Mossad zette Iraanse dissidenten in voor geheime aanval die Teheran op de knieën dwong
Een explosief onderzoeksrapport van het Amerikaanse ProPublica werpt nieuw licht op een opmerkelijke koerswijziging binnen de Israëlische inlichtingendienst Mossad. Volgens de auteurs, de Israëlische journalisten Yossi Melman en Dan Raviv, heeft Mossad in het diepste geheim Iraanse dissidenten en andere buitenlandse strijders gerekruteerd, getraind en bewapend om gerichte commando-aanvallen in Iran uit te voeren. Deze acties vormden, zo blijkt, de opmaat tot een grootschalige Israëlische luchtaanval.
Het rapport, gebaseerd op gesprekken met tien huidige en voormalige Israëlische inlichtingenfunctionarissen, beschrijft een jarenlang sabotageprogramma gericht op het militaire en nucleaire apparaat van Teheran. De culminatie vond plaats in de vroege uren van 13 juni, toen vanuit Iran gerekruteerde teams gelijktijdig luchtafweerinstallaties en raketlanceerplaatsen uitschakelden. Volgens Israëlische bronnen werd 100 procent van de doelwitten vernietigd, waarmee de weg werd vrijgemaakt voor Operatie Rising Lion: een elf dagen durende bombardementscampagne waarbij geen enkel Israëlisch vliegtuig werd neergehaald.
De luchtoperatie trof volgens het rapport tientallen nucleaire installaties, vernietigde de helft van Irans 3.000 ballistische raketten en 80 procent van de lanceerinrichtingen. Elf vooraanstaande Iraanse kernwetenschappers werden in hun slaap gedood. In een staaltje cyberoorlogslust werden twintig hoge officieren, onder wie drie chefs van de generale staf, met een vervalst bericht naar een schuilbunker gelokt, die vervolgens door een precisiebombardement werd verwoest.
De onthullingen markeren een structurele koerswijziging die vijftien jaar geleden begon onder Mossad-directeur Meir Dagan. Waar voorheen vooral Israëlische agenten (‘blauw-wit’) werden ingezet, verschoof de focus naar lokale rekruten. De toenemende onvrede over het Iraanse regime bood kansen: wrok, financiële beloning en medische of educatieve hulp aan familieleden bleken effectieve lokmiddelen. Kandidaten ondergingen uitgebreide psychologische tests en polygraph-onderzoeken, gevolgd door maandenlange training in Israël of derde landen.
Een van hen, aangeduid als S.T., was een Iraanse student die door de paramilitaire Basij werd gemarteld. Zijn wraakgevoel werd versterkt toen Mossad medische hulp voor een familielid regelde. Eerder al waren door niet-Israëlische agenten het nucleaire archief uit een Teheraanse loods ontvreemd (2018) en een topnatuurkundige geliquideerd met een op afstand bediende mitrailleur (2020).
De planning voor Operatie Rising Lion bevatte zelfs een voorstel voor een grondaanval op de zwaar beveiligde verrijkingsfaciliteit Fordo. Mossad-chef David Barnea verwierp dat plan als te riskant. In plaats daarvan hoopte Israël op Amerikaanse inzet van ‘bunker buster’ bommen, wat leidde tot een forse uitbreiding van Mossads rekruteringsafdeling.
Volgens oud-inlichtingenchef Tamir Hayman kan het tot twee jaar duren voordat Iran zijn nucleaire capaciteit weer op het oude niveau heeft. Tegelijkertijd waarschuwt hij dat de operatie Teheran juist kan aansporen sneller een kernwapen te ontwikkelen uit pure afschrikking.
