestuur naar voren schuift. Dat model moet volgens hem de volkeren in de verschillende delen van Iran in staat stellen om de toekomstige politieke kaart van het land zelf mee vorm te geven. Hij zei dat dit voorstel uitgaat van een confederaal model, maar dat PJAK ook bereid is andere vormen zoals federalisme of een republikeinse structuur te aanvaarden, afhankelijk van de politieke omstandigheden.

PJAK wil brug slaan tussen volkeren

Hoewel PJAK volgens hem niet de enige politieke vertegenwoordiger van Oost-Koerdistan is, zei Moini dat de partij wel een belangrijk deel van de Koerdische samenleving vertegenwoordigt en binnen Iran bekendstaat bij andere bevolkingsgroepen. Volgens hem kan PJAK, juist door haar nadruk op democratie, diversiteit en politieke pluraliteit, een rol spelen in het opbouwen van bredere allianties tussen Koerden en andere volkeren in Iran.

Waarschuwing voor nieuwe dictatuur

Moini waarschuwde ook voor het gevaar dat bij een overgang na de Islamitische Republiek opnieuw een autoritair systeem ontstaat. Volgens hem zijn er naast de huidige machtsstructuren ook monarchistische, fascistische en centralistische stromingen actief die nog altijd denken vanuit een verouderd nationaal model. In zijn woorden kunnen juist deze krachten een groot obstakel vormen voor de opbouw van een democratisch Iran waarin alle inwoners gelijke rechten hebben.

Pleidooi voor gelijke politieke rechten

Aan het einde van zijn toespraak benadrukte Moini dat de politieke toekomst van Iran alleen veiliggesteld kan worden als er respect komt voor gelijke politieke rechten, als een einde wordt gemaakt aan een eeuw van discriminatie en als radicale democratie centraal komt te staan. Volgens hem moet die democratie de rechten beschermen van de Koerden en van alle andere volkeren en minderheden in Iran.

Oproep aan internationale gemeenschap

Tot slot riep Moini de internationale gemeenschap op om het belang van de Koerdische kwestie en van de problemen van andere volkeren in Iran serieus te nemen. Volgens hem heeft dit dossier niet alleen gevolgen voor Iran zelf, maar ook voor de buurlanden in de regio. Hij waarschuwde dat als de politieke rol van de Koerden niet goed wordt begrepen en de Koerdische vrijheidsbeweging niet wordt gesteund, dit de weg kan openen naar een nieuwe dictatuur in een andere vorm.