Oekraïne wil consulaat openen in Hewler: ‘prioriteit’ in laatste fase van goedkeuring

Oekraïne werkt aan de opening van een consulaat in Erbil en heeft daarvoor al een regeringsbesluit genomen. Dat zei de Oekraïense ambassadeur in Irak, Ivan Dovhanych, in een interview ter gelegenheid van vier jaar oorlog met Rusland. Volgens hem lopen de formele goedkeuringen via Bagdad en bevindt het proces zich in de afrondende fase, al zorgen procedurele en bureaucratische stappen voor vertraging.

Hoop op versnelling na vorming nieuwe Iraakse regering
Dovhanych gaf aan dat Oekraïne de consulaire aanwezigheid in Erbil als een duidelijke prioriteit ziet. Hij verwacht dat de vorming van een nieuwe Iraakse regering de afhandeling kan versnellen. De ambassadeur zei dat hij hoopt binnenkort de openingsceremonie bij te wonen en dat hij erop rekent dat de laatste stappen nu dichterbij komen.

Relatie met Koerdische Regio: ‘warmte en respect’
In het gesprek beschreef Dovhanych de banden tussen Oekraïne en de Koerdische Regio als warm en respectvol. Hij koppelde dat aan een gevoel van wederzijds begrip, gebaseerd op ervaringen rond overleven, identiteit en zelfbeschikking. Erbil noemde hij daarnaast een belangrijk handelsknooppunt voor Oekraïne, waar Oekraïense producten bekend zijn en een plek hebben in de lokale markt.

Samenwerking met respect voor een verenigd Irak
De ambassadeur benadrukte dat Oekraïne de samenwerking met de Koerdische Regio wil uitbreiden, binnen het kader van de territoriale integriteit van Irak. Daarmee positioneert Kyiv het consulaat als een praktische stap voor diplomatie en handel, zonder dat het een breuklijn met Bagdad hoeft te creëren.

Handel: piek in 2021, daling na invasie, herstel in 2025
Dovhanych deelde ook handelscijfers tussen Oekraïne en Irak, inclusief de Koerdische Regio. Volgens hem lag de handel in 2021 op bijna 700 miljoen dollar, waarna deze in 2022 terugviel naar 293 miljoen dollar na de grootschalige Russische invasie. In 2025 steeg het volume weer naar 392,8 miljoen dollar, bijna 30% hoger dan in 2024, ondanks de oorlogsomstandigheden.

Koerdische Regio als ‘betrouwbare toegangspoort’ voor export
De ambassadeur noemde het herstel een teken van Oekraïense economische veerkracht en wees op de rol van de Koerdische Regio als betrouwbare partner en toegangspoort. Hij noemde voorbeelden van Oekraïense exportproducten die via deze route een markt vinden, waaronder zonnebloemolie, voedingsmiddelen, zoetwaren en metalen. Hij sprak vertrouwen uit dat verdere groei mogelijk is.

Oekraïense gemeenschap in Irak en consulaire steun
Over de Oekraïense gemeenschap in Irak schatte Dovhanych dat er in totaal tot 1.000 Oekraïners in het land verblijven. In de Koerdische Regio zou het gaan om 219 volwassenen. De ambassade houdt volgens hem regelmatig contact met deze groep en staat klaar om consulaire diensten te leveren, met extra aandacht door de oorlog.

Oekraïne over vrede: geen ‘bevroren conflict’, wel garanties
In het bredere deel van het interview schetste Dovhanych Oekraïne’s positie over een mogelijke oplossing. Hij zei dat Kyiv inzet op een rechtvaardige vrede gebaseerd op rechtsregels, niet op macht, en dat Oekraïne geen voorkeur heeft voor een wapenstilstand die uitmondt in een bevroren conflict. Volgens hem moet een duurzame oplossing gepaard gaan met verantwoordelijkheid voor de agressor en bescherming voor het slachtoffer.

Grenzen niet legitimeren via dwang
Gevraagd naar territoriale concessies benadrukte hij dat het voor Oekraïners een pijnlijk onderwerp is, gezien verwoesting, slachtoffers en bezette woningen. Oekraïne wil volgens hem geen bezetting legitimeren. Tegelijk stelde hij dat president Volodymyr Zelensky diplomatie openhoudt, mits afspraken gepaard gaan met controleerbare veiligheidsgaranties die herhaling voorkomen. Zonder die garanties zou een akkoord volgens Dovhanych slechts uitstel van een volgende oorlog zijn.

Impact van de oorlog en lessen voor de toekomst
De ambassadeur beschreef de oorlogsschade in zware termen: tienduizenden doden, miljoenen ontheemden, verwoeste steden en infrastructuur en een generatie die normaliteit is kwijtgeraakt. Tegelijk noemde hij ontwikkelingen die Oekraïne volgens hem sterker hebben gemaakt, zoals een zeer ervaren leger, sterke nationale cohesie, groei van de defensiesector en internationale waardering. Als les onderstreepte hij het belang van zelfstandige veiligheid en waarschuwde hij dat afhankelijkheid van externe garanties kwetsbaar maakt. Ook noemde hij het informatiefront even gevaarlijk als het fysieke strijdtoneel.

Consulaat past in bredere inzet op regionale aanwezigheid
De plannen voor een consulaat in Erbil passen volgens Dovhanych binnen Oekraïne’s bredere inzet om de diplomatieke aanwezigheid in Irak te versterken. Hij koppelde dit vooral aan praktische doelen: handel faciliteren, burgers ondersteunen en relaties verdiepen met partners die in een turbulente periode stabiliteit en samenwerking nastreven.