Nieuw douanesysteem bij Koerdische grens voor essentiële import
De Iraakse douaneautoriteiten beginnen later deze week met de invoering van een nieuw systeem voor douane-informatie vooraf bij de grensovergang Ibrahim Khalil met Turkije. De maatregel geldt in eerste instantie voor de invoer van voedingsmiddelen, medicijnen en medische benodigdheden.
Doel: snellere procedures en stabielere markt
Met het nieuwe systeem wil Irak de douaneprocedures vereenvoudigen en tegelijkertijd bijdragen aan meer stabiliteit op de valutamarkt. De maatregel moet handelaren helpen bij financiële overboekingen en hen in bepaalde gevallen toegang geven tot Amerikaanse dollars tegen de officiële wisselkoers.
Jaren van overleg tussen Bagdad en Erbil
Volgens de Iraakse douane is deze stap het resultaat van jarenlange gesprekken en coördinatie tussen de federale overheid in Bagdad en de Koerdische Regionale Overheid. Het doel daarvan was om de douaneprocedures beter op elkaar af te stemmen en bestaande knelpunten weg te nemen.
Achtergrond van het meningsverschil
De invoering komt op een moment waarop er al langer discussie bestaat tussen Bagdad en Hewler over het nieuwe automatische douanesysteem van Irak. Dat systeem zorgt ervoor dat Koerdische handelaren geen toegang krijgen tot dollars tegen de officiële koers, tenzij zij vooraf federale belastingen betalen via een platform dat nog niet volledig is gekoppeld aan het systeem van de Koerdische Regio.
ASYCUDA speelt centrale rol
Het automatische systeem, bekend als ASYCUDA, werd in de jaren tachtig ontwikkeld en wordt gebruikt om douaneprocessen te digitaliseren en te standaardiseren. In Irak is het ingevoerd als onderdeel van bredere hervormingen die moeten zorgen voor meer transparantie en een betere inning van overheidsinkomsten. Inmiddels wordt het gebruikt bij alle 22 federale grensovergangen van Irak, waaronder ook de belangrijke havens in het zuiden van het land.
Voordeel voor handelaren in de Koerdische Regio
Onder het nieuwe systeem krijgen handelaren die via de Koerdische Regio importeren de mogelijkheid om voor dollartransacties gebruik te maken van de officiële wisselkoers. Daarvoor moeten zij zich wel melden in Bagdad, waar de overdracht van dollars volgens de geldende regels wordt geregeld.
Effect op de dinar
De officiële wisselkoers ligt momenteel op 1.320 Iraakse dinar voor één Amerikaanse dollar. Op de zwarte markt lag die koers woensdag rond de 1.546 dinar. De Iraakse autoriteiten verwachten dat de nieuwe regeling de positie van de dinar op de markt kan versterken, zodra de centrale bank dollars tegen de officiële koers beschikbaar stelt aan handelaren.
Technisch probleem nog niet volledig opgelost
Volgens de Iraakse douane is deze stap ook bedoeld om een langdurig technisch probleem aan te pakken. De grensovergangen van de Koerdische Regio zijn namelijk nog niet gekoppeld aan het ASYCUDA-systeem. Daardoor is de nieuwe regeling voorlopig vooral bedoeld om de problemen van handelaren in de Koerdische Regio en van Iraakse handelaren in bredere zin te verlichten.
Voorlopig alleen voor essentiële goederen
De nieuwe procedure geldt op dit moment uitsluitend voor voedingsmiddelen, medicijnen en medische benodigdheden. Andere goederen vallen er voorlopig nog buiten. Pas wanneer het ASYCUDA-systeem ook wordt toegepast bij de grensovergangen van de Koerdische Regio, kan de regeling worden uitgebreid naar alle ingevoerde producten.
Voorwaarde voor officiële dollartransacties
De autoriteiten hebben duidelijk gemaakt dat naleving van het nieuwe systeem noodzakelijk is voor handelaren die dollars willen ontvangen tegen de officiële koers. Zonder vooraf verstrekte douane-informatie zal dat volgens hen niet mogelijk zijn.

