Nederland steunt landbouwprojecten in Halabja

Nederland ondersteunt en financiert landbouwinitiatieven in de oostelijke provincie Halabja, binnen de Koerdische Regio. Volgens de Nederlandse consul-generaal in Erbil, Adriaan IJsselstein, past die inzet in een bredere aanpak die duurzamere teelt moet stimuleren en tegelijk rekening houdt met de toenemende waterschaarste in de regio.

Samenwerking in meerdere landbouwsectoren
De Nederlandse betrokkenheid beperkt zich niet tot één niche. IJsselstein gaf aan dat Nederland actief is in verschillende onderdelen van de landbouwketen, waaronder zuivel, veeteelt en tuinbouw. Daarbij wordt de samenwerking gepresenteerd als wederzijds voordeel: lokale gemeenschappen profiteren van werkgelegenheid en voedselzekerheid, terwijl Nederlandse partijen kansen zien om te investeren en expertise toe te passen.

Water en duurzaamheid als vaste voorwaarden
Een terugkerend uitgangspunt in de Nederlandse projecten is dat landbouwontwikkeling niet los kan worden gezien van waterbeheer. IJsselstein stelde dat bij kennisuitwisseling, gesprekken met overheden en projectkeuzes steeds nadrukkelijk wordt meegewogen hoe watergebruik kan worden beperkt en hoe teeltmethodes toekomstbestendig kunnen worden ingericht.

Hydroponics-project in Sirwan, officiële aankondiging volgt
Als concreet voorbeeld noemde IJsselstein een hydroponics-project in het Sirwan-district van Halabja. Nederland draagt hier gedeeltelijk financieel aan bij, in samenwerking met een lokale ondernemer die de locatie heeft geselecteerd. Volgens informatie van Rudaw wordt de officiële bekendmaking van het project binnen één à twee maanden verwacht. De teelt richt zich op verse producten, met sla als huidige hoofdproduct, en is bedoeld om het hele jaar door te kunnen leveren met aanzienlijk minder waterverbruik.

Waarom hydroponics past bij Halabja
Hydroponics is een teeltmethode zonder grond, waarbij planten groeien op een voedingsoplossing in water die mineralen rechtstreeks naar de wortels brengt. Daardoor kan het watergebruik sterk omlaag, terwijl opbrengsten per vierkante meter relatief hoog kunnen zijn. In gebieden waar water steeds schaarser wordt, is dat praktisch relevant: je produceert voedsel met een fractie van het water dat klassieke buitenteelt doorgaans vraagt.

Breder pakket: ondernemerschap, kennis en opleiding
De samenwerking met Halabja loopt volgens de consul verder dan alleen landbouwproductie. Nederland ondersteunt ook bredere economische ontwikkeling en lokaal ondernemerschap. Daarnaast deelt Nederland landbouwkennis met Irak en de Koerdische Regio op thema’s zoals irrigatie, watermanagement en klimaatbestendige zaden.

Trainingen via universiteiten en lokale partners
IJsselstein gaf aan dat Nederlandse universiteiten kennis uitwisselen met lokale instellingen en dat er praktijkgerichte trainingen worden opgezet voor boeren. Hij noemde ook de samenwerking met de Universiteit van Halabja. Dit soort programma’s is bedoeld om technieken niet alleen te introduceren, maar ook structureel te verankeren bij studenten, boeren en ondernemers.

Orange Corners en lokale oplossingen voor lokale problemen
Via Orange Corners, uitgevoerd door de Netherlands Enterprise Agency in opdracht van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, krijgen jonge ondernemers ondersteuning om duurzame bedrijven op te bouwen. Binnen dit kader loopt ook CoCreateMyCity, dat jongeren stimuleert om oplossingen te ontwikkelen die aansluiten op concrete uitdagingen in hun eigen omgeving.

Focus op EU-normen: van voedselveiligheid tot logistiek
Nederlandse experts hebben daarnaast lokale beleidsmakers getraind op voedselveiligheidsstandaarden en op de vereisten die nodig zijn om toegang te krijgen tot Europese markten. IJsselstein wees erop dat Koerdische landbouwproducten vaak kwalitatief sterk zijn, maar dat export richting Europa vooral afhangt van naleving van strikte regels en van logistiek: juiste verpakking, correcte etikettering, geschikt transport en betrouwbare koeling en opslag.

Export groeit, maar import blijft dominant
De Koerdische Regio begon vier jaar geleden met export van landbouwproducten naar Golfstaten, als eerste non-olie export in het kader van economische diversificatie. Sindsdien zijn volgens het ministerie van Landbouw duizenden tonnen uitgevoerd naar onder meer de Verenigde Arabische Emiraten, Europa en andere Golflanden. Tegelijk blijft een groot deel van de landbouwproducten in de regio nog altijd geïmporteerd, met name uit Iran en Turkije.

Handel Nederland-Irak en groeiende aanwezigheid in de regio
IJsselstein noemde Nederland de grootste Europese handelspartner van Irak, met een jaarlijkse handelsomvang van circa 6 miljard euro (voor Irak als geheel). Hij gaf ook aan dat samenwerking eerder al heeft geleid tot de opzet van zuivelfabrieken in de Koerdische Regio, waarmee lokale producten beschikbaar kwamen als alternatief voor import waarvan de kwaliteit niet altijd voorspelbaar was. In november 2024 zei de toen waarnemend consul-generaal, Jort Posthumus, dat er naar schatting 20 tot 30 Nederlandse bedrijven actief waren in de Koerdische Regio, met verwachting dat dit aantal zal toenemen.