Nieuwe Iraakse premier roept ministers op tot verantwoording van vermogen

Ministers moeten binnen een week hun vermogen opgeven, ministeries krijgen dertig dagen om hun prioriteiten vast te leggen en belangrijke sectoren zoals olie, stroom, zorg en digitalisering zijn direct aangesproken op snelle hervorming. Foto: IRAQI PRIME MINISTER'S PRESS OFFICE / AFP

De nieuwe federale regering van Irak heeft meteen bij haar eerste ministerraad een opvallende hervormingsmaatregel ingevoerd. Alle ministers zijn opgedragen om binnen zeven dagen hun volledige persoonlijke vermogen op te geven. Daarmee zet premier Ali Faleh al-Zaidi direct in op transparantie en bestuurlijke controle aan het begin van zijn ambtstermijn.

Eerste kabinetszitting zet toon
Tijdens de eerste reguliere vergadering van de ministerraad presenteerde al-Zaidi een breed pakket aan instructies voor de nieuw benoemde ministers. De nadruk lag daarbij op financiële openheid, administratieve discipline en een strakkere organisatie van het regeringswerk.

Herstructureringen tijdelijk stilgezet
Als onderdeel van de nieuwe koers is besloten om lopende herstructureringen binnen ministeries voorlopig stil te leggen. Tegelijk moet ieder ministerie binnen dertig dagen zijn belangrijkste prioriteiten vastleggen, zodat die aansluiten op het bredere regeringsprogramma. Volgens de nieuwe premier moet dat dienen als routekaart voor het uitvoeren van beleid en het verbeteren van de prestaties van de staat.

Meer controle en duidelijkere lijn per ministerie
De regering wil dat alle ministeries sneller en gerichter gaan werken. Daarom moeten zij hun institutionele prioriteiten op korte termijn helder omschrijven. Ook is bepaald dat directeuren van ministeriële kantoren voortaan alleen uit de eigen ministeries mogen worden gekozen. Daarmee wil de regering de interne verantwoordelijkheid versterken en meer grip krijgen op de uitvoering.

Parlement moet sterker kunnen controleren
Al-Zaidi maakte eveneens duidelijk dat de rol van het parlement in toezicht en wetgeving beter moet worden ondersteund. De regering wil de samenwerking met parlementaire commissies verbeteren en ervoor zorgen dat de Raad van Afgevaardigden zijn controlerende taak beter kan uitvoeren.

Diplomatie via vaste staatskanalen
Op diplomatiek vlak kregen ministeries de instructie om het contact met Arabische en buitenlandse ambassadeurs uitsluitend via officiële staatskanalen te laten verlopen. Dat moet gebeuren in afstemming met het ministerie van Buitenlandse Zaken en binnen de bredere lijn van de Iraakse staatsbelangen.

Meer aandacht voor burgers en dienstverlening
Binnenlands bestuur vormt een ander belangrijk onderdeel van de nieuwe aanpak. Ministeries moeten procedures voor burgers vereenvoudigen en de dienstverlening verbeteren. Daarmee wil de regering laten zien dat hervorming niet alleen over staatsstructuren gaat, maar ook over de dagelijkse relatie tussen overheid en bevolking.

Corruptiebestrijding opnieuw centraal
De strijd tegen corruptie krijgt opnieuw een prominente plaats. De regering wil nauwer samenwerken met de federale integriteitscommissie en zet in op het terughalen van Iraaks geld dat naar het buitenland is verplaatst. Dat punt geldt al jaren als een gevoelig dossier binnen de Iraakse politiek.

Olie, stroom en zorg krijgen aparte opdrachten
De nieuwe regering koppelt haar bestuurlijke hervormingen aan concrete opdrachten voor belangrijke ministeries. Het ministerie van Olie moet minder afhankelijk worden van ruwe export en juist meer inzetten op verwerking, toegevoegde waarde en bredere industriële ontwikkeling. Het ministerie van Elektriciteit moet zowel op korte als lange termijn plannen uitwerken om de terugkerende stroomproblemen in de zomer aan te pakken. Het ministerie van Volksgezondheid kreeg de opdracht om de uitvoering van de nationale zorgverzekeringswet te versnellen.

Digitale overheid en ontwikkelingsroute
Ook transport, communicatie en digitalisering behoren tot de prioriteiten van het nieuwe kabinet. De regering wil de digitale omslag van staatsinstellingen versnellen en meer inzetten op elektronische overheidsdiensten. Het ministerie van Transport moet tegelijk actief bijdragen aan de uitvoering van de zogenoemde Development Road, waarmee Irak zich sterker wil verbinden aan internationale handels- en logistieke netwerken.

Signaal van nieuwe bestuursstijl
Met dit pakket aan maatregelen geeft de regering van Ali al-Zaidi een duidelijk signaal af over de richting die zij wil inslaan. Transparantie, discipline en economische hervorming staan vanaf de eerste dag centraal. De komende weken moeten uitwijzen in hoeverre deze nieuwe lijn ook daadwerkelijk wordt omgezet in zichtbare veranderingen binnen de Iraakse staat.